https://sites.google.com/view/ylinguarium  

Waarom neem je de snelweg?

Waarom niet?

Dat is niet echt een schilderachtige route. Is het niet mooier om binnendoor te rijden? Je kunt genieten van het landschap, als je rijdt over de mooie binnenwegen.

Dat landschap is mooi, maar voor het begrijpen van de geschiedenis heb je niets aan zo’n tocht, dan is de snelweg leerzamer.

Wat kan de snelweg je dan leren?

Het hoeft geen snelweg te zijn. Het kan ook een spoorweg zijn, of een waterweg. Op deze wegen zijn mensen, goederen en diensten in beweging, schippers die varen in een rivier of kanaal, treinreizigers, chauffeurs op een verkeersweg, vliegtuigpassagiers. Die wegen gaan door het landschap. Het gaat erom, hoe je het landschap ziet, vanuit het voertuig waar je toevallig in zit.

 Maar je ziet vanaf de snelweg toch niet veel van het landschap?

Dat is waar, maar je krijgt wel overzicht, en dat krijg je niet, als je de binnenwegen neemt, dan raak je verdwaald.

Ik zou nu eerst eens ernstig willen worden en vragen waar we zijn. Welke plek is dit?

Dit is Villers-le-Bouillet.

Weet je dat, of raad je ernaar?

Ik heb het geraden.

Heb jij geen navigatie?

Nee, dat is gevaarlijk. Navigatie leidt te veel af, als je er gebruik van maakt, terwijl je rijdt. In Mol heeft een passagierstrein een auto frontaal geramd. De automobilist was per abuis op het spoor terechtgekomen. De gps van het voertuig had de bestuurder bij een overgang verkeerd laten afslaan. De man maakte zich uit de voeten toen de bel van de overgang klonk om de komst van een trein op weg naar Hamont aan te kondigen.

Een reden waarom autobestuurders meer afgeleid worden is dat veel bestuurders niet de bestemmingslocatie intypen voordat ze wegrijden, maar pas als ze op de weg zitten.

Met de auto reizen is sowieso gevaarlijk. Dan zou je beter de trein kunnen nemen.

Maar dan zie je nog minder van het landschap.

Ik wil de weg zien. Dat is genoeg. Als ik de weg zie, zie ik ook het landschap.

Dat begrijp ik niet.

Stel dat je met de hogesnelheidstrein reist van Londen naar Keulen. Dan ga je eerst door de Kanaaltunnel over Lille naar Brussel. Daarna kom je door het vlakke land van Brabant om aan te komen bij station Liège-Guillemins. Ten oosten van Luik gaat de trein door de lange tunnel van Soumagne en de kortere tunnel van Walhorn in Lontzen en bereikt vlak voor Aken de Duitse grens, gaat dan Aken voorbij en komt tenslotte aan in Keulen. Dit is het beeld dat een reiziger die door de Euregio komt, maar er niet hoeft te zijn, ervan krijgt. De Euregio ligt ergens tussen Luik en Aken. En dat is alles wat die reiziger erover weet. Internationaal gezien is die spoorweg de bekendste weg. En dat betekent dat deze weg alle andere wegen, die door de Euregio lopen, in de schaduw stelt.

Die weg bestaat nog niet zo lang. Is er niet een oudere weg?

Die spoorweg bestaat inderdaad nog niet zo lang, nog geen tweehonderd jaar, maar op de route die hij volgt hebben meer tweeduizend jaar voorgangers van die weg bestaan. Zo reisden de Romeinen al van Boulogne via Bavay, Tongeren, Maastricht, Heerlen en Jülich naar Keulen.

Maar dat is toch niet dezelfde route als de huidige hogesnelheidslijn die over Brussel en Luik gaat?

Dat is waar. En dat heeft me verbaasd. Het is natuurlijk niet verplicht om nieuwe wegen precies op de oude te leggen, maar er moet een reden zijn geweest, die verklaart waarom de spoorweg nu de net iets zuidelijker gelegen plaatsen Luik en Aken passeert.

Waarom dan?

De reden kan worden gevonden in de geschiedenis:

Op zijn veldtocht langs de Maas veroverde stadhouder Frederik Hendrik in 1632 Venlo, Roermond en Maastricht. De Spanjaarden zouden Venlo en Roermond enkele jaren later weer heroveren, maar Maastricht zou tot 1794 een buitenpost van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden blijven.

In 1673 werd Maastricht belegerd, gebombardeerd en veroverd door Lodewijk XIV, maar bij de vrede van Nijmegen in 1678 keerde Maastricht weer terug onder Nederlands gezag en dat bleef zo tot 1794.

Bij de deling van het Koninkrijk der Nederlanden in 1839 verkreeg koning Willem van Oranje het oostelijke deel van Limburg (het wormvormige aanhangsel van Nederland dat Nederlands Limburg heet). Deze deling was nadelig voor België omdat mogelijke toegangen over Limburg naar het Rijnland werden afgesneden en daarom moest naar een verbinding met Duitsland in de provincie Luik, ten zuiden van Limburg worden gezocht.