# De beklimming

De top van de Valparola is van drie zijden te beklimmen. De noordzijde vanuit La Villa is veertien kilometer lang, waar het zwaartepunt in het tweede deel van de klim ligt. Afgezien van de laatste relatief eenvoudige kilometer blijft de hellingsgraad schommelen tussen de zeven en tien procent. Tot op grote hoogte is deze zijde bebost met prachtige vergezichten op de nabij gelegen toppen en het groene dal.

De overige twee zijden doen eerste de Passo di Falzarego aan. Deze ligt een kilometer onder de top van de Valparola. Deze laatste kilometer is met acht procent meteen de zwaarste kilometer. Hier bevindt zich een stuk van tien procent. Wie de Falzarego heeft gehaald zal ook de Valparola halen. 

De langste zijde begint in Caprile, waar ook de Fedaia begint. Deze kant is ruim twintig kilometer lang en stijgt met bijna zes procent. Het eerste deel loopt door een donker en dichtbebost gebied. Bij de afslag naar Arabba kom je in het open deel van de Valparola. Dit tweede deel is het zwaarste. 

Tenslotte de beklimming vanuit Cortina d’Ampezzo. Deze is bijna achttien kilometer lang. De percentages wisselen nogal. Het vinden van een goed ritme is derhalve lastig. Een beetje geoefend wielrenner zal zonder veel  problemen de Valparola bedwingen. Deze zijde wordt in de Dolomieten Marathon beklommen en is de laatste van de zeven beklimmingen.

Maratona dles Dolomites: de laatste van zeven.

Linksaf dus na de afdaling van de Giau. De Valparola/Falzarego is op papier een niet al te lastige hindernis, maar na de afstand, de afgelegde hoogtemeters en vooral na de Giau is het een moordenaar. Kort voordat de klim gaat beginnen, dus nog tijdens de afdaling van de Giau, heb ik mijn speciaal bewaarde gel met cafeïne verorberd, hopend dat deze mij een paar speciale benen geeft of in ieder geval genoeg energie. Ik merk er helaas niets van. Ik rijd slechter en slechter. Het ritme stokt. Althans in mijn gedachten. Ik zie als een berg tegen deze berg op. Ik verzet mijn gedachte door Arno te bellen met de vraag waar hij zich bevindt. Ik krijg zijn voicemail. Vervolgens stuur ik hem een bericht met de simpele tekst: ‘waar ben jij? Ik op de Falzarego’.

De inhoud van mijn maag wil net zo graag weg als het groepje waarin ik rij van mij weg wil. Het op de Giau naar binnen geschrokte broodje salami keert zich tegen mij. Het ongemak in de maag dwingt me zelfs tot stoppen. Verdere details zijn overbodig. Met bibberbenen rijd ik door, hoger en hoger, de top van de Falzarego nadert. ‘Nog een klein stukje’, praat ik mezelf moed in. Waar het open wordt is de Falzarego. Het is hier weer druk met renners doordat de middelste - qua lengte - route zich bij onze route voegt. ‘Nog een kilometer. Nog een kilometer’. Van opluchting kan ik wat tempo maken. Boven. Mijn telefoon gaat. Bericht van Arno. Hij is vlakbij. Ik besluit te wachten met afdalen, om samen naar de finish in Corvara te rijden. Na iets meer dan zeven uur fietsen, gaan we samen over de finishlijn. Mijn Maratona dles Dolomites zit erop. Redelijk tevreden over het eerste deel, maar ontevreden over het tweede deel vanaf de Giau tot aan de finish. Opgelucht dat ik even klaar ben met klimmen, totdat ik me realiseer nog terug te moeten naar onze studio. Waar die ligt? Halverwege de Passo di Valparola.

# Omgeving

De 2198 meter hoge pas van de Valparola is tevens de Italiaans/Duitse taalgrens. Deze passo ligt in Zuid-Tirol; een gebied dat voor de Eerste Wereldoorlog aan Oostenrijk toebehoorde, maar sinds 1919 ondanks vele protesten van zijn bewoners Italië toebehoort. De pas verbindt Val Badia met het oostelijk gelegen Val Boite. In tegenstelling tot de meeste andere passen in de omgeving heeft de Valparola geen Duitse naam. Ter ‘compensatie’ heeft de pas echter twee Ladinische namen: Jù de Valparola en Intrà i Sass. Nabij de pasovergang hebben de Oostenrijkers aan het einde van de negentiende eeuw een militair bouwwerk aangelegd.

De Falzarego hetgeen ‘valse koning’ betekent is afkomstig van de legende over het Fanes volk met hun koning en zijn onverschrokken dochter Dolasilla. Volgens de legende zou de koning zijn dochter hebben verraden en door zijn tegenstanders in een rotsblok op de Falzarego zijn veranderd. De weg over de Passo di Falzarego, Pordoi en Costalunga wordt de Dolomietenweg genoemd. 

Cortina d’Ampezzo heette sinds de Middeleeuwen Anpezzo. Het gebied en de stad zelf valt door de eeuwen steeds weer in handen van andere machtshebbers, totdat Italië de regie voert en naam van de stad in Cortina d’Ampezzo wordt veranderd. De stad en directe omgeving is een belangrijke en de grootste wintersportplaats in de Dolomieten. In 1956 werden de Olympische Spelen hier gehouden.