SADAKA NEDİR
Bir insanın kendi isteğiyle yalnızca Allah rızası için yaptığı her türlü yardım ve iyiliğe sadaka denir.
Sadakada miktar ve zaman sınırlaması yoktur.
İnsanlar bu yardımı istedikleri zamanda ve miktarda yapabilirler.
Ayrıca sadaka verecek kişinin zengin olması gerekmez.
Bu yüzden sadaka, zekâttan daha kapsamlı bir yardım şeklidir.
SADAKA İLE İLGİLİ PEYGAMBERİMİZİN SÖZLERİ
Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:
“İnsanlar öldüğü zaman, amel defteri kapanır. (Artık sevap ve günah kazanmaz) Ancak :
Kesintisiz iyilik (sadaka-i cariye) yapanların,
Topluma yararlı bir ilim (eser) bırakanların ve
Kendisine dua eden bir çocuk yetiştirenlerin amel defterleri kapanmaz.”
Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:
“Gözleri görmeyene rehberlik etmen bir sadakadır.
Sağır ve dilsize anlayacakları bir şekilde anlatman,
ihtiyacını gidermesi için ona rehberlik etmen sadakadır.
Derman arayan dertliye yardım için koşuşturman,
koluna girip güçsüze yardım etmen sadakadır.
Konuşmakta güçlük çekenin meramını ifade edivermen bir sadakadır...” Ahmed bin Hanbel, Müsned, C 5, s. 168, 169.
Peygamberimiz bu konuda şöyle buyurmuştur:
“Kardeşini güler yüzle karşılaman da bir iyiliktir.”
SADAKA-İ CARİYE (KESİNTİSİZ SADAKA)
Herkesin yararlanacağı cami, okul, yurt ve hastane gibi hayır kurumları yaptırmak veya bu kurumların yapımına katkıda bulunmak da sadakadır. Böyle sadakaya kesintisiz sadaka (sadaka-i cariye) denir. Öldükten sonra da sevabı devam eder.
Sadaka sadece maddi yardımlarla olmaz.
1.Bir yoksulun para, yiyecek ve giyecek ihtiyaçlarını karşılamak sadaka olduğu gibi her türlü güzel ve yararlı davranış da sadakadır.
2. İnsanın bilgisini ve tecrübesini diğer insanlarla paylaşması bir sadakadır.
3. Bir hastayı veya yaşlıyı ziyaret etmek,
4. Karşılaştığımız bir insana güler yüzle selam vermek,
5. İnsanlarla tatlı dille konuşmak birer sadakadır.
6. İnsanların üzüntülerini paylaşmak, dertlerine ortak olmak ve onları teselli etmek de sadakadır.
7. Hayvanlara iyilik etmek de sadakadır.
FITIR SADAKASI
Sadaka çeşitlerinden biri de fıtır sadakasıdır.
Ramazan ayında bayramdan önce verilmesi gereken bir sadakadır. Halk arasında bu sadaka türüne “fitre” de denir.
Fitreyi zengin olan her Müslümanın vermesi gerekir. Ancak miktarı az olduğu için zengin olmayanlar da fitre verebilirler. Zira fitre, insanları cömertliğe alıştırır.
Fıtır sadakası kişi başına verilir. Bir ailedeki bütün bireylerin fitresini aile büyüklerinden biri verir. Fitre miktarı kişinin ekonomik düzeyine, maddi durumuna göre değişir.
Fıtır sadakasının miktarı, fitreyi verecek olan kimsenin bir günlük yiyecek masrafı kadardır.
Fitre zekât verilebilecek kişilere verilir, zekât verilemeyecek kişilere verilmez.
Zekât, sahip olduğumuz malın, fitre ise sağlık içinde bayrama ulaşmanın şükrü anlamına gelir.
Fıtır sadakasıyla herkes kendi imkânları ölçüsünde yardım etmenin mutluluğunu yaşar.
Yoksullar aldıkları yardımlarla bayramlık ihtiyaçlarını karşılarlar. Bayrama zenginlerle birlikte aynı sevinç içerisinde katılırlar. Karşılıklı sevgi ve kardeşlik bağları güçlenir.
Böylece toplumda dayanışma ortamı oluşur.