https://sites.google.com/view/linguarium
Ihnen, dem Landsmann, so schreibt Heinrich Heine 1838 an einen Freund, darf ich es wohl ohne Scheu sagen, daß unsre Landsleute, die Rheinländer, nie ein Volk waren, sondern nur ein zusammengelaufener Haufen, sie sind weder Deutsche noch Franzosen, sie haben nur die Fehler der erstem, Brutalität namentlich, ohne die Tugenden der letzteren zu besitzen, am allerwenigsten die französische Menschlichkeit, mit einem Worte, sie sind Belgier.
Dao doot geer goot aan dat geer Limburgs kalt op de teevee. Limburgs wurt, veural in Duutsjlantj, auch waal ens Maasrienlantjs geneumt.
Rheinmaasländisch wie von Arend Mihm definiert
In de Nuuje Tiet is ut Lantj van Maas en Rien es taal nog sjterk samenhangent, al is ut es sjtaat versjnippert. In de Duutsje taalkunde wurt auch waal de term Rheinmaasländisch, in ut Limburgs Maasrienlantjs, gebroek es euverkoepelende term veur de sjtreektaal van dit gebiet.
De term Limburgs sjleit op de Nederfrankische dialekte gesproake tusje de Benrather linie (maken/machen) en de Uerdinger linie (ik/ich), die gekenmirkt weare door un beperkte deilname aan de tweade Germaanse klankversjuuving en ut gebroek van sjtoat- en sjleiptoane, allebei unieke ontwikkelinge benne ut Nederfrankisch.
In ut Kleefse krig ut kalvinisme vaste voot en wurt de Nederlandjse sjtatebiebel maotgeavend veur de taal in de zeventeande en de achtteande eaw. Dat bringt mit zich mit dat op sjoal neaven ut Latien ut Nederlandjs ongerweze en in de kirke gebroekt wurt.
Bie Maasrienlandjs geit ut om un gesjreve taal van de hoagere sjtenj veur dekrete, verordeninge en offisijele breefwisseling.
Vanaaf de zusteande eaw numt de beteikenis van ut Maasrienlandjs es gesjreve taal langzaam aaf, van eine kantj in ut veurdeil van ut Hoagduutsj, van de angere kantj van ut Sjtandaard Nederlandjs.
Onger de Sjpaanse suksessieoarlog (zeventean ein tot zeventean veartean) wurt ut Landj van Maas en Rien gedeiltelik door Pruuse ingenome, woanao dat ut Pruusesj Opper Gelre vormt. Verordeninge oet Berlien zint in ut Duutsj, mer de verordeninge van ut Hoaf van Justisie in Geldern blieve in ut Nederlandjs.
Pas nao ut Kongres van Wenen, achttean vieftean, wurt ut Kleefs Hollands geleidelik truukgedronge. Nao de Franse tiet (zeventean neugen en tachtig tot achttean vieftean) wurt ut gebiet sjtaatkundig in tweaje verdeilt mit de rechter Maasoever es groave grens. De westelike helf, noe ut groatste deil van ut Nederlandjse Noort en Midden Limburg vorment, geit dan deil oetmake van ut Vereinigt Keuninkriek der Nederlande, terwiel in de oastelike helf ut Nederlandjs geleidelik aan oetsjturf. Vanaaf achttean acht en twintig wurt allein nog Hoag Duutsj ongerweze door un verordening van Otto von Bismarck. In achttean zeventig maog in ut nuuje Duutsje Riek gein anger taal es ut Duutsj mear ongerweze of ambtelik gebroekt weare.
De taalsjeijing tusje de Duutsje Nederrien en ut Nederlandjse Maasgebiet is klaor. De twea tale Duutsj en Nederlandjs goan gesjeije waeg. Daodoor weare de nuuj sjtaatkundige grenze ummer mear auch taalgrenze. Gesjproake dialekte euverleave echter de nuuj grenze en blieve besjtoan.