SİSTEMATİK MAKALELER

"Paylaşılan bilgi sonsuzdur" felsefesi ile bilgimizi Sistematik makaleler sayfasında paylaşıyoruz.

5S

“Anlatması Kolay Uygulaması Zor”

5 adımdan oluşur japonca seiri vs vs vs

Klasik olarak tüm eğitim ve bilgilendirmeler bu şekilde başlar .

Genellikle başarısızlıkla sonuçlanan 5S projelerinden birisi olmamak için birazda bize uygun olarak daha yalın şekilde anlatmaya çalışacağım

“Herşeyin bir yeri olacak her şey yerli yerinde “

5S çalışmalarının özü olan bu cümle 5S çalışmalarının en azından % 70'ini anlatıyor

kalan kısmı nemi ?

Başlangıçta slogandaki düzene ulaşabilmek için gerekli ayıklama/düzenleme aşamaları ve süreklilik ve sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için gerekli denetim aşamaları

Çalışmanın sağlıklı olarak başlaması , sürdürülmesi için 5S çalışmalarından beklentilerimizi ortaya koymak lazım

• İşletmede iş güvenliği risklerini azaltmak

• Olası arıza ve sorunların kolaylıkla görülebilir olmasını sağlamak

• Ayar , kalıp değişimi gibi model değiştirme işlemlerinin daha hızlı yapılabilmesi

• Özellikle yalın üretim tekniklerinde bahsedilen kayıpların (israfların) kolaylıkla görülebilir hale getirmek

• Yatırım yapmadan daha çok alanı kullanılır hale getirmek

• Düzenli bir ortamda çalışmanın insanların üzerindeki olumlu etkisi motivasyon artışı

İşin özü işletmede iyileştirmeye başlamak için bir altyapıyı oluşturmanın başlangıç noktası 5S çalışmalarıdır. İyi kurulmuş ve işletme kültürü haline gelmiş 5S çalışmalarını diğer başlatılacak iyileştirmeler için iyi bir temel oluşturur.

Başlayalım uygulama adımlarına

S1

Çalışma alanınızda gereksiz malzemeler var mı ?

Malzemenin gerekli olup olmadığı ayrımını yapmak başta zor olacaktır

sahadaki malzemelerin hepsinin her gün kullanıyormusunuz ?

sahadaki malzemelerin hepsinin her hafta kullanıyormusunuz ?

sahadaki malzemelerin hepsinin her ay kullanıyormusunuz ?

sahadaki malzemelerin hepsinin her yıl kullanıyormusunuz ?

Bu ayrımın yapılabilmesi için yaygın kullanılanılan kırmızı kart yöntemi kullanılabilir ancak sistemi iyi anlatmak lazım yoksa beklenen faydadan uzaklaşıyor.

Kırmızı kart yöntemi nedir ?

Gereksiz olduğu düşünülen nesnelerin üzerine kartlar yerleştirilir. Kart yerleştirilen nesneler belirlenmiş bir alanda depolanır ve bir listeye kaydedilir. Bu liste işaretlenen malzemelerin envanterini çıkartmak için gereklidir.

• Bu listedeki malzemelerin bir kısmı yerleri belirlenerek kullanım yerine geri konulur.

• Bir kısmı alternatif bir uygulamada kullanılmak üzere başla birim bölümlere verilebilir

• kullanım ihtimali olmayan malzemeler hurdaya ayrılmalıdır

• seyrekte olsa kullanılacak olanlar çalışma sahasına çokta yakın olmayan bir bölgede depolanır.

Bu yöntem zaman zaman uygulamada zorluklar çıkarabilir

daha hzılı çözüm;

gerekli ve gereksizleri bir kaç kişi bir araya gelerek belirleyim alan tanımlayın ve kullanımınıza devam edin

S2

Geldik düzenleme aşamasına

gereksiz malzemeleri sahadan uzaklaştırdık gerekli malzemelerin gerekli oldukları nasıl anlaşılacak

başlangıçta bu iş için bir talimat , görsel tablo , bir rehber oluşturmak fazdalı olacaktır.

Sabit duracak ekipman nasıl tanımlanacak ?

yollar nasıl tanımlanacak ?

uzaklaştırılması gerekli malzemeler nasıl tanımlanacak ?

Üzerine malzeme konmaması gerekli yerler nasıl tanımlanacak ?

Alan düzenlemesi öncesi bu çalışma işi çok kolaylaştırır

çalışma alanımız , malzeme bekleme alanları vs vs tanımladığımız standarta göre işaretlenrek yerlerine konulur.

Yerlerinin (Doğru) belirlenmesi düzensizliğin ortaya çıkartılması için çok önemlidir

genellikle ilk seferde doğru yeri bulmak mümkün olmamaktadır. Üzülmeyin çözüm basit

sarı işaretleme bantları

bant maliyeti başta biraz fazla olur ancak boya kazımaktan iyidir

S3

5S'te amaç anormalliklerin anlaşılabilmesidir.

Temizlik 5S çalışmalarınının son operasyonel aşamasıdır.

Düzenlemesi sonrası yapılan temizlikle olası kirlilik kaynakları , düzensizliklerin görülebilmesi hedeflenmektedir.

5S çalışmaları ile mesela makinelerdeki yağ kaçakları , su kaçakları , kirlenmeler , kirlilik kaynakları kolaylıkla görülebilmektedir.

Temizlik yapılacak bölgede ilk olarak daha ayrıntılı bir temizlik yapılmalıdır. İlk temizlik biraz fazla zaman alacaktır. İlk temizlikten sonra günlük olarak 5 dakikalar kısa temizlikler uygun olacaktır. Temizlik ile amaçlanan sadece ortamın temizlenmesi değildir. Her gün düzenli olarak kontrol edilmesi gerekli yerler temizlik planına dahil edilmelidir. Temizlik esnasında çalışan makineye temas edecek ve varsa sorunlar görülebilecektir.

S4

5S çalışmalarında yaşanan en önemli sıkıntı ilk 3 adım sonrası sistemin bozulması ve elde edilen kazanımların eskiye dönmesidir.

Bu aşamada sistemin sürekliliğinin sağlanabilmesi için 5 S sistemi için 5N 1 K sorularının cevaplandırılması gerekmektedir

Kim yapacak , ne yapacak , nerede yapacak , ne zaman yapacak , nasıl yapacak , neden yapacak ?

Cevaplarınız eksikse bilinki sistem hızlı bir şekilde bozulmaya aday

S4 4. adımda standartlaştırmanın başarı ile sağlanabilmesi için yukarıdaki soru cevapların sistem kurulumunda cevaplanması lazım nasıl mı ?

Süreklilik ve yanlış anlaşmaların önlenmesi için uygulama esaslarının hazırlandığı talimat faydalı olacaktır.

• Talimatta standartların nasıl olacağı tarif edilmelidir

• temizlilik yapılacaksa temizlik haritası belirlendimi

• kirlilik kaynakları tespit edildimi

• denetim takvimi oluşturuldumu

• denetimde kullanılacak formlar oluşturuldumu

• denetimde bulunan uygunsuzluklar için nasıl faaliyet başlatılacak

işin özü

• sistem planlanmalı (kim neyi ne zaman yapacak)

• bu işi sürdürmek için kaynaklar belirlenmeli (araç gereç ve zaman)

• uygulanmalı (sınıflandırma , düzenleme ve temizleme aşamaları yaşamın bir parçası olarak sürekli uygulanmalıdır.

• Kurulan sistem belirlenen periyotlarla denetlenmeli ve uygunsuzluklar iyileştirilmelidir.

S5

Disiplin , Süreklilik , Sürdürülebilirlik

Geldik en zor aşamaya

• Türkiyede başarıyla başlayan heyecanla birlikte bir süre çok iyi giden sonra ilk mazeretten itibaren (ilk müşteri ziyareti , ilk iş yoğunluğu , acil siparişler vs vs) geriye gitme ihtimali bulunmaktadır.

• Burada üst yönetimin tavrı önemlidir.

• Ön görülen çalışmalar şirket kültürü oluncaya kadar iletişim araçları (panolar , emailler , raporlar , duyurular , ödüllendirmeler ) yoğun olarak kullanılmalıdır.

• Sistem belli istenen seviyeye geldikten sonrada ilk zamanki yoğunlukta olmasada bilgilendirmeler devam edilmelidir.

• Sistemin tüm çalışanlar tarafından sahiplenilmesi sağlanmalıdır.

• Tüm şirkette belirlenen alanlarda önce sonra durumları paylaşılmalıdır

• bu aşamada yapılan denetimler denetimlerde ortaya çıkan bulgular raporlanmalı , faaliyetler takip edilmeli ve sistemin sürekli iyileştirildiği takip edilmelididir.

• Sonuçlar ve gelişimler tüm çalışanlar ile paylaşılmalıdır

• Süreklilik için hedefler verilmeli ve çalışanlar sisteme özendirmek için maddi / manevi ödüllendirme bir araç olarak kullanılabilir.

Mutlu çalışmalar...