Ένα Λύκειο αφιερωμένο στην παράδοση
Ένα Λύκειο αφιερωμένο στην παράδοση
25/03/2025 - konstantina g. & theano - Άρθρο
Ετικέτες: παράδοση, παραδοσιακοί χοροί, χορός, πολιτισμός, Ελληνικός πολιτισμός, Ελλάδα, 25η Μαρτίου, έθνος, Πάτρα, Λύκειο των Ελληνίδων, Εφημερίδα των Κυριών
Η ιστορία δεν αναγράφεται μόνο στα βιβλία διότι δεν είναι μόνο γεγονότα. Ιστορία είναι η λαογραφία μας, οι παραδόσεις μας, τα ήθη και τα έθιμά μας. Γι’ αυτό κι εμείς αρπάξαμε την ευκαιρία και αναφερθήκαμε στα μέλη ενός… αυθεντικού Ελληνικού σχολείου. Ενός Λυκείου που είναι αφιερωμένο στην διατήρηση των ριζών μας και που φροντίζει το παρελθόν να έχει μέλλον.
Το Λύκειο Ελληνίδων ξεκίνησε το 1910 με πρωτοβουλία της Καλλιρρόης Παρρέν, η οποία δεν ήταν μια απλή γυναίκα, αλλά ήταν μία από τις πρώτες φεμινίστριες της Ελλάδας και ιδρύτρια της ξακουστής «Εφημερίδας των Κυριών», της φεμινιστικής Ελληνικής εφημερίδας. “Ήθελε να βοηθήσει τις γυναίκες τότε να μάθουν γράμματα και ανάγνωση, να σπουδάσουν, να μάθουν το κέντημα και τέχνες.”, “Ξεκίνησε να τονώσει το ηθικό των Ελληνίδων μέσα από την μόρφωση”, μας απαντούν τα μέλη του ΛτΕ Πατρών στην ερώτησή μας για την ιστορία του Λυκείου.
“Μέχρι σήμερα υπάρχουν 57 Λύκεια Ελληνίδων στην Ελλάδα και πάρα πολλά γραφεία στο εξωτερικό. Δουλεύουν όλα αυτά μέχρι σήμερα. Ιδιαίτερα στην Πάτρα, που ήταν πάντα μία αστική πόλη και ζούσε ξένος κόσμος, οι γυναίκες μέσα από το ΛτΕ που δημιουργήθηκε εδώ το 1976 βοήθησαν στην άνθηση της Ελληνικής γλώσσας και του Ελληνικού πολιτισμού στις ξένες γυναίκες που ζούσαν εδώ. Εμείς έχουμε εδώ στο Λύκειο της Πάτρας τμήματα εικαστικών, λαογραφίας, δύο τμήματα χορού, ένα για τα παραδοσιακά όλης της Ελλάδας και ένα για τους χορούς του Πόντου, και φυσικά την βιβλιοθήκη και την ιματιοθήκη μας. Όλα αυτά βρίσκονται εδώ.”, μας πληροφόρησε η κ. Εύη Σπηλιοτοπούλου, έφορος χορού και αντιπρόεδρος του ΛτΕ.
Εντυπωσιαστήκαμε, όχι μόνο από την ομορφιά των εκθεμάτων με τα οποία είναι στολισμένο το κτήριο (βλ. φωτογραφίες που συνοδεύουν το παρόν κείμενο), αλλά και από τις ιστορίες των μελών από το πώς ξεκίνησαν.
“Βρίσκομαι εδώ από 12 ετών. Είδα μία παράσταση και εντυπωσιάστηκα από τον πλούτο της φορεσιάς και του πολιτισμού της Ελλάδας. Πουθενά αλλού δεν υπάρχει αυτός ο πλούτος στην παράδοση. Πέρασα από όλα τα στάδια και έχω δει το Λύκειο από πολλές πλευρές, αλλά ανεξάρτητα από τη θέση είναι το πως βλέπεις το όραμα του Λυκείου και σε αυτό το σημείο μπαίνετε και εσείς τα νέα άτομα. Βλέπεις του νέους ανθρώπους που αν και αλλάζει ο κόσμος, έχουν γυρίσει στις ρίζες τους, θέλουν να ξέρουν από που προήλθαν. Αυτό είναι το όραμα του λυκείου. Να διατηρηθεί η παράδοση, να έρχεται το μέλλον αλλά να μην ξεχνάμε το παρελθόν μας.” , μας απαντάει η κ. Εύη στην ερώτηση.
“Στην αρχή δεν ήθελα να πάω παραδοσιακούς χορούς ως παιδί. Η μάνα μου με παρακάλαγε. Μόνος μου μια μέρα είχα πάει σε ένα από εκείνα τα μαθήματα παραδοσιακών στα σχολεία και μετά της λέω «Θέλω να με πας κι εμένα». Ανήκω 15 χρόνια στην οικογένεια του Λυκείου και από μικροί ακούγαμε «είμαστε μια οικογένεια». Ξεκίνησα από το ΛτΕ της Δράμας και όταν ήρθα φοιτητής στην Πάτρα το πρώτο που έκανα είναι να βρω το Λύκειο. Με βοήθησαν στα πρώτα μου βήματα και τώρα είμαι δάσκαλος στα μικρά τμήματα. Όπου κι αν βρεθούμε ξέρουμε ότι μας περιμένει ένα Λύκειο, μια αγκαλιά.”, απάντησε o κ. Άγγελος Σέντας, χοροδιδάσκαλος παιδικών τμημάτων.
“Είμαι από 5 χρονών στο Λύκειο Ελληνίδων. Πέρασα από όλα τα στάδια και από διαφορετικούς δασκάλους. Γύρω στα 17-18 ξεκίνησα να κάνω και μαθήματα. Αργότερα, αφού με τράβηξε ο έντονος ρυθμός τους, ειδικεύτηκα στα Ποντιακά. Τώρα αυτό διδάσκω στο Λύκειο.”, μας απάντησε ο κ. Νίκος Λιβάνης, χοροδιδάσκαλος Ποντιακών χορών.
“Εγώ ήρθα σε ηλικία 14 χρονών το ’78. Με γοήτευσε το γεγονός ότι υπήρχε μια δομή στην διδαχή. Είχε αρχή-μέση-τέλος. Η δομή αυτή με γοήτευσε πάρα πολύ. Κατάλαβα ότι δεν ήταν όπως τα πανηγύρια που πηγαίναμε τότε και ο καθένας έκανε ό,τι ήθελε. Στον χορό υπάρχει μια ελευθερία κίνησης και αυτοσχεδιασμού αλλά θα ξεχωρίζει πάντα αυτός που αυτοσχεδιάζει απάνω στον χορό. Μέχρι τότε δεν είχα δει κάτι τέτοιο. Έτσι γοητεύτηκα και δεν έφυγα ποτέ.”, απάντησε και ο κ. Βασίλης Σταμόπουλος, χοροδιδάσκαλος παραδοσιακών χορών, στο ερώτημά μας.
Ιδιαίτερα μας κέντρισαν το ενδιαφέρον τα ράφια και οι τοίχοι γεμάτα με αναμνηστικά από όλες τις συνεργασίες, εκδρομές και αναγνωρίσεις του ΛτΕ.
“Είναι μεγάλη μας τιμή που μπήκαμε στον CIOFF (CIOFF: Διεθνές Συμβούλιο Οργανισμών Λαογραφικών Φεστιβάλ και Λαϊκών Τεχνών) το 2019. Ο CIOFF ασχολείται με την διατήρηση του πολιτισμού όλου του πλανήτη και είναι πλέον φορέας της UNESCO. Εμείς μπήκαμε στο Εθνικό Τμήμα Ελλάδας. Είχαμε πάει σε πολλά φεστιβάλ τους στην Ευρώπη. Στην Γαλλία το’88, στην Ολλανδία το ’87 στο οποίο πήραμε 1ο βραβείο Ιματιοθήκης & καλλιτεχνικό, στην Πορτογαλία, την Τυνησία, το Λουξεμβούργο, την Ισπανία και πολλές ακόμα πόλεις. Το πιο σημαντικό που πρεσβεύει το Λύκειο είναι ότι από το 1980 είναι το πρώτο συγκρότημα που βρέθηκε στα Ελληνόφωνα χωριά της κάτω Ιταλίας και διατηρούμε πολύ καλές σχέσεις μέχρι σήμερα.” Μας είπε η κ. Σπηλιοτοπούλου, καθώς μας εξηγούσε καθένα από τα αναμνηστικά.
“Το σημαντικό τώρα είναι οι νέοι. Να δουν και να θέλουν να μάθουν τι έχουν κληρονομίσει απ’ τους προγόνους τους, τι βλέπουν και τι μαθαίνουν από αυτό. Ας πούμε εγώ τώρα μπορώ να σου πω για την γνώσει της φιλίας. Πέρα από τις γνώσεις της παράδοσης, γεωγραφίας, ιματισμού εδώ είμαστε μία οικογένεια και αυτό είναι μεγάλο. Αυτό το δέσιμο, η δεύτερη οικογένεια.” ~ κ. Σπηλιοτοπούλου
“ Γενικά όλη η πορεία του Λυκείου ξεκίνησε για να τονώσει το ηθικό της Ελληνίδας. Μετά εντάχθηκε και το να καταγράψει την παράδοση. Πολλοί πιστεύουν ότι το Λύκειο ασχολείται με παραδοσιακούς χορούς, ήθη και έθιμα για μεγαλύτερους. Δεν είναι έτσι. Το Λύκειο είναι για όλους και η νέα γενιά είναι δίπλα στο Λύκειο και θα μεταλαμπαδεύσει την παράδοση. […] Το Λύκειο Ελληνίδων είναι μία οικογένεια και αυτό αξίζει να δείξουμε προς τα έξω.” ~ κ. Σέντας
Η παράδοση δεν είναι υπόθεση μόνο των παλαιών γενιών, αλλά και των νέων και των επόμενων. Η γνώση, η παράδοση αποκτούν αξία με τον χρόνο και οφείλουμε να φροντίσουμε ότι δεν θα χαθούν στην πάροδό του. Τι πιο γοητευτικό σε μία χώρα από την παράδοσή της; Η ιστορία που μπορείς να δεις μπροστά σου και να αγγίξεις, που κρύβει τόσες ιστορίες και αναμνήσεις, που περιμένει να την θυμηθείς, που ελπίζει να μην την ξεχάσεις.
“Για εμένα παραδοσιακός χορός είναι η ιστορία μας, είναι η ρίζα μας. Αν δεν ξέρεις από που έρχεσαι αν δεν ξέρεις την ιστορία σου και τη ρίζα σου δεν έχεις ύπαρξη. Είναι πολύ βασικό να ξέρουμε από που ερχόμαστε και το που πάμε θα το δούμε στην πορεία. Η παράδοση είναι αυτή η γνώση της πατρίδας μου, η ρίζα μου.”, συγκινεί η απάντηση του κ. Σταμόπουλου όταν τον ρωτήσαμε τι σημαίνει παραδοσιακός χορός.
Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε και πάλι το Λύκειο των Ελληνίδων που μας υποδέχτηκε στον χώρο του και να συγχαίρουμε τα μέλη του για το υπέροχό τους έργο.
“Εύχομαι όλος ο κόσμος να ενδιαφερθεί και να έρθει, να δει, να πάρει μια ιδέα του τι κάνουμε στο Λύκειο. Να ασχοληθεί με την παράδοση γιατί είναι η ιστορία μας και αξίζει να ασχοληθούμε με αυτό.” ~ κ. Λιβάνης