Υπάρχουν τόποι που δεν διεκδικούν την προσοχή του ταξιδιώτη. Δεν εμφανίζονται στα πρωτοσέλιδα των τουριστικών φυλλαδίων ούτε γεμίζουν τις οθόνες των κοινωνικών δικτύων. Κι όμως, όταν βρεθείς εκεί, αντιλαμβάνεσαι πως κρατούν μέσα τους κάτι ολοένα και πιο σπάνιο: την αυθεντικότητα.

Στα Κοντοβούνια της Μεσσηνίας, ανάμεσα σε δασωμένες πλαγιές, μικρές χαράδρες και πέτρινες ράχες που κοιτούν προς τη θάλασσα και τα γύρω βουνά  ,τέσσερις μικροί οικισμοί συνθέτουν μια από τις πιο γοητευτικές διαδρομές της μεσσηνιακής ενδοχώρας. Η Χορεύτρα, το Κουτιφαρη, το Πουλίτσι και η Περδικόβρυση απέχουν ελάχιστα μεταξύ τους και προσφέρονται για μια περιήγηση που γίνεται ακόμη πιο όμορφη όταν ακολουθήσει κανείς τους παλιούς δρόμους και τα μονοπάτια που κάποτε ένωναν τα χωριά.

Η περιοχή βρίσκεται στην καρδιά ενός σημαντικού καταφυγίου άγριας ζωής. Η φύση κυριαρχεί παντού. Βελανιδιές, πουρνάρια, πρίνια και αρωματικά βότανα σκεπάζουν τις πλαγιές, ενώ αρπακτικά πουλιά χαράζουν κύκλους στον ουρανό. Την ησυχία διακόπτουν μόνο τα κουδούνια από τα λιγοστά κοπάδια που εξακολουθούν να βόσκουν στις πλαγιές, διατηρώντας μια παράδοση αιώνων.

Τα χωριά αυτά γνώρισαν, όπως τόσες γωνιές της ελληνικής υπαίθρου, τη δοκιμασία της ερήμωσης. Οι νεότεροι αναζήτησαν αλλού τη ζωή τους και τα σπίτια έκλεισαν το ένα μετά το άλλο. Εκείνο όμως που δεν εγκατέλειψε ποτέ τον τόπο είναι η αξιοπρέπεια της πέτρας, η φιλοξενία των ανθρώπων και η αίσθηση ότι εδώ η καθημερινότητα εξακολουθεί να ακολουθεί τον φυσικό της ρυθμό.

Η Χορεύτρα αποτελεί την ιδανική αφετηρία, διατηρεί αρκετά από τα παλιά πετρόκτιστα σπίτια της και αποπνέει μια γαλήνη που δύσκολα συναντά κανείς σήμερα. Η θέση της είναι προνομιακή, λίγα μόλις χιλιόμετρα από τον Αριστομένη, το μεγαλύτερο χωριό της περιοχής, που λειτουργεί ως φυσική πύλη προς τα ορεινά Κοντοβούνια.

Από εδώ ξεκινούν διαδρομές προς τόπους φορτισμένους με ιστορία και φυσική ομορφιά. Το Μανιάκι, όπου γράφτηκε μία από τις σημαντικότερες σελίδες της Ελληνικής Επανάστασης, το οροπέδιο της Μάλης με τη γαλήνια ομορφιά του και το θρυλικό Σαφλαούρο με τα ερείπια του κάστρου του, συνθέτουν έναν τόπο που συνδυάζει το φυσικό τοπίο με τη μνήμη.

Λίγο πιο πέρα βρίσκεται το Κουτιφαρη, ένα χωριό που μοιάζει να περιστρέφεται γύρω από τον μεγάλο πλάτανο της πλατείας του. Κάτω από τη σκιά του, το παραδοσιακό καφενείο συνεχίζει να αποτελεί σημείο συνάντησης κατοίκων και επισκεπτών. Εδώ ο χρόνος αποκτά άλλη διάσταση. Ένας ελληνικός καφές, λίγοι τοπικοί μεζέδες και μια κουβέντα με τους ανθρώπους του χωριού αρκούν για να νιώσει κανείς πως έγινε, έστω και για λίγο, κομμάτι του τόπου.

Το Κουτιφαρη αποτελεί επίσης αφετηρία για πεζοπορικές διαδρομές που οδηγούν στην καρδιά του Καταφυγίου Άγριας Ζωής της Τούμπας. Η φύση παραμένει σχεδόν ανέγγιχτη και ανταμείβει όσους επιλέξουν να την προσεγγίσουν με αργό βήμα.

Ο δρόμος συνεχίζει να ανηφορίζει προς το Πουλίτσι. Πρόκειται ίσως για το πιο αρχιτεκτονικά ολοκληρωμένο χωριό της διαδρομής. Τα πετρόκτιστα σπίτια, οι αυλές, τα καλντερίμια και η διακριτική παρουσία της ανθρώπινης δραστηριότητας δημιουργούν μια εικόνα που δύσκολα αλλοιώνεται από τον χρόνο. Κυριαρχεί  η αίσθηση πληρότητας που γεννά ένας τόπος όταν έχει διατηρήσει τον χαρακτήρα του.

Η περιήγηση ολοκληρώνεται στην ήρεμη Περδικόβρυση. Ένας μικρός οικισμός που μοιάζει να έχει επιλέξει συνειδητά τη σιωπή. Εδώ ο επισκέπτης δεν αναζητά αξιοθέατα· αναζητά στιγμές. Ένα πέτρινο εκκλησάκι, μια σκιά κάτω από τις βελανιδιές, ένα πέτρινο πεζούλι με θέα προς τις καταπράσινες πλαγιές είναι αρκετά για να δικαιολογήσουν την παρουσία του.

Σε ολόκληρη τη διαδρομή μικρά ξωκλήσια, ξεχασμένες βρύσες, παλιοί αγροτικοί δρόμοι και πέτρινες ξερολιθιές υπενθυμίζουν πως το τοπίο αυτό δεν είναι μόνο δημιούργημα της φύσης αλλά και αποτέλεσμα μιας μακραίωνης συνύπαρξης ανθρώπου και βουνού.

Η περιήγηση στα τέσσερα χωριά των Κοντοβουνίων δεν προσφέρει θεάματα. Προσφέρει εμπειρίες. Είναι ένα ταξίδι στην Ελλάδα της πέτρας, των δέντρων, των εποχών και της απλότητας. Μια Ελλάδα που δεν χρειάζεται να εντυπωσιάσει, γιατί εξακολουθεί να συγκινεί.

Και ίσως αυτό να είναι τελικά το μεγαλύτερο προνόμιο αυτού του τόπου: ότι εξακολουθεί να υπάρχει όπως είναι, χωρίς να προσπαθεί να γίνει κάτι άλλο.

Γιάννης Λάσκαρης