# De beklimming

De Passo di Pradarena begint in het fraaie dorpje Piazza al Serchio gelegen in het Parco Alpe Apuano. Dit berggebied ligt in het noorden van de regio Toscane nabij de fraaie stad Lucca. De Alpe Apuano kent geologisch meer overeenkomsten met de noordelijk gelegen Alpen dan met de Apennijnen waar het topografisch deel van uitmaakt. Vandaar de toevoeging ‘Alpe’. De pas ontleedt zijn naam van de gelijknamige rivier Rio Pradarena aan de Emiliaanse kant van de pas. De Pradarena is een van de hoogste passen in het noordelijk gebied van de Apennijnen en ligt op de grens van de regio’s Toscane en Emilia-Romagna.

Het Toscaanse Piazza al Serchio ligt op bijna 500 meter boven zeeniveau. Vanaf dit punt is de Pradarena ruim twintig kilometer lang. De top bevindt zich op 1579 meter hoogte. De af te leggen afstand van het dorp, waarvan overigens de eerste menselijke sporen dateren uit het pre-Romeinse tijdperk, naar de top bedraagt twintig kilometer. Bijgevolg een gemiddelde stijging van 5,4 procent.

Om maar met de spreekwoordelijke deur in huis te vallen: de beklimming is niet veel aan. Tot aan Sillano slingert de Strade Provinciale 12 met vier procent omhoog. Zoals de meeste ‘voeten’ van bergen is het hier ook redelijk druk met lokaal verkeer. In het schilderachtige Sillano neemt de verkeersdrukte beduidend af. Drie kilometer tussen de zes en acht procent volgen. Daarna vlakt de Pradarena af tot een vrij lang deel tussen de drie en vijf procent. Als de weg het bos verlaat, wordt het weer wat steiler. Toch komt het kilometer gemiddelde nimmer boven de acht procent. Het laatste deel tot aan de top duikt de weg wederom het bos in. 

# Omgeving

Op de top valt weinig te beleven. Aan de linkerkant van de weg een monument stammend uit 1982 met daarop de tekst: ‘Guesto passo impervio era accesso a libera zona partigiani e popolo operando in fraterna intesa consigli comunali liberamente eletti con l'autogoverno prefigurando un'Italia fondata sul consenso popolare la giustizia sociale la libertá’. Deze ondoordringbare bergpas gaf toegang tot een vrije zone, waar Partizanen en volk, die in broederlijke verstandhouding samenwerkten, vrij gekozen gemeentelijke raden met zelfbestuur creëerden, een prefectuur*(bestuurslaag) van een Italië op basis van volkse instemming, sociale rechtvaardigheid en vrijheid." Het woord 'prefigurando' is erg lastig te vertalen, aangezien het een bestuursvorm uit de oudheid betreft, die in Italië nog lang heeft bestaan, maar nu eigenlijk alleen nog maar in Japan te vinden is. Het Nederlandse woord 'prefectuur' is hier het best passend.

De Pradarena vormt een ideaal startpunt voor diverse wandelexcursies. Het is gelegen op de route 00: Great Apennine Excursion. In de directe nabijheid bevinden zich enkele hoge toppen: Ischia (1732 m), Cima Belfiore (1815 m), La Nuda (1893 m), Prado (2054 m) en de Cusna (2120 m).

De pas werd al in de Romeinse tijd gebruikt en verbond de valleien van de Garfagnana met de Po-vallei. Vanaf hier passeerden in 183 voor Christus Romeinse soldaten die oprukten over de Via Emilia naar het toenmalige Gallië (Frankrijk). Verder bewijs van de oude oorsprong van de pas zijn de gevonden overblijfselen van de ziekenhuisopnames voor wandelaars en pelgrims.

Op de pas is er een hotel-restaurant toevlucht aan de Emiliaanse zijde, het hele jaar geopend. ‘s Winters kan er dertien tot veertien meter sneeuw vallen. In de zomer, meestal rond half augustus, wordt het Pradarena-festival gehouden met kraampjes van typische lokale producten uit Emilia-Romagna en Toscane.

Op een klein uur van Piazza al Serchio liggen de grotten van Equi Terme. De Grotte di Equicaves vormen een uitgebreid ondergronds complex gevormd door stromend water, dat in de loop van de millennia diverse kamers, galerijen en hallen met stalactieten, stalagmieten en ondergrondse meren heeft gevormd.