নমস্কাৰ। আপুনিও ঐশানুৰ সভ্যহৈ ঐশানুক আগুৱাই নিব পাৰে। গতিকে আজিয়ে ঐশানুৰ সভ্য হওঁক।
ভাষা-সাহিত্য, কলা-সংস্কৃতি বিষয়ক তিনিমহীয়া অসমীয়া ই- আলোচনী
প্ৰথম বছৰঃ তৃতীয় সংখ্যাঃ চেপ্তেম্বৰ, ২০২১
মুখ্য সম্পাদকঃ ড° জিতুমণি চৌধুৰী সম্পাদকঃ বিতুমণি বৰ্মন
প্ৰকাশকঃ সৃষ্টি প্ৰকাশন, হাউলী
জিলাঃ বৰপেটা, অসম
https://tinyurl.com/oisanujournal
https://oisanujournal.webs.com https://www.facebook.com/oisanumagazine
পৃথিবীৰ জন্ম সম্বন্ধে সবাতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ মতবাদটোৰে ---
~মামণি ডেকা~
সৃষ্টিৰ আদিতে পৃথিবীখন এটা জলন্ত অগ্নিপিন্দ সদৃশ আছিল বুলি এই মতবাদৰ প্ৰতিষ্ঠাপক সমৰ্থক জ্যোতিৰ্বিদ সকলে কব খোজে। তেওঁলোকৰ মতে, এই অনাদিকালত যিহেতু সময় আপেক্ষিক আৰু বিশ্বব্ৰহ্মাণ্ড সৃষ্টিৰ মূহুৰ্তত (time and space)সময় আৰু আকাশ বা শূণ্যতাৰ আৰম্ভণি হয় আৰু এই প্ৰক্ৰিয়াটো এক বিশাল অধ্যায়, তদুপৰি আমাৰ এই আলোচনত ইয়াৰ অতি প্ৰয়োজনো নাই। গতিকে আমি বিশব ব্ৰহ্মাণ্ড সৃষ্টিৰ সেই big bang-2 theory বা মহানাদ-২ সূত্ৰ এই আলোচনাৰ ভিতৰলৈ নানিম।
পৃথিবী আৰু আন গ্ৰহবোৰ সূৰ্যৰে অংশ আছিল। তেতিয়া সূৰ্য আছিল এটা খুব উত্তপ্ত জলন্ত পিণ্ড। কোনো নৈসৰ্গিক কাৰণত সূৰ্যৰ এই ক্ষুদ্ৰ ক্ষুদ্ৰ কিছু অংশ সুলকি বায়ুমণ্ডলত ছিটিকি পৰিল। সিহত সূৰ্যৰ পৰা সুলকি পৰিলেও একেডাল ৰচিৰে বান্ধি ৰখাৰ দৰে সেইবোৰো সূৰ্যৰ অভিকেন্দ্ৰিক বলে বান্ধি ৰাখিলে আৰু এফালে সূৰ্যৰ অভিকেন্দ্ৰিক বলে সেই ছিটিকি যোৱা টুকুৰাবোৰক সূৰ্যৰ গাৰ ফালে তানি আনিব খোজা আকৰ্ষণৰ বিপৰীতে যি নৈসৰ্গিক কাৰণ বা অতিকেন্দ্ৰিক বলৰ বাবে টুকুৰাবোৰ ছিটিকি গৈছিল। এই দুই বিপৰীত ধৰ্মী বলৰ এক ভাৰসাম্য অৱস্থাতে সেই ছিটিকি যোৱা অংশবিলাকে এক নিৰ্দিষ্ট কক্ষপথত লাতুমৰ দৰে সূৰ্যৰ চাৰিওফালে ঘূৰিবলৈ ধৰিলে।
আমাৰ পৃথিবীখনো এনেদৰে সূৰ্যৰ পৰাই সৃষ্টি। সকলো সৃষ্টিৰ মূলেই হৈছে আকাশ। আকাশৰ পৰষতেই সমস্ত জগত উৎপত্তি। আদিতে, পৃথিবীখন উত্তপ্ত আছিল। গেছ আৰু ছাইয়ে আৱৰি আছিল। সেই অৱস্থাত জীৱৰ বা উদ্ভিদৰ সৃষ্ঠি বা উৎপত্তি হোৱা নাছিল। সুৰ্যতকৈ আকাৰত সৰু হোৱা বাবে আৰু অন্যান্য গেছীয় উপাদান নথকা বাবে পৃথিবীখন সোনকালে ঠাণ্ডা হবলৈ ধৰে আৰু একেদৰে সূৰ্যৰো তাপ কমি আহে। কালক্ৰমত পৃথিবীৰ উপৰিভাগত এক বিশাল জলৰাশি সঞ্চিত হৈ ৰ’ল আৰু বায়ুমণ্ডল গঠন হ’ল। মহাজাগতিক ঘটনাৰ ফলতেই বায়ুমণ্ডলৰ স্তৰ গঠিত হ’ল আৰু পৃথিবীখন জীৱজগতৰ বাবে প্ৰতিকুল হৈ পৰিল আৰু পৃথিবীৰ বুকুত জীৱন সৃষ্টি হ’ল। মানুহকে ধৰি বিভিন্ন জীৱ-জন্তু, গছ-গছনি, চৰাই-চিৰিকটি আদি পিছত হোৱা ক্ৰমবিকাশৰ এটা অংশ মাথো। কালৰ গতিত ই লাহে লাহে বৰ্তমান অৱস্থা পাইছেহি। পৃথিবীৰ এই ক্ৰমবিকাশ বিভিন্ন সময়ত স্থলমণ্ডল, জলমণ্ডল, আৰু বায়ুমণ্ডলত ঘটিবলৈ ধৰিলে। মানুহে এই পৃথিবীত জীয়াই থকিবলৈ হ’লে বায়ু, পানী, মাটি আদি অজৈৱিক পদাৰ্থৰ লগতে আন আন জৈবিক পদাৰ্থ যেনে- গছ-গছনি, জীৱ-জন্তু, চৰাই-চিৰিকটি কীট-পতংগ আদিৰ ওপৰত পোনপটীয়াকৈ নিৰ্ভৰ কৰিবলগীয়া হয়। কাৰণ মানুহ পতংগৰ ওপৰতো নিৰ্ভৰশীল। সহজকৈ ক’বলৈ হ’লে- এটা পৰিস্থিতি তন্ত্ৰত থকা প্ৰতিটো জীৱই এটাই আনটোৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।
পৃথিবীৰ পৰিবেশ সংৰক্ষণত উদ্ভিদৰ ভুমিকা যথেষ্ট। উদ্ভিদৰ লগতে প্ৰাণীকুলো পৰিবেশৰ ওপৰতেই নিৰ্ভৰ্শীল। পৰিৱেশৰ জীৱীয় আৰু অজীবীয় উপাদানবোৰে মানুহৰ লগতে গছ-লতা আৰু প্ৰাণীকুলৰ বাবে সুস্থ বিন্যাসৰ সৃষ্টি কৰে। মানুহে জীয়াই থাকিবলৈ প্ৰয়োজন হোৱা প্ৰতিটো বস্তুৱেই প্ৰকৃতিৰ পৰা আহৰণ কৰে। সেই অনুপাতে পৃথিবীৰ জনসংখ্যাও তাতোধিক। সেয়েহে প্ৰকৃতিৰ ওপৰত চাপ দুগুণে বাঢ়িছে।
কিন্তু এই যান্ত্ৰিক যুগত মানুঅহৰ কৃতকৰ্মই বায়ু প্ৰদূষণত বেছিকৈ অৰিহণা যোগাইছে। মানুহৰ কৃতকৰ্মৰ দ্বাৰাই বা নতুবা অন্য কোনো প্ৰাকৃতিক কাৰণ যেনে- আগ্নেয়গিৰি উদ্গীৰণ, অৰণ্যজুই আদিৰ দ্বাৰাও বায়ুমণ্ডল প্ৰদূষিতহৈ পৰে। সকলোৰে জ্ঞাত যে ৰাসায়নিক প্ৰক্ৰিয়াৰ ফলত নানা ধৰণৰ ৰাসায়নিক পদাৰ্থ যেনে এৰোচলৰ কণিকা বায়ুমণ্ডলত সোমাই পৰে। যাৰ ফলত এই পদাৰ্থ সমূহৰ পৰিমাণ কেতিয়াবা বৰ বেছি হৈ মানুহ, জীৱ-জন্তু আৰু উদ্ভিদ আদিৰ ক্ষতি সাধন কৰে। তাৰোপৰি গাড়ি-মটৰৰ ধোৱা, কল কাৰখনাৰ ধোৱা, পৰিত্যক্ত আৱৰ্জনা লগতে এৰোপ্লেন আদিৰ পৰাও বহু পৰিমানে কাৰ্বন মন’অক্সাইড গেছৰ নিৰ্গমন হয় আৰু বায়ু প্ৰদুষণ কৰে।
এইবোৰ জটিলতা আৰু সংঘাতৰ মূল কাৰণ কিন্তু মানুহ নিজেই। চলিত বৰ্ষৰ মে’ মাহৰ প্ৰথম ভাগত আমাৰ ভাৰতৰে এজন পৰোবেশ বিজ্ঞানীয়ে মন্তব্য কৰিছে যে সম্প্ৰতি ক’ৰোনা অতিমাৰীয়ে গোটেই পৃথিবীতে যি বিভীষিকাৰ সৃষ্টি কৰিছে তাৰ অন্যতম কাৰণ হ’ল বৰ্ত্মান পৃথিবীত ঘটা অভূতপূৰ্ব জনবিস্ফোৰণ আৰু এই বৰ্ধিত জনতাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অক্সিজেনৰ অপৰ্যাপ্ততা। বৰ্ধিত জনগণৰ সংস্থাপনৰ বাবে অৰণ্য হ্ৰাসকৰণ, বনজুই; উদাহৰণ স্বৰূপে আমাজনৰ বৰ্ষাৰণ্যই পৃথিবীৰ প্ৰয়োজনীয় অক্সিজেনৰ এটা বৃহৎ অংশ পূৰণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল, কিন্তু বনজুইত আমাজনৰ এক বৃহৎ অংশ বননি জাহ যায়। যোৱা কেইটামান বছৰত অষ্ট্ৰেলিয়া, আমেৰিকা যুক্তৰাষ্ট্ৰৰ উত্তৰ অঞ্চল, কানাডা আদি দেশৰ বিশাল বিশাল এলেকাৰ অৰণ্য বনজুইয়ে পুৰি পেলায়। পৃথিবীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তত এনেকুৱা ঘটনা ঘটি আছে যাৰ ফলত বায়ুমণ্ডলত অক্সইজেনৰ পৰিমান কমি গৈছে আৰু ক্ষতিকাৰক গেছৰ পৰিমান ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাইছে। বায়ুমণ্ডলৰ এনেকুৱা অৱস্থাৰ বাবে মানুহে শ্বাস-প্ৰশ্বাস জনিত ৰোগত ভুগিবলগীয়া হৈছে। তাৰোপৰি পাহাৰ ধ্বংস, মুক্ত খননৰ ফলত জীৱ-জন্তুৰ সংখ্যা কমিবলৈ লৈছে। বৰ্তমান আমাৰ ৰাজ্যত শগুনৰ সংখ্যাও এনেধৰণে কমিব লাগিছে যে ই সকলোৰে দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিছে ।
জীৱন ধাৰণ আৰু স্থানিক বিতৰণ নিৰ্ভৰ কৰে ভৌতিক পৰিবেশৰ ওপৰত। যিদৰে গ্ৰীষ্ম কালত হোৱা শস্য শীতকালত নহয়, আৰু একেধৰণে শীতকালত হোৱা শস্য গ্ৰীষ্ম কালত নহয়; ঠিক একেদৰে এটা পাৰিপাৰ্শ্বিক অৱস্থাত বাস কৰা প্ৰাণী আন এটা পাৰিপাৰ্শ্বিক অৱস্থাত বাস কৰিব নোৱাৰে। প্ৰত্যেক জীৱ-জন্তুৱে জীৱন ধাৰণৰ উপযোগী বিশেষ ভৌতিক পৰিবেশতহে বাস কৰে। যেতিয়া পৰিবেশ পৰিৱৰ্তন হয়, তেতিয়া পশু-পক্ষীবোৰ অন্য ঠাইলৈ পৰিভ্ৰমণ কৰে। অৰ্থাৎ প্ৰত্যেকেই ভৌতিক পৰিৱেশৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ্শীল।
ভূ-পৃষ্ঠত বৰষুণ আৰু উষ্ণতাইয়ো উদ্ভিদ আৰু জীৱ-জন্তুৰ ধৰণ আৰু বিতৰণ নিৰ্ণয় কৰে। পানী অবিহনে পৃথিবীত জীৱ-জগত আৰু উদ্ভিদ বৰ্ত্তি থাকিব নোৱাৰে। পৃথিবীৰ ৭১ শতাংশ পানী যদিও ইয়াৰ অতি ক্ষুদ্ৰ অংশহে খোৱাৰ উপযোগী। বৰ্তমান মানুহৰ কৃত কৰ্মৰ বাবে পানী প্ৰদূষণ মাত্ৰা বৃদ্ধি পাইছে। গংগাকে ধৰি প্ৰায়বোৰ নদী নগৰীয়া আৱৰ্জনা, ঔদ্যোগীক আৱৰ্জনা আদিৰ দ্বাৰা প্ৰদূষিত হৈছে; পানী সেৱনৰ অযোগ্য হৈ পৰিছে। তাৰোপৰি পথাৰত ব্যৱহৃত কিটনাশক দ্ৰব্য, ৰাসায়নিক সাৰ আদি বিভিন্ন প্ৰকাৰে খাল, বিল, নৈৰ পানী প্ৰদূষিত কৰা দেখা গৈছে। এনে কাৰ্যৰ ফলত জলজ আৰু স্থলহ বিভিন্ন জীৱকুলৰ প্ৰতি চৰম ভাবুকি সৃষ্টি কৰিছে।
মানুহ প্ৰকৃতিৰ এটা অংশ। মানুহৰ জীৱন নিৰ্বাহৰ সৈতে প্ৰকৃতিৰ নিবিড় সম্বন্ধ আছে। ঠিক একেদৰে প্ৰকৃতিক ৰক্ষণাবেক্ষণ আৰু তত্বাৱধান কৰাটোও জীৱশ্ৰেষ্ঠ হিচাপে মানুহৰ দ্বায়িত্ব অধিক। গতিকে পৰিৱেশৰ লগত সমন্নয় ৰাখি চলিব নোৱাৰিলে মৃত্যু আৰু অৱলুপ্তি অনিবাৰ্য।
পৰিবেশবিদ সকলে ভাবে যে মানুহ পৰিৱেশৰ দাস আৰু সংস্কৃতি হ’ল পৰিৱেশৰেই এটা অৱদান যিটোৱে মানুহক পৰিৱেশৰ লগত খাপ-খুৱাই চলিবলৈ সহায় কৰ। ক্ৰমবৰ্ধমান জন-বিস্ফোৰণ, আৰ্জিত প্ৰযুক্তি জ্ঞানৰ বহুল প্ৰয়োগ আৰু বিস্তাৰৰ প্ৰচেষ্টাই পৃথিবীখনক, ইয়াৰ পৰিৱেশ আৰু জীৱকুলক সংকটৰ গৰাহলৈ ঠেলি দিছে। সেয়ে মানুহে সংস্কাৰমুখী হৈ সেউজ পৃথিবী গঢ়ি তুলিবলৈ তৎপৰ হ’ব লাগিব। কাৰণ এই বিশাল বিশ্ব-ব্ৰহ্মাণ্ডৰ প্ৰতিটো জীৱয়েই জীয়াই থকাৰ প্ৰেৰণাৰ থল। সেয়ে অৰণ্যই হ’ল জীৱন ৰক্ষাৰ পথ প্ৰদৰ্শক।
সেয়ে গছ-গছনিৰে ভৰা অৰণ্য সংৰক্ষণ হওক। সক্লোৰে জীৱনলৈ কঢ়িয়াই আনক নতুন আশাৰ বতৰা আৰু সেউজীয়া প্ৰতিশ্ৰুতি। সেউজীয়াই কঢ়িয়াই আনক অনাবিল সুখ আৰু নিবিড় প্ৰাশান্তি।
*****