PRZYRODA

Uczeń:

• Wie, ile wynosi pełen obieg Ziemi wokół Słońca;

• Opisuje zmiany w położeniu Słońca nad widnokręgiem w ciągu doby i w ciągu roku;

• Wskazuje miejsca wschodu, górowania i zachodu Słońca w ciągu dnia i w różnych porach roku.

1. Analiza rysunków w podręczniku str. 44-4.

2. Wykonywanie zad.3/28 w zeszycie ćwiczeń.

3. Pogadanka na temat zmian widocznych w przyrodzie w poszczególnych porach roku.

4. Jak zwierzęta przygotowują się do zimy?

5. Wyjaśnienie, że nie zawsze kalendarzowe daty rozpoczęcia pór roku przekładają się na to, co obserwujemy wokół.

6. Wprowadzenie pojęcia „Fenologia” i poinformowanie, że w naszym kraju mamy 8 fenologicznych pór roku, związanych z rzeczywistymi zmianami obserwowanymi w przyrodzie – jako ciekawostka.

7. Notatka do zeszytu:

Fenologia to nauka badająca zmiany w przyrodzie. Mamy w Polsce 8 fenologicznych pór roku.

8. W domu: dokończenie uzupełniania zad 4/29 w zeszycie ćwiczeń oraz polecenie przygotowania się do powtórzenia wiadomości z działu 2.

Powtarzamy wiadomości nabyte podczas omawianie działu 2 oraz wykonujemy zadania ze stron 30-32 w ćwiczeniówce.

Uczeń:

§ Wie, jakie są wspólne cechy organizmów

§ Dzieli organizmy na jedno- i wielokomórkowe

§ Podaje czynności życiowe organizmów

§ Analizuje hierarchiczną budowę organizmów wielokomórkowych

§ Dzieli organizmy na pięć królestw.

1. Na początku w zeszycie umieszczamy dużymi literami na nowej kartce nazwę nowego działu, który teraz zaczynamy: DZIAŁ 3 POZNAJEMY ŚWIAT ORGANIZMÓW

2. Następnie wymieniamy organizmy wokół nas, nie zapominamy o tych, których nie widać gołym okiem.

3. Ustalamy, że wszystkie one zbudowane są z komórek.

4. Dzielimy organizmy na jedno- i wielokomórkowe.

5. Analizujemy hierarchiczną budowę organizmu wielokomórkowego, od komórki poprzez tkankę, narząd, układ narządów aż do całego organizmu.

6. Na podstawie podręcznika str. 53 dowiadujemy się, jakie czynności życiowe wykonują organizmy niezależnie od swej budowy i jakie to ma dla nich znaczenie.

7. Rozmawiamy o tym, że na Ziemi żyje bardzo wiele organizmów i że ludzie od dawna próbowali je uporządkować – usystematyzować. Poznajemy twórcę współczesnej systematyki – Linneusza i dowiadujemy się, że systematyka nadal się zmienia.

8. Wyróżniamy 5 królestw organizmów – podr. Str. 54.

9. Piszemy notatkę:

Podstawową jednostką budulcową każdego żywego organizmu jest komórka. Pod względem budowy dzielimy organizmy na jedno- i wielokomórkowe.

Do jednokomórkowych zaliczamy: bakterie, niektóre glony i grzyby, a do wielokomórkowych np. motyla, stokrotkę, borowika.

Stopnie uorganizowania organizmu wielokomórkowego: KOMÓRKA----TKANKA----NARZĄD----UKŁAD NARZĄDÓW---------ORGANIZM

Wyróżniamy 5 królestw organizmów:

Zwierzęta,

Rośliny

Grzyby

Bakterie

Protisty

Nauka zajmująca się uporządkowaniem wszystkich organizmów na Ziemi to Systematyka, a jej twórcą jest Linneusz.

10. Wykonujemy zadanie 2/33 z ćwiczeniówki.

11. W domu: 3/34 ćwiczeniówka oraz dla chętnych: 3/54 z podręcznika. Osoby które wykonają to zadanie, przeczytają je na następnej lekcji.

Uczeń:

• Odróżnia organizmy samożywne od cudzożywnych, podaje podstawowe różnice w sposobie ich odżywiania się

• Wskazuje przystosowania w budowie organizmów do zdobywania pokarmu

• Wymienia ogniwa łańcucha pokarmowego.

Przebieg lekcji:

1. Na początek zachęcam do obejrzenia

filmiku, który przybliży Wam dzisiejszy temat lekcji. Podczas oglądania

postarajcie się uzyskać odpowiedzi na następujące pytania:

a. Które organizmy są samożywne, a które cudzożywne.

b. Jak nazywa się proces, w którym organizmy samożywne produkują sobie pokarm.

c. Jak pozyskują pokarm organizmy cudzożywne.

d. Jak nazywają się ogniwa łańcucha pokarmowego.

Link do filmu:

https://www.youtube.com/watch?v=0eZWGHvHdBg

W razie potrzeby obejrzyj filmik jeszcze raz.

2. Wykonaj ćwiczenie 4/36 z zeszytu ćwiczeń.

3. A na koniec zabawa: z podanych poniżej nazw organizmów wybierz te, które Ci będą potrzebne i ułóż łańcuch pokarmowy. Zapisz go w zeszycie. Podpisz jego ogniwa

według schematu: PRODUCENT ----> KONSUMENT ROŚLINOŻERNY----> I KONSUMENT MIĘSOŻERNY ----->

II KONSUMENT MIĘSOŻERNY

KOPER SAŁATA ŻABA LIS TRAWA SARNA JEŻ LIŚCIE DĘBU WILK ŚLIMAK BIEDRONKA WRONA KONICZYNA ZAJĄC DZIK

Uczeń:

§ Wyjaśnia istotę samożywności i cudzożywności

§ Wskazuje w najbliższym otoczeniu przykłady organizmów samożywnych

§ Wskazuje w najbliższym otoczeniu przykłady organizmów cudzożywnych

§ Poznaje organizmy które żywią się martwą materią organiczną.

Przebieg lekcji:

1. Przypominamy z poprzedniej lekcji jak wygląda łańcuch pokarmowy. Podajemy przykłady organizmów które stanowią ogniwo PRODUCENT.

2. Analizujemy kolejne ogniwa łańcucha pokarmowego, podajemy przykłady organizmów które stanowią ogniwo KONSUMENT ROSLINOŻERNY a następnie KONSUMENT MIĘSOŻERNY.

3. Otwieramy podręczniki na stronie 55 i omawiamy ilustrację przedstawiającą odżywianie się organizmów. Podajemy, czego potrzebują producenci, nazywamy proces odżywiania się producentów SAMOŻYWNOŚCIĄ a proces w którym produkują pokarm – FOTOSYNTEZĄ. Przyglądamy się prawej stronie rysunku, wnioskujemy, że to, co wyprodukował producent, zjadają konsumenci. Nazywamy proces odżywiania się konsumentów CUDZOŻYWNOŚCIĄ.

4. Oglądamy ilustracje na str. 56 i 57 w podręczniku i dzielimy organizmy cudzożywne na roślinożerców, mięsożerców, padlinożerców.

5. Na str. 58 oglądamy organizmy, które żyją kosztem innych organizmów. Nazywamy je PASOŻYTAMI.

6. Zastanawiamy się, dlaczego na Ziemi nie ma olbrzymich ilości padłych zwierząt i obumarłych roślin, wprowadzamy pojęcie DESTRUENT. Zaliczamy do destruentów bakterie, grzyby i dżdżownicę.

7. Piszemy notatkę:

Organizmy dzielą się pod względem sposób odżywiania na samożywne (rośliny) i cudzożywne (zwierzęta). Dzięki działaniu organizmów zwanych destruentami szczątki organizmów są rozkładane.

8. W domu: wykonaj zad. 1/35 i 5/36 z ćwiczeniówki.

Uczeń:

§ Wymienia korzyści wynikające z uprawy roślin w domu i w ogrodzie

§ Wie, jak dbać o rośliny doniczkowe

§ Podaje przykład zwierząt hodowanych w domu

§ Omawia zasady opieki nad zwierzęciem domowym

§ Wie, że decyzja o hodowli zwierzęcia w domu musi być dobrze przemyślana

§ Podaje przykład dzikich zwierząt żyjących w mieście.

Przebieg lekcji:

1. Rozmawiamy o tym, dlaczego uprawiamy rośliny doniczkowe, zwracamy uwagę na to, że zdobią pomieszczenie, że oczyszczają i nawilżają powietrze, a w przypadku uprawy ziół że są doskonałym dodatkiem do potraw.

2. Ustalamy, w jaki sposób dbać o rośliny doniczkowe: że należy je podlewać zgodnie z ich wymaganiami, ustawiać w odpowiednim świetle, czyścić ich liście, pamiętać, aby nie uprawiać roślin trujących, np.szczególnie gdy w domu są małe dzieci.

3. Rozmawiamy o zwierzętach, które hodujemy w domu. Odpowiednie karmienie, opieka weterynaryjna, zwierzęta niebezpieczne, np. węże, jadowite pająki – za i przeciw.

4. Na podstawie podręcznika str. 63 - oglądamy ilustracje drobnych zwierząt zamieszkujących nasze domy, dowiadujemy się, jakie szkody mogą wyrządzić.

5. Na str. 65 czytamy o tym, że obecnie coraz częściej w miastach możemy spotkać dzikie zwierzęta – jeże, kuny, lisy a nawet dziki. Należy pamiętać, że mogą być chore, zarażone wścieklizną, nie należy ich głaskać, dotykać.

Piszemy notatkę:

1. Dlaczego uprawiamy rośliny doniczkowe?

2. Jak dbać o zwierzęta domowe?

3. Jak zachowywać się w obecności dzikich zwierząt?

6. W domu: Opisz, w jaki sposób opiekujesz się swoim ukochanym zwierzątkiem lub jak dbasz o swoją ulubioną roślinę doniczkową. Możesz wykonać rysunek. Jeśli chcesz, wyślij swoją pracę do oceny na adres: Barbara.Smolen@zswolajachowa.pl

Powtarzamy wiadomości na podstawie podręcznika na str. 66. Następnie wykonujemy zadania z ćwiczeniówki ze stron 41-42. W następną środę napiszemy sprawdzian z tego działu.

Uczeń:

§ Poznaje i porządkuje składniki pokarmowe zaliczając je do grup cukrów, tłuszczów i białek.

§ Podaje pokarmy, które są źródłem cukrów, tłuszczów i białek.

§ Docenia rolę wody, soli mineralnych i witamin dla zdrowia.

§ Opisuje zasady zdrowego odżywiania się.

Przebieg lekcji:

1. Będziemy pracować na podstawie podręcznika str. 68-69 oraz 72.

2. Przypominamy sobie, co jedliśmy dziś na śniadanie. Grupujemy te pokarmy na te, które należą do:

a. Białek (np. mięso, wędlina, jaja, mleko, sery, fasola, soja, groch). Białka są materiałem budulcowym naszego ciała.

b. Cukrów (np. owoce, ale nie tylko. Cukry złożone nie są słodkie – tak jak cukry zawarte w ziemniakach, pieczywie, kaszach, makaronach, ryżu, płatkach śniadaniowych). Cukry dają nam energię.

c. Tłuszczów (które mogą być pochodzenia roślinnego jak oliwa, margaryna czy oleje i są zdrowsze lub pochodzenia zwierzęcego jak masło, smalec, słonina). Tłuszcze dostarczają nam dużo energii oraz są materiałem zapasowym w naszym organizmie.

3.Piszemy w zeszycie: Dziś na śniadanie zjadłem:

a.należące do białek ………………………………………………………………….

b.należące do cukrów…………………………………………………………………

c.należące do tłuszczów……………………………………………………………..

4.Przypominamy, że woda to ponad połowa masy naszego ciała i dlatego jest bardzo ważna. Należy wypijać jej około 1,5 litra – pamiętając, że zawarta jest w sokach czy zupach które jemy na obiad.

5.Oglądamy tabelkę na str. 69 w podręczniku i uczymy się, za co odpowiadają w organizmie niektóre witaminy. Niektóre z nich (witamina A, D, E, K) są przyswajalne przez organizm w obecności tłuszczów, dlatego surówki polewamy olejem lub oliwą.

6. Sole mineralne jako materiał budujący nasze ciało, np. sole wapnia i fosforu budują nasze kości, sole magnezu odpowiadają za prawidłową pracę mięśni.

7.Teraz wykonaj zadania 1 i 2 ze str. 43 w zeszycie ćwiczeń.

8. A na koniec trochę o higienie. Najpierw pomyśl, co należy robić, aby nasz układ pokarmowy działał bez zarzutu? Potem przeczytaj o tym na stronie 72 w podręczniku. I zrób zadanie 5/45 w ćwiczeniówce.

Naucz się na sprawdzian w następną środę.

Przez zakładkę PLIKI wchodzimy do MATERIAŁY Z ZAJĘĆ a tam jest sprawdzian po dziale 3 grupa a. Otwieramy, drukujemy lub udzielamy odpowiedzi na własnych, podpisanych kartkach, odsyłamy: Barbara.Smolen@zswolajachowa.pl Termin – jeśli ktoś potrzebuje więcej czasu na odesłanie niż godzina lekcyjna, można to uczynić w dowolnym momencie.

Uczeń:

§ Wymienia narządy tworzące układ pokarmowy oraz gruczoły trawienne

§ Podaje etapy trawienia pokarmu

§ Wie, na czym polega proces wchłaniania pokarmu

§ Zna podstawowe zasady higieny układu pokarmowego.

Przebieg lekcji:

1. Utrwalamy wiadomości z lekcji poprzedniej o składnikach pokarmowych.

2. Analizujemy schemat budowy układu pokarmowego ze str. 70 w podręczniku. Zwracamy uwagę na rolę gruczołów trawiennych – ślinianek, wątroby i trzustki.

3. Dowiadujemy się, co dzieje się ze strawionym pokarmem – wchłanianie do krwi, a co z niestrawionymi resztkami – usuwanie w postaci kału.

4. Przypominamy zasady higieny – str. 72.

5. Piszemy notatkę: Do narządów układu pokarmowego zaliczamy: jamę ustną---gardło---przełyk---żołądek---jelito cienkie (jego pierwszym odcinkiem jest dwunastnica)---jelito grube---odbyt. W jamie ustnej, żołądku i dwunastnicy zachodzi trawienie pokarmu czyli rozkładanie go na bardzo małe cząsteczki. W jelicie cienkim zachodzi wchłanianie pokarmu czyli przekazywanie go przez ścianki jelita do krwi. W jelicie grubym zachodzi formowanie kału z niestrawionych resztek. Wielkie gruczoły trawienne – ślinianki, wątroba i trzustka wydzielają enzymy pomagające w trawieniu.

6. W celu utrwalenia wiadomości wykonujemy zadanie 3/44 z ćwiczeniówki.

7. W domu – uczymy się nowych pojęć z ostatnich lekcji.

Uczeń:

§ Rozpoznaje rodzaje naczyń krwionośnych i zna ich funkcje

§ Podaje rolę serca

§ Omawia działanie układu krwionośnego

§ Wie, jak dbać o układ krwionośny.

1. Przypominamy, co działo się z cząstkami strawionego pokarmu – z poprzedniej lekcji – były wchłaniane do krwi. Wnioskujemy, że nasza krew transportuje różne substancje – składniki pokarmowe, ale też tlen, dwutlenek węgla, leki do i z komórek, uczestniczy też w utrzymaniu stałej temperatury ciała.

2. Oglądamy ilustrację na str. 74 i wyróżniamy w budowie układu krwionośnego żyły, tętnice, naczynia włosowate i serce. Następnie oglądamy filmik.

3. Piszemy notatkę:

W skład układu krwionośnego wchodzą: żyły, tętnice, naczynia włosowate, serce.

Funkcje układu krwionośnego: transportuje różne substancje – składniki pokarmowe, ale też tlen, dwutlenek węgla, leki do i z komórek, uczestniczy też w utrzymaniu stałej temperatury ciała.

4. Sprawdzamy wpływ wysiłku fizycznego na pracę serca: wyszukujemy na wewnętrznej stronie nadgarstka (str. 73) tętno. Następnie wykonujemy 10 przysiadów uważając, aby o nic się nie uderzyć i ponownie sprawdzamy tętno. Wyrażamy swoje spostrzeżenia.

5. Zastanawiamy się, co szkodzi naszemu sercu i dlaczego: str. 75.

6. W celu utrwalenia lekcji wykonujemy zadanie 1, 2/46 z ćwiczeniówki.

Uczeń:

§ Wymienia narządy wchodzące w skład układu oddechowego

§ Podaje funkcje układu oddechowego

§ Wie, jak dbać o układ oddechowy.

1. Na podstawie ilustracji na str. 77 w podręczniku śledzimy drogę jaką pokonuje wdychane powietrze. Wyodrębniamy narządy układu oddechowego. Wdech i wydech nazywamy WYMIANĄ GAZOWĄ.

2. Omawiamy rolę płuc – związaną z wymianą gazową.

3. Oglądamy film. W czasie oglądania zwracamy uwagę na elementy budujące układ oddechowy, rolę jamy nosowej, powstawanie głosu, budowę płuc.

4. Rozmawiamy o tym, jak dbać o układ oddechowy – str. 78

5. Piszemy notatkę:

Na układ oddechowy składają się: jama nosowa, gardło, krtań, tchawica, oskrzela, płuca.

Zadanie układu oddechowego to dostarczanie organizmowi tlenu w czasie WDECHU i usuwanie z organizmu dwutlenku węgla w czasie WYDECHU.

WDECH+WYDECH=WYMIANA GAZOWA---ZACHODZI W PŁUCACH

Higiena układu oddechowego – str. 78

6. Teraz wykonujemy wspólnie zadanie 3/49 z ćwiczeniówki.

7. W DOMU: zad 1/48 i 4/49 z zeszytu ćwiczeń.

Uczeń:

· wymienia elementy budujące układ ruchu

· podaje główne elementy szkieletu

· wie, jaka jest rola szkieletu

· analizuje pracę mięśni szkieletowych

· omawia i stosuje zasady higieny układu ruchu.

Przebieg lekcji:

1. Uświadamiamy sobie, dzięki jakim narządom możemy się poruszać: szkieletowi i mięśniom. Szkielet nazywamy układem ruchu biernym, a mięśnie- czynnym. Wiemy, że kości są ze sobą połączone ruchomymi stawami a część z nich jest zrośnięta.

2. Teraz otwieramy podręcznik na stronie 80 i analizujemy budowę szkieletu. Wyróżniamy w nim: szkielet osiowy (czaszka, klatka piersiowa) i szkielet kończyn. Zwracamy uwagę na położenie najważniejszych stawów w ciele człowieka.

3. Zajmiemy się teraz pracą mięśni: poruszają one kośćmi, do których są przyczepione za pomocą ścięgien, ponieważ mają zdolność kurczenia się. Mięśnie te nazywamy poprzecznie prążkowanymi szkieletowymi.

4. Co zagraża naszemu układowi ruchu? – podajemy swoje propozycje. Następnie samodzielnie czytamy tekst w podręczniku na str. 82 o tym, jak dbać o układ ruchu i wykonujemy zadanie 3/51 w ćwiczeniówce.

5. W domu: zad. 1 i 2/50,51 z ćwiczeniówki.

Uczeń:

§ podaje budowę układu nerwowego

§ zna zadania nerwów i mózgu

§ charakteryzuje drogę promieni świetlnych przez poszczególne elementy oka.

Przebieg lekcji:

1. Zamykamy oczy i wyobrażamy sobie, że jesteśmy w lesie. Jakich wrażeń doświadczymy, gdy zaangażujemy wszystkie narządy zmysłów? Teraz dowiadujemy się, że bodźce docierające do nas z otoczenia są dalej przekazywane nerwami do mózgu i tam analizowane. Tę drogę przedstawia się następująco: bodziec – receptor (narząd zmysłu)----mózg----efektor (mięśnie szkieletowe).

2. Otwieramy książki na str. 84 i analizujemy schemat dotyczący budowy układu nerwowego.

3. Następnie zajmiemy się omówieniem tego, dlaczego widzimy. Na pulpicie udostępniony zostanie obraz przedstawiający budowę oka. Analizujemy więc przebieg promienia światła docierającego do naszego oka.

4. Zapisujemy notatkę:

Bodźce ze środowiska odbieramy za pomocą narządów zmysłów: wzroku, słuchu, węchu, smaku, dotyku. Są one przekazywane do mózgu za pomocą układu nerwowego i tam analizowane.

bodziec – receptor (narząd zmysłu)----mózg----efektor (mięśnie szkieletowe)

Częścią optyczną w oku jest soczewka, która skupia promienie świetlne.

5. W celu podsumowania lekcji wykonujemy zad. 3/53 w zeszycie ćwiczeń.

6. W domu: 1/52 ćwiczeniówka.

Uczeń:

· Opisuje bieg fal dźwiękowych przez kolejne elementy ucha

· Podaje rolę skóry w procesie odbierania wrażeń czuciowych

· Wie, w jaki sposób odbieramy wrażenia smakowe i węchowe

· Wie, jak dbać o układ nerwowy i narządy zmysłów.

Przebieg lekcji:

1. Wymieniamy narządy zmysłów z poprzedniej lekcji. Na ekranie wyświetlamy budowę ucha i analizujemy, w jaki sposób fale dźwiękowe przechodzą przez ucho – dlaczego słyszymy.

2. Na str. 86 w podręczniku oglądamy budowę komórek węchowych, a następnie kubków smakowych – odpowiedzialnych za wrażenia węchu i smaku. Przypominamy sobie, jak smakują nam potrawy w czasie gdy mamy katar. Zastanawiamy się, dlaczego tak jest. Teraz czytamy przebieg doświadczenia z tej samej strony i samodzielnie formułujemy wniosek. Nie zapominamy o ciałkach czuciowych w skórze – za ich pomocą odbieramy wrażenia bólu, dotyku, ciepła, zimna, skąd drobnymi zakończeniami nerwowymi impulsy te przekazywane są do mózgu.

3. Teraz zastanawiamy się, jak należy dbać o nasz układ nerwowy i narządy zmysłów, aby dobrze nam służyły. Nasze pomysły porównujemy z tekstem w podręczniku na str. 87.

4. Zapisujemy notatkę:

Droga fal dźwiękowych: małżowina uszna—przewód słuchowy—błona bębenkowa—kosteczki słuchowe—ślimak—nerw słuchowy—mózg.

5. W celu podsumowania lekcji wykonujemy zadanie 6/54 z ćwiczeniówki.

6. W domu – 2/52 ćwiczeniówka.

Uczeń:

· Wymienia narządy tworzące układ rozrodczy żeński i męski

· Podaje funkcje układu rozrodczego

· Wyjaśnia, na czym polega zapłodnienie

· Omawia rozwój zarodka i płodu

Przebieg lekcji:

1. Wyjaśniamy sobie, że wygląd kobiety i mężczyzny warunkowany jest wieloma cechami: różnice w sylwetce i budowie ciała to cechy płciowe trzeciorzędowe. Cechy drugorzędowe płciowe to posiadanie określonych narządów płciowych. I wreszcie cechy pierwszorzędowe to produkcja określonych komórek rozrodczych – komórek jajowych i plemników. Na rozwój tych cech wpływ mają hormony męskie i żeńskie.

2. Teraz określamy cechy trzeciorzędowe właściwe kobietom. Następnie otwieramy podręczniki na str. 88 i określamy narządy tworzące układ rozrodczy żeński. Wiemy, gdzie wytwarzane są komórki jajowe.

3. Określamy cechy trzeciorzędowe właściwe mężczyznom. Na str. 89 śledzimy budowę układu rozrodczego męskiego, wiemy, gdzie wytwarzane są plemniki.

4. Określamy funkcję układu rozrodczego – przekazywanie życia potomstwu. Teraz korzystamy z platformy e-podręczniki https://epodreczniki.pl/a/etapy-zycia-czlowieka/D8A4YkqEo fragment dotyczący rozwoju zarodkowego i płodowego człowieka, zakończony porodem.

5. Zapisujemy do zeszytu:

1.Narządy tworzące układ rozrodczy męski i żeński.

2. Funkcja układu rozrodczego – wydawanie na świat potomstwa.

3. Rozwój zarodkowy i płodowy człowieka.

6. W celu podsumowania lekcji wykonujemy wspólnie zad. 1/55 z ćwiczeniówki.

7. W domu: zad. 3/56 ćwiczeniówka. Przygotuj swoje zdjęcia z różnych etapów życia – gdy byłaś malutka, w przedszkolu, szkole.

Uczeń:

· Podaje przykłady zmian w organizmie świadczących o rozpoczęciu okresu dojrzewania.

· Wymienia zmiany fizyczne i psychiczne zachodzące w tym okresie.

· Omawia zasady higieny, jakich należy przestrzegać w okresie dojrzewania.

Przebieg lekcji:

1. Na podstawie zdjęć określamy etapy rozwoju człowieka: noworodkowy, niemowlęcy, poniemowlęcy, przedszkolny, szkolny, dojrzewania, dorosłości, starości.

2. Omawiamy zmiany w wyglądzie dziewczynek i chłopców wkraczających w wiek dojrzewania. Zwracamy uwagę na pojawienie się pierwszej miesiączki.

3. Teraz omawiamy zmiany psychiczne – w relacjach z rodzicami, w postrzeganiu świata. Zastanawiamy się, co oznacza słowo „dorosłość”. Teraz wykonujemy zadanie 3/58 z ćwiczeniówki.

4. Ustalamy zasady dbania o siebie w okresie dojrzewania.

5. Piszemy notatkę:

Dojrzewanie trwa kilka lat i obejmuje: zmiany w wyglądzie, czynnościach narządów rozrodczych i

psychice. Należy szczególnie dbać o swoją higienę. Człowiek dorosły powinien być odpowiedzialny.

6. W domu: zad. 1,2,4/57-58 ćwiczeniówka.

7. Jutro powtórzenie wiadomości.

Utrwalamy wiadomości nabyte podczas omawiania działu, korzystając z podręcznika str. 95 oraz zeszytu ćwiczeń str. 59.

Piszemy sprawdzian pobierając go z zakładki Zespoły o nazwie Klasa 4 przyroda---Pliki---Materiały z zajęć w aplikacji Teams.

Uczeń:

§ Zna zasady zdrowego trybu życia

§ Podaje przykłady odpoczynku czynnego i biernego

§ Docenia znaczenie aktywności fizycznej dla utrzymania zdrowia

§ Stosuje zasady codziennej higieny.

Przebieg lekcji:

1. Zapisujemy dużymi literami na osobnej kartce nazwę nowego działu: ODKRYWAMY TAJEMNICE ZDROWIA oraz temat lekcji.

2. Wymieniamy słowa, które kojarzą nam się z wyrażeniem: zdrowy styl życia. Zapisujemy je w formie grafu do zeszytu. Analizujemy wpływ na nasze samopoczucie: snu, jedzenia, odpoczynku, stresu.

3. Wyjaśniamy, na czym polega przestrzeganie zasad higieny osobistej.

4. Wykonujemy zad. 6/64 w ćwiczeniówce.

5. W domu: a) zaproponuj zdrową przekąskę, którą można zastąpić chipsy i podjadać w wolnej chwili,

b) 4,5/64 zeszyt ćwiczeń.

Uczeń:

· Dzieli choroby na: pasożytnicze, przenoszone droga oddechową, przez skórę i drogą pokarmową,

· Zna czynniki, które je wywołują,

· Podaje sposoby zapobiegania chorobom, które sam może zastosować.

Przebieg lekcji:

1. Wymieniamy kilka chorób, które znamy. Dzielimy je ze względu na czynnik który je wywołuje na:

a. Przenoszone drogą oddechową – kropelkową (wirusowe i bakteryjne), np. grypa, angina, covid-19;

b. Pasożytnicze – wywoływane przez pasożyty zewnętrzne (kleszcze) lub pasożyty wewnętrzne (tasiemce, owsiki, glisty);

c. Przenoszone przez uszkodzoną, zabrudzoną skórę – borelioza, tężec;

d. Przenoszone drogą pokarmową – zatrucia pokarmowe – salmonelloza, żółtaczka typu A. Uwzględniamy tu „choroby brudnych rąk” – gdy zakażamy się drogą pokarmową pasożytami.

2. Zastanawiamy się, jak możemy im zapobiegać.

3. Piszemy notatkę:

Przyczyna chorób są wirusy, bakterie i pasożyty.

Zapobiegamy im stosując zasady higieny.

Aby zwalczyć bakterie stosujemy antybiotyki a wirusy – szczepionki.

4. Wykonujemy zadanie 1 i 4 z ćwiczeniówki str. 65-66.

5. W domu: wszyscy: 3,5/66 ćwiczeniówka. Ponadto dla chętnych: dowiedz się, przeciwko jakim chorobom byłaś szczepiona i opowiedz krótko o jednej z tych chorób – jakie objawy wywoływała, dlaczego była kiedyś bardzo groźna.

Uczeń:

· Dostrzega w swoim otoczeniu różne niebezpieczeństwa: ze strony zjawisk pogodowych, zwierząt, trujących roślin i grzybów.

· Zna zasady pierwszej pomocy w przypadku niebezpiecznych sytuacji.

Przebieg lekcji:

1. Grupujemy sytuacje niebezpieczne na: związane z pogodą (burze, huragany, śnieżyce), związane z ukąszeniami i użądleniami zwierząt, niebezpiecznymi roślinami i grzybami, uszkodzeniami skóry.

2. Omawiamy zasady zachowania się w takich sytuacjach, korzystając z podręcznika str. 108-113 oraz ilustracjami wyświetlanymi na pulpicie.

3. Uczymy się czytać symbole umieszczone na opakowaniach środków czystości – str. 112.

4. Wykonujemy zad. 3 i 7 /67-69 z ćwiczeniówki.

5. W domu: zad 6/69 – wyszukaj na domowych preparatach poniższe symbole, zapisz ich nazwy.

Uczeń:

· odszukuje na opakowaniach oznaczenia substancji szkodliwych dla zdrowia: drażniących, trujących, żrących i wybuchowych i wyjaśnia ich znaczenie

· podaje zasady pierwszej pomocy w przypadku skaleczenia i oparzenia.

Przebieg lekcji:

1. Sprawdzamy, na jakich domowych środkach znajdują się substancje oznaczone jako niebezpieczne.

2. Pracujemy korzystając z platformy e-podręczniki https://epodreczniki.pl/a/bezpieczenstwo-w-domu/Dmsoqb2l9 omawiając odchodzenie sie z prądem, gazem.

3. Wykonujemy zadania z ćwiczeniówki str. 67-69.

4. W domu: dla chętnych: wykonaj doświadczenie z ćwiczeniówki str. 70 aby jego wyniki zaprezentować na lekcji.

Uczeń:

· wyjaśnia, co to są uzależnienia, podaje ich przykłady i opisuje konsekwencje;

· uzasadnia, dlaczego nie należy przyjmować używek i środków energetyzujących oraz zbyt długo korzystać z telefonów komórkowych

· wie, co to jest asertywność i podaje wybrane sposoby zachowań asertywnych.

Przebieg lekcji:

1. Na podstawie platformy e-podręczniki https://epodreczniki.pl/a/uzaleznienia/Do63k2pYq analizujemy kolejno wpływ nikotyny, narkotyków, kofeiny, leków na zdrowie człowieka. Następnie przechodzimy do uzależnień naszego wieku – telefonów, internetu, dopalaczy, energetyków.

2. Zastanawiamy się wspólnie i wykonujemy mapę myśli na temat tego, dlaczego ludzie ulegają uzależnieniom.

3. Poznajemy zachowania asertywne – korzystamy przy tym również ze str. 117 w podręczniku.

4. Tworzymy scenki rodzajowe na temat asertywnego odmawiania i pozostawania przy swoim zdaniu..

5. Piszemy notatkę: graf, w którym będą zaznaczone substancje i rzeczy, od których możemy się uzależnić a następnie zasady asertywnego zachowania z e-podręcznika.

6. W domu: 4/71 ćwiczeniowka.

Powtarzamy wiadomości z działu, korzystając z podręcznika str. 119 oraz ćwiczeniówki s. 72. PROŚBA DO RODZICÓW DZIECI WYKONUJĄCYCH PRACE PLASTYCZNE NA KONKURS o wypełnienie załącznika nr 1 zamieszczonego przy regulaminie konkursu kilka lekcji wyżej. Załącznik na dwie strony. Wypełniony należy wysłać do mnie na czat. DZIĘKUJĘ

Uczniowie pobierają sprawdzian z zakładki Pliki w zespole Klasa 4 Przyroda.

Uczeń:

- podaje różnice między planem a mapą

- rysuje plany różnych przedmiotów.

Przebieg lekcji:

1. Zapisujemy nazwę nowego działu: ORIENTUJEMY SIĘ W TERENIE a następnie temat lekcji.

2. Wyjaśniamy, co to jest plan, pokazujemy sobie na pulpicie różne plany.

3. Wykonujemy ćwiczenia praktyczne: mierzymy kartkę, zeszyt, gumkę do ścierania i uczymy się przedstawiać je w pomniejszeniu i powiększeniu. Wyjaśniamy też pojęcie: skala rzeczywista.

4. Piszemy notatkę: Plan to pomniejszony obraz przedmiotu lub obszaru, narysowany w odpowiedniej skali. Rodzaje skal: liczbowa, mianowana, podziałka liczbowa.

5. Wykonujemy zadanie 2/75 z zeszytu ćwiczeń.

6. W domu: 3/125 podręcznik.

Uczeń:

- odczytuje informacje z planu i mapy, posługując się legendą.

Przebieg lekcji:

1. wyjaśniamy, czym się różni plan od mapy. Piszemy notatkę: Mapa to pomniejszony obraz dużego obszaru lub całej Ziemi. Mapy zawierają tytuł, skalę i legendę. Plan jest wykonany w dużej, a mapa w małej skali.

2. Na podstawie mapki w podręczniku str. 127 objaśniamy znaczenie znaków topograficznych i wyszukujemy je na mapie. Planujemy krótką trasę.

3. Wykonujemy zadanie 1 i 2/77 w zeszycie ćwiczeń.

4. W domu: 5/128 podręcznik.

Uczeń:

- wskazuje na planie i mapie miejsce obserwacji i wybrane obiekty.

- odczytuje znaki topograficzne

- orientuje mapę.

Przebieg lekcji:

1. Uczymy się orientować mapę, czyli ustawiać ją zgodnie z kierunkiem północnym w terenie – str. 129.

2. Zerkamy na filmik na platformie e-podręczniki https://epodreczniki.pl/a/uzywamy-mapy/DnOyu6S1y

3. Analizujemy sposób orientowania mapy za pomocą kompasu – str. 130.

4. Wykorzystujemy obiekty w terenie do orientacji mapy – str. 131.

5. Piszemy notatkę: Przed skorzystaniem z planu lub mapy musimy je zorientować, to znaczy ustawić tak, aby kierunek N na planie zgadzał się z kierunkiem N na widnokręgu. W tym celu wykorzystujemy kompas lub obiekty w okolicy.

6. Teraz wykonujemy zadanie 1,2/80 zeszyt ćwiczeń.

7. W domu: dla chętnych: krótko opisz, na jakiej zasadzie działa GPS?

Uczeń:

- wskazuje na planie i mapie miejsce obserwacji i wybrane obiekty.

- odczytuje znaki topograficzne

- orientuje mapę.

Przebieg lekcji:

1. 1. Doskonalimy umiejętność odszukiwania obiektów na planie i mapie, wykonując zadania z zeszytu ćwiczeń str. 82-83 oraz z e-podręczników https://epodreczniki.pl/a/uzywamy-mapy/DnOyu6S1y

2. W następną środę napiszemy kartkówkę podsumowującą naszą wiedzę z działu 6.

Wykonujemy na lekcji zadania z karty pracy podsumowujące nasze umiejętności.

Omawiamy zadania z karty pracy oraz wykonujemy zadania z platformy e-podręczniki https://epodreczniki.pl/a/uzywamy-mapy/DnOyu6S1y

Uczeń:

- rozpoznaje składniki przyrody ożywionej i nieożywionej w najbliższej okolicy

- wskazuje składniki środowiska antropogenicznego w najbliższej okolicy

- określa zależności między składnikami środowiska przyrodniczego i antropogenicznego.

Przebieg lekcji:

1. Piszemy dużymi literami nazwę nowego działu: Poznajemy krajobraz najbliższej okolicy a następnie temat lekcji.

2. Wymieniamy elementy które widzimy za oknem. Dzielimy je na:

-składniki ożywione

-składniki nieożywione

- składniki antropogeniczne – wyjaśniamy to pojęcie.

3. Przypominamy sobie, czy widok za oknem jest taki sam w całej Polsce. Ustalamy, że różni się uksztaltowaniem terenu, obecnością strumyków, lasów, pól, budynków. Wygląd poszczególnych obszarów Ziemi posiadający określone cechy nazywamy KRAJOBRAZEM. Na podstawie podręcznika str. 135 dzielimy krajobraz na naturalny i kulturowy.

4.Piszemy notatkę: Wygląd poszczególnych obszarów Ziemi posiadający określone cechy nazywamy KRAJOBRAZEM. Wyróżniamy krajobrazy naturalne (np. leśny, górski, pojezierny) i kulturowe, powstałe na skutek działalności człowieka (np. rolniczy, przemysłowy, miejski).

1. Wykonujemy zadanie 1 i 3/86, 87 z ćwiczeniówki.

2. W domu: dla chętnych: 4/136 podręcznik.

Planując obchody Dnia Ziemi 22 kwietnia skupmy się na zagadnieniach związanych z poprawą stanu środowiska naturalnego. Nie możemy się spotkać w Szkole, ale możemy zrobić coś wspólnie. Każdy z nas ma jakiś talent. Użyjmy więc dowolnej, ulubionej formy ekspresji aby pomóc środowisku:

- wykonajmy rysunek, plakat, nagrajmy piosenkę, napiszmy lub zadeklamujmy wiersz, napiszmy opowiadanie, uszyjmy torbę na zakupy, zróbmy dla rodzeństwa zabawkę z surowców wtórnych, załóżmy kącik z ziołami do kuchni w ogródku lub na parapecie, posprzątajmy zaniedbany teren wokół domu, oddajmy elektrośmieci do recyklingu, wykonajmy ozdobne kartki z papieru czerpanego, stwórzmy dekoracje wielkanocne z surowców wtórnych lub naturalnych… to tylko niektóre z pomysłów do wykorzystania w celu zwrócenia uwagi na stan środowiska naturalnego.

Wykonanie zadania należy udokumentować i wysłać do mnie na czat lub na e-mail barbara.smolen@zswolajachowa.pl do 15.kwietnia. Wykonane zadania zostaną nagrodzone oceną i opublikowane na stronie Szkoły. Zwycięzcy otrzymają dyplomy.

SERDECZNIE ZACHĘCAM DO PODJĘCIA EKOLOGICZNEGO WYZWANIA!!!

Każde, nawet najmniejsze działanie ma znaczenie i sens. Nie wierzycie? Poczytajcie sobie krótki tekst o tym, jak zmniejszyć emisję dwutlenku węgla. Nawet nie wiemy, że pomagamy Planecie!

http://www.polskawoda.com.pl/zyj-pozytywnie/oko-na-ekologie/jak-samodzielnie-ograniczyc-emisje-co2

Uczeń:

- rozpoznaje główne formy ukształtowania powierzchni.

Przebieg lekcji:

1. Patrząc na mapę hipsometryczną widzimy, że wysokości zaznaczone są na niej kolorami. W ten sposób dzielimy formy uksztaltowania terenu na wypukłe i wklęsłe. Do wypukłych zaliczamy pagórki, wzgórza i góry, a do wklęsłych doliny i kotliny. Wyróżniamy też równiny.

2. Wykonujemy rysunki schematyczne pagórka i doliny. Zaznaczamy wysokość względną i bezwzględną.

3. Wykonujemy zadania z zeszycie ćwiczeń str. 88-89.

4. W domu: na podstawie atlasu lub globusa wypisz po dwie: góry, wyżyny, niziny na świecie lub w Polsce. Dla chętnych: znajdź informacje o najwyżej i najniżej położonym punkcie na świecie.

Uczeń:

- podaje przykłady skał litych, zwięzłych i luźnych,

- wie, jak powstaje gleba.

Przebieg lekcji:

1. Oglądamy ilustracje skał w podręczniku na str. 140-141, omawiamy, z jakich minerałów są złożone, gdzie możemy je spotkać w środowisku i do czego są wykorzystywane przez człowieka.

2. Na podstawie e-podręcznika https://epodreczniki.pl/a/gleby/D10GBB95H omawiamy proces powstawania gleby, składniki gleby oraz organizmy zamieszkujące glebę. Dzielimy glebę na najżyźniejszą i najuboższą pod względem zawartej w niej warstwy próchnicy.

3. Piszemy notatkę:

1. Gleby ze względu na rodzaj tworzących ją minerałów i ich przyleganie do siebie dzielimy na lite, zwięzłe i luźne.

2.Powstawanie gleby: (wykonujemy rysunek i opisujemy go).

3.składniki gleby: a.ożywione (bakterie, grzyby, dżdżownice, wije, skoczogonki, krocionogi, turkuć podjadek, kret, nornice), b.nieożywione (minerały, okruchy skał, powietrze, woda).

4. W domu: Narysuj dowolny organizm żyjący w glebie i napisz, w jaki sposób przystosował się do życia w tym środowisku. Pracę wyślij do mnie na czat do początku lekcji w środę 14.04.

Uczeń:

- rozróżnia wody stojące i płynące,

- podaje ich nazwy

- wskazuje naturalne i sztuczne zbiorniki wodne.

Przebieg lekcji:

1. Dzielimy wszystkie wody na Ziemi na słone i słodkie, a następnie na stojące i płynące.

2. Oglądamy ilustracje przedstawiające różne zbiorniki wodne na str. 144 w podręczniku. Pomagamy sobie ilustracjami z platformy e-podręczniki https://epodreczniki.pl/a/wody-na-ziemi/D6N5CaGf8

3. Zwracamy uwagę na stan wód słodkich powierzchniowych, z których pobiera si ę wodę do picia.

4. Wspólnie tworzymy schemat przedstawiający podział wód na słodkie i słone do narysowania w zeszycie.

5. Wykonujemy zadanie 4 z ćwiczeniówki str. 93.

6. W domu: 1,2,/92, dla chętnych: 4/146 z podręcznika pisemnie.

Uczeń:

- opisuje dawny krajobraz najbliższej okolicy, znany z opowiadań

- ocenia zmiany zagospodarowania terenu wpływające na wygląd krajobrazu najbliższej okolicy

Przebieg lekcji:

1. Rozmawiamy o tym, w jaki sposób następowało przekształcanie ziem polskich – od obszarów leśnych po powstanie miast.

2. Na podstawie ilustracji w komputerze oglądamy wygląd dawnej podkieleckiej wsi. Porównujemy z tym, jak wieś wygląda dziś, co się zmieniło, wymieniamy elementy kulturowe.

3. Wykonujemy ćw. 2/94 z zeszytu ćwiczeń.

4. W domu: Dla chętnych: 3/95 ćwiczeniówka

Proszę osoby, które wysłały prace do konkursu ekologicznego o wypełnienie przez Rodziców oświadczeń i odesłanie ich do mnie. Jest to niezbędne do publikacji Waszych prac. Zgoda poniżej. DZIĘKUJĘ

Oświadczenie o wyrażeniu zgody na udział w Konkursie „Czyste Świętokrzyskie”

1. Ja, niżej podpisana/podpisany oświadczam, że wyrażam zgodę na udział mojego dziecka ..................................................................................... , ucznia klasy ................... Szkoły Podstawowej

im. gen. Władysława Sikorskiego w Woli Jachowej, w Konkursie „Czyste Świętokrzyskie”.

2. Jednocześnie wyrażam zgodę na publikację wizerunku oraz pracy mojego dziecka na potrzeby dokumentacji i celów promocyjnych konkursu na stronach internetowych szkoły

i organizatora konkursu.

........................................................................ .....................................................................................

(Miejscowość, data) (Czytelny podpis składającego oświadczenie)

Uczeń:

· Wymienia sposoby ochrony obszarów cennych przyrodniczo

· Wie, na czym polega ochrona całkowita i częściowa

- Zna zasady zachowywania się na obszarze chronionym.

Przebieg lekcji:

1. Zastanawiamy się, po co i kiedy człowiek zaczął chronić przyrodę.

2. Korzystając z podręcznika str. 152 i platformy e-podręczniki https://epodreczniki.pl/a/formy-ochrony-przyrody-w-polsce/D14LOROda omawiamy poszczególne formy ochrony przyrody.

3. Porównujemy ze sobą ochronę ścisłą i częściową – str.153.

4. Poznajemy zasady zachowania się na obszarze chronionym – str. 155.

5. Piszemy notatkę:

1. W naszym kraju wyróżniamy następujące formy ochrony przyrody, m.in.

-parki narodowe (23)

-parki krajobrazowe (121)

-rezerwaty przyrody (1481)

-pomniki przyrody (36318)

-obszar Natura 2000 (990)

-użytki ekologiczne (6952).

2. Ochrona ścisła i częściowa.

3. Zasady zachowania na obszarach chronionych.

6. W celu podsumowania wykonujemy zadanie 3/97 z ćwiczeniówki.

7. W domu: 1/96 ćwiczeniówka.

Na dzisiejszej lekcji, w związku z obchodzonym w tym tygodniu Dniem Ziemi, zajmiemy się tematyką dbania o naszą Planetę. Wykorzystamy do tego program Ekoeksperymentarium, aby nasza nauka była zabawna i ciekawa. https://ekoeksperymentarium.pl/

Najpierw, nawiązując do poprzedniej lekcji o formach ochrony przyrody, wymieniamy obszary cenne przyrodniczo w naszym województwie.

Zapisujemy do zeszytu:

W naszym województwie świętokrzyskim znajduje się Świętokrzyski Park Narodowy. Jego symbolem jest jeleń. Ma obszar 7626 ha. Jego osobliwości to: gołoborza (rumowiska skalne), puszcza jodłowa, bogactwo ptaków. 72 rezerwaty przyrody (Chełmowa Góra, Wietrznia, Kadzielnia, Łysica, Święty Krzyż), 9 parków krajobrazowych (Jeleniowski), 700 pomników przyrody (Dąb Bartek).

Powtarzamy wiadomości nabyte w czasie omawiania działu. Wykorzystujemy strony z powtórzeniem w podręczniku 156. Wykonujemy zadania w ćwiczeniówce str.98-99.

Uczeń:

- wie, jak zmieniają się warunki życia w wodzie i na lądzie;

- analizuje przystosowania roślin i zwierząt do życia w wodzie i na lądzie.

Przebieg lekcji:

1.Zapisujemy nazwę nowego działu ODKRYWAMY TAJEMNICE ŻYCIA W WODZIE I NA LĄDZIE a następnie temat lekcji.

2.Na podstawie filmu

https://www.youtube.com/watch?v=H_D5vEpr3e8 samodzielnie uzupełniamy tabelę wyświetloną na pulpicie i przerysowaną do zeszytu.

3.W podsumowaniu wykonujemy zadanie 3 i 2/102, 101.

4.W domu: 1/101 ćw. oraz dla chętnych 4/102 ćw.

Piszemy sprawdzian, pobierając go z zakładki Zespoły—pliki—materiały z zajęć. Powodzenia.

Uczeń:

- wskazuje na ilustracji elementy rzeki,

- podaje przykłady przystosowań organizmów do życia w rzece.

Przebieg lekcji:

1.Na podstawie ilustracji w podręczniku s. 162 omawiamy budowę rzeki – jej bieg górny, środkowy i dolny. Określamy źródła rzek i ich ujście. Wykonujemy w zeszycie rysunek, na którym nanosimy odcinki rzeki oraz brzeg prawy i lewy, zakola, dopływy.

2.Na podstawie podręcznika i strony internetowej https://epodreczniki.pl/a/nad-brzegiem-rzeki/D190KFLX2 określamy, jakie organizmy żyją w poszczególnych odcinkach rzeki i jak są do tego przystosowane. Na podstawie umieszczonego tu filmiku dowiadujemy się, co to jest dorzecze i starorzecze. Określamy źródło i ujście Wisły oraz Odry.

3.Piszemy: Źródło rzeki to miejsce, w którym bierze początek, a ujście- gdzie się kończy. Dopływ to rzeka, która łączy się z rzeką główną. Dorzecze to wielki obszar zajmowany przez rzekę wraz ze wszystkimi jej dopływami.

4. W domu: Wykonujemy zadanie 1/103 w ćwiczeniówce. .

Uczeń:

- wymienia czynniki warunkujące życie na lądzie;

- omawia przystosowania zwierząt do zmian temperatury.

Przebieg lekcji:

1. Przypominamy lekcję, na której porównywaliśmy warunki życia w wodzie i na lądzie.

2. Oglądamy ilustracje w podręczniku s.173-176.

3. Wykonujemy zadania w ćwiczeniówce – 4/102, 1-5/108-109.

Spotykamy się na lekcji w klasie. :)

Na następnej lekcji (po egzaminie ósmoklasisty) napiszemy kartkówkę z budowy lasu i jeziora.