Το Ρουσσοσπίτι βρίσκεται 9 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του Ρεθύμνου σε υψόμετρο 300 μέτρα. Χτίστηκε γύρω στο 12ο αιώνα από Βενετούς, όπως μαρτυρούν τα βενετσιάνικα κτίρια του χωριού (καμάρες, αυλόπορτες, βρύσες). Την εποχή εκείνη κτίστηκε στο χωριό ένα σπίτι “ρούσσο”, δηλαδή κόκκινο και έτσι πήρε το όνομά του το χωριό, ενώ υπάρχει και η εκδοχή να έκτισε το σπίτι αυτό μια Ρωσίδα (Ρούσσα) γυναίκα και να πήρε έτσι το όνομα. Το 1583 καταγράφονται 157 κάτοικοι.
Το χωριό βρίσκεται στη πλαγιά του Βρύσινα σε υψόμετρο 300 μέτρων και σε απόσταση 9 χιλιόμετρα από το Ρέθυμνο με 569 κατοίκους. Για να φτάσουμε στο Ρουσσοσπίτι, από το Ρέθυμνο, ακολουθούμε την οδό Θεοτοκοπούλου, μετά από 10 περίπου λεπτά βρίσκεται κανείς στον οικισμό, αφού προηγουμένως έχει περάσει από τα Μικρά Ανώγεια και τη Μονή της Αγίας Ειρήνης. Υπάρχει και άλλη διαδρομή, 9 χμ., από τον κόμβο Μισιρίων, περνώντας από τη Μονή Χαλεβή.
Στον οικισμό με την υπέροχη θέα στο Κρητικό πέλαγο (χαρακτηρίζεται ως "μπαλκόνι του Ρεθύμνου") υπάρχουν πολλά Βενετσιάνικα σπίτια, μια κρήνη του 17ου αιώνα, ο ναός των Εισόδων της Θεοτόκου, όπου σώζονται αρκετές τοιχογραφίες καθώς και η Ιερά Μονή Αγίας Ειρήνης που έχει χαρακτηριστεί αρχαίο μνημείο.
Στο χωριό σώζονται αρκετά βενετσιάνικα σπίτια με πιο χαρακτηριστικό αυτό δίπλα στην εκκλησία των Εισοδίων της Θεοτόκου που είναι τριώροφο με θολωτή ισόγεια διάβαση.
Η Παναγιά στο Ρουσσοσπίτι είναι μια μικρή μονόχωρη εκκλησία, όπως και οι περισσότερες εκκλησίες της Κρήτης. Κτίσθηκε στις αρχές του 14ου αιώνα και αργότερα επεκτάθηκε δυτικά με έναν ψηλότερο νάρθηκα. Σώζονται τμήματα μνημείου/τάφου που υπήρχε στο εσωτερικό της. Ο Χριστός από τη Σταύρωση είναι μια από τις καλύτερα διατηρημένες τοιχογραφίες της εκκλησίας και μια από τις δυναμικότερες μορφές της κρητικής τέχνης.
Η κρήνη στο Ρουσσοσπίτι: Στο χωριό βρίσκεται και περίφημη κρήνη που χρονολογείται στον 17ο αιώνα. Αποτελείται από ημικυκλική κόγχη εκατέρωθεν της οποίας αναπτύσσονται ζεύγη κιονίσκων που υποβαστάζουν το επιστήλιο. Ο κρουνός έχει μορφή λεοντοκεφαλής.
Κοντά στο χωριό υπάρχει το σπήλαιο της Λυγερής , που ανήκε σε μια λεβεντογυναίκα, τη Λυγερή, την οποία συνέλαβαν οι Τούρκοι και την πούλησαν στη Μ. Ανατολή.
Υπάρχουν δύο φαράγγια που έχουν ιδιαίτερη φυσική ομορφιά.
Το Δημοτικό Σχολείο είναι το κτήριο που δεσπόζει στο χωριό, αφού είναι υπερυψωμένο και βρίσκεται στο κέντρο του οικισμού, χτισμένο σε πευκοφυτεμένο οικόπεδο 2,5 στρεμμάτων.
Το Δημοτικό Σχολείο Ρουσσοσπιτίου ιδρύθηκε το 1889, ως μονοτάξιο Σχολείο, όπως μαρτυρά το μαθητολόγιο που σώζεται σε καλή κατάσταση. Μέχρι το 1910 στεγαζόταν σε ιδιωτικές κατοικίες του χωριού, ενώ εκείνη τη χρονιά αγοράστηκε ανώγεια κατοικία για να στεγαστεί το σχολείο. Ο χώρος σήμερα ανήκει στο Δήμο και στέγαζε παλιότερα το κοινοτικό κατάστημα του οικισμού. Το ίδιο διάστημα λειτουργούσε στον οικισμό και μουσουλμανικό Σχολείο για τους μωαμεθανούς μαθητές.
Το Σχολείο που υπάρχει σήμερα, θεμελιώθηκε το 1927, ενώ το 1931, ημιτελές ακόμα, στέγασε για πρώτη χρονιά τους μαθητές. Οι εργασίες αποπεράτωσης ολοκληρώθηκαν το 1940. Χαρακτηριστικό είναι δημοσίευμα της εφημερίδας Κρητική Επιθεώρηση της 24-11-1934, όπου οι κάτοικοι «ζητούν πίστωσιν κρατικήν 20 χιλ. δρχ. προς αποπεράτωσιν του χρήζοντος αμμοκονιαμάτων ωραίου Διδακτηρίου». Το συσσίτιο για τους μαθητές της εποχής παρασκευαζόταν στο χώρο που σήμερα βρίσκονται οι ταχυδρομικές θυρίδες του χωριού, σε κοιλότητα, έξω και κάτω από τον μαντρότοιχο του Σχολείου.
Το Σχολείο έφτασε στη μέγιστη ακμή του τη δεκαετία του 50-60, αλλά πριν από μερικά χρόνια κινδύνεψε να κλείσει, αφού λειτουργούσε ως μονοθέσιο με ελάχιστους μαθητές. Με το πείσμα όμως και την επιμονή των κατοίκων και των εκπαιδευτικών του Σχολείου, η κατάσταση άλλαξε και τα τελευταία χρόνια έχει αύξηση μαθητών. Το σχολικό έτος 2009-10 λειτουργεί ως πενταθέσιο με 55 μαθητές, ενώ για τα επόμενα χρόνια προβλέπεται και άλλη αύξηση του μαθητικού πληθυσμού.