# De beklimming

Associatie is een vreemd verschijnsel. Het brengt allerlei gedachtes en indrukken bij elkaar en kunnen deze enerzijds romantiseren of wellicht afschrikken. Bij deze tegenstelling denk ik bij beklimmingen aan voorbijrazend snelverkeer op een open beklimming met ruim dertig graden. Of in Nederland over de Houtribdijk met IJsselmeermuggen tegen. Ik ken mensen die met de oversteek naar de Flevopolder een mondkapje bij zich steken. Al tijden romantiseer ik over de Alpe di Pampeago. Bij de naam alleen al associeer ik vrijelijk en naïef over de Pampas - de uitgestrekte grasvlakten van Argentinië - en ontsnapte Emanuele Sella midden in een bosrijke helling over een smalle weg.

Op onze laatste dag van de mini-vakantie in Predazzo en op weg naar Toscane komen we bepakt en bezakt terecht aan de voet van de beklimming in het dorpje Tesero. Geroutineerd haal ik de fiets van de standaard en deel mijn locatie met mijn vrouw. Zij zetten alvast koers naar Pampeago. Ietwat ingehouden beklim ik de eerste drie redelijk tot goed te doene kilometers. Voorbij Stava begint de ellende. Niks bosrijk en smal. Akkoord het eerste wel, maar ruim aan de zeer brede weg. Een typische weg naar een skioord. Vanaf Stave is het ruim 4,5 kilometer naar Alpe di Pampeago. Het stijgingspercentage bedraagt een kleine elf procent met hier en daar een uitschieter tot vijftien procent. Opmerkelijk of niet; het klimmen gaat me goed af. Normaliter leg ik het met mijn 80 kilogram af tegen deze percentages. De trainingen van afgelopen dagen hebben daarentegen de spieren flink gehard en zonder uitgesproken moeite - de geringe lengte van de beklimming speelt hier zeker een rol in - arriveer ik bij de Alpe. Toch ben ik blijkbaar niet helemaal goed voorbereid, want voorbij de ski en parkeergelegenheid gaat een smalle (hoera!) weg verder. Dus ik ook. Een beklimming van een kleine vier naar de Passo di Pampeago volgt. Ben ik blij met een bel op mijn fiets. Allerlei wandelende toeristen van diverse pluimage (Europees en Aziatisch) passeer ik - soms met een stevig Hollandse vloek als ze breeduit blijven lopen. Dat wordt lachen met de afdaling, realiseer ik me. Nabij de top gaat de telefoon. Vrouwlief belt met de vraag: ‘waar ben je?’ Hier heb ik geen internet bereik, waardoor de locatie niet meer wordt gedeeld. ‘Ik ben bijna boven?’ riposteer ik, waarop ze antwoordt: ‘maar we zien je niet!’ Ik realiseer me dat zij op de Alpe wachten en deel haar dit ook mede. Snel boven een paar foto’s, afdalen, omkleden, hapje en drankje en op naar Toscane. Vijf beklimmingen in drie dagen. Niet slecht!

# Omgeving

De Passo di Pampeago (Reiterjoch in het Duits; 1.996 m) is een pas op de grens tussen de Trentijnse provincies Trento en Bolzano in de Dolomieten. De pas verbindt de Val di Fiemme aan de zuidkant met de Val d'Ega in het noorden. De laatste 2,5 km van de zuidkant van de pas werd in november 2011 geasfalteerd voor een passage van de Giro di Italia 2012. Aan de zuidkant ligt het skigebied van de Alpe di Pampeago, terwijl aan de noordkant het gehucht Obereggen in de gemeente Nova Ponente ligt. Beide locaties zijn verbonden door de skiliften van het Skicentrum Latemar.

De eerste sporen van menselijke aanwezigheid in Val di Fiemme dateren uit de steentijd. Het betrof hoogstwaarschijnlijk groepen stammen die in vallei woonden. Op grote hoogte joegen de mannen of waren zij op zoek naar eetbare planten. In 1971 werden in het gebied van de Pampeago Mesolithische vuurstenen messen gevonden.

Aan de voet van de Pampeago in de Val di Fiemme ligt de middeleeuwse stad Tesero met veel architectonische bouwwerken uit deze tijd; het centrum toont huizen met veel houten constructies, zoals galerijen die ook in twee of drie orden zijn gerangschikt, kruisbeelden op de gevels, puntdaken met dakspanen, entreehallen waarin nog steeds oude gereedschappen verborgen zijn.

Op 19 juli 1985 werden het gehucht Stava - enkele kilometers onder de Pampeago en de hele Via Mulini getroffen door een ramp met tragische gevolgen: de dijk van het bezinkingsbekken van de mijnfabriek van Monte Prestavel stortte in en een enorme modderstroom viel op de stad, waardoor 268 mensen de dood vonden. Veel mensen konden niet worden geïdentificeerd, waardoor een jaar na dato wegens officiële vermissing hun dood kon worden vastgesteld.