# De beklimming

Gelukkig schijnt de zon volop vandaag. Geen waterige toestanden als gisteren op de Torri di Fraele. Een korte vlakke aanloop van hotel Tannenhof in Laces naar de voet van de Martello. De eerste kilometers lopen rechtdoor door de appelschuur van Europa (Val Venosta). Na enkele kilometers valt de hoeveelheid aan gemotoriseerd verkeer mij op. Waar gaat iedereen dan heen? De weg loopt immers dood aan de top. Werkgelegenheid? Lijkt me sterk. Weinig dorpen aan de Via Plima. Voor biatlon lijkt het me een weinig geschikt seizoen. Vissers voor het stuwmeer? Opeens valt me vele Duitse kentekens op. Zou er boven een illegale conferentie van de AfD zijn? 

De Val Martello valt in twee stukken op te delen. Het eerste deel kenmerkt zich door een brede weg met enkele stevige acht tot negen procent pentes. Het tweede deel vangt aan (Germanisme) bij Hotel Waldheim. Wacht! Ho! Stop! Halt! Stehen bleiben! Dus toch de AfD? Hotel Waldheim - eigendom van de familie van Kurt Waldheim (oorlogsmisdadiger, secretaris Generaal VN en president van Oostenrijk). Dezelfde Waldheim die door cabaretier Freek de Jonge via de stadionspeaker van De Meer werd verzocht om zich in verbinding te stellen met de heer Wiesenthal. Hilariteit alom in De Meer, behalve bij de F-Side die zich genoodzaakt zag - in weerwil van de onbenullige tegenstander uit Oostenrijk - enkele staven uit het vak wisten los te rukken en deze te gooien naar de Oostenrijkse keeper (die volgens Freek vanwege zijn keeperskwaliteiten in eigen land ‘de magneet’ werd genoemd). Wedstrijd gestaakt en Ajax een jaar uitgesloten van Europese wedstrijden. Weinig Duitse auto’s bij hotel Waldheim, dus de AfD kan ik desgevolg uitsluiten. Eenmaal het riviertje overgestoken slingert de weg met een tiental bochten en rond de tien procent omhoog. Een hotel en daar ligt het antwoord. Wandelaars! Alsof de vierdaagse van Nijmegen gaat beginnen. Nou ja, ieder zijn plezier zal ik maar zeggen.

# Omgeving

Val Martello (Duits: Martelltal) is een van de meest indrukwekkende valleien in de Noord-Italiaanse regio Trentino Alto-Adige. Het is gelegen in het hart van het Parco Nazionale dello Stelvio, één van de grootste beschermde natuurgebieden van Europa. Deze vallei staat bekend om haar spectaculaire natuur, rijke geschiedenis en unieke culturele en gastronomische tradities.

Over een lengte van ongeveer 30 kilometer strekt de Val Martello zich uit, liggend tussen 950 en 3.765 meter boven zeeniveau. De vallei wordt gedomineerd door de imposante Ortlergroep met de Monte Cevedale (3.769 m) als hoogste piek. Dankzij deze ligging biedt Val Martello een afwisselend landschap, variërend van groene alpenweiden en dichte bossen in de lagere gebieden tot ruige rotsformaties en eeuwige sneeuw op grotere hoogtes.

De vallei wordt doorsneden door de Rio Plima, die ontspringt uit de gletsjers van het Stelvio Nationaal Park en een belangrijke rol speelt in het ecosysteem van de regio. Deze rivier voedt de rivier Adige - de een-na-langste rivier van Italië.

Het Lago di Gioveretto (Zufrittsee) is een kunstmatige stuwmeer, dat omgeven wordt door dennenbossen en een populaire plek vormt voor ontspanning, wandelen en fotografie.

De lokale cultuur weerspiegelt een unieke mix van Alpine en Mediterrane invloeden. Het dorp Martello is de belangrijkste nederzetting in de vallei en heeft zijn traditionele charme weten te behouden met historische boerderijen, kerken en watermolens. Elk jaar worden er verschillende festivals en evenementen georganiseerd om de rijke cultuur en tradities van de regio te vieren, waaronder muziekoptredens, dorpsfeesten en ambachtelijke markten.

Een van de meest opvallende kenmerken van Val Martello is haar landbouw, met name de teelt van aardbeien. Dankzij het unieke microklimaat van de vallei – met warme zomerdagen en koele nachten – groeien hier aardbeien van uitzonderlijke kwaliteit, zelfs op hoogtes tot 1.800 meter. Val Martello wordt daarom vaak de "hoogste aardbeienvallei van Europa" genoemd. Andere culinaire specialiteiten zijn lokale kazen, spek, wildgerechten en traditionele zoetigheden zoals "Strauben" (gefrituurde deegspecialiteit).

Val Martello is bereikbaar via een schilderachtige bergweg vanaf het dorp Latsch (Laces) in de Val Venosta. Hoewel de vallei relatief afgelegen is, draagt deze isolatie juist bij aan de charme en de ongerepte schoonheid van het gebied. De Val Venosta wordt omringd door hoge bergketens: de Ötztaler Alpen in het noorden en de Ortlergroep in het zuiden. De vallei zelf ligt op een hoogte tussen 400 en 1.500 meter boven zeeniveau. Val Venosta staat tevens bekend om zijn appels, die tot de beste van Europa behoren. Het gebied produceert jaarlijks miljoenen kilo's appels die geëxporteerd worden over de hele wereld. Het Lago di Resia (Reschensee) is een nabijgelegen kunstmatig meer dat beroemd is vanwege de ondergelopen klokkentoren die boven het water uitsteekt en  een iconisch beeld van de regio vormt.