# De beklimming

De Passo del Muraglione verbindt twee centraal gelegen regio’s van Italië - Toscane en Emilia Romagna - via de Strada Statale 67. De pasovergang, die van twee zijden is te benaderen, ligt in tegenstelling tot vele andere passen niet op de regio-overgang maar op Toscaans grondgebied. De Emiliaanse oostzijde vanuit San Benedetto in Alpe is met negen kilometer kort te noemen. De gemiddelde stijging bedraagt meer dan vier procent met een maximale stijging van rond de acht. 

Vanuit de Toscaanse stad Dicomano is de beklimming achttien kilometer lang. Grofweg valt deze in twee stukken op te delen. Over de eerst tien kilometer tot aan San Godenzo dienen slechts 250 hoogtemeters te worden overwonnen. Waar het asfalt pikzwart begint het tweede deel - vlak voor San Godenzo. De weg loopt hier met tien procent flink op. In het gezellig ogende centrum van het dorp vlakt de weg even af om bij het buitenrijden weer tot zeven procent te stijgen. Mede door de vele bochten, waar de weg geregeld afvlakt, is de Muraglione tot vlak bij de top goed te doen. 

Drie kilometer voor de top is de afslag naar de Valico Tre Facci. Een eenvoudige beklimming met eveneens een top op enkele honderden meters voor de regio-overgang. 

Nog een kilometer afleggen en de Muraglione is overwonnen. Een groot voordeel is dat de weg in deze ultimo chilometro amper stijgt. Het volgestickerde bord met daarop ‘Passo del Muraglione’ ligt een vijftigtal meter voor de naamgever van de pas; de Muraglione (de grote hoge muur) met ervoor een restaurant die op het hoogste punt van de pasovergang zijn gesitueerd. Vanaf hier wederom een prachtig uitzicht op de ronde toppen van de Apennijnen. Het afgezwakte doch warme herfstlicht trekt een spoor van mystiek over de rood en geel gekleurde bossen. Een vleug van melancholie overvalt me. Het sterven van het jaar gaat gepaard met het sterven der bladeren. La foglia morta. 

# Omgeving

De Passo del Muraglione bevindt zich op het grondgebied van de provincie Firenze en ligt zes kilometer ten zuiden van de grens tussen de regio’s Toscane en Emilia-Romagna. De weg werd ontworpen door de architect Allesandro Manetti en voltooid in 1836. Om de mensen te beschermen tegen de vaak krachtige bergwind op de pas, liegt Manetti boven op de top een imposante muur (muraglione: hoge, grote muur) aanleggen. Deze muraglione splitst de weg in twee rijstroken, zodat men in de luwte (lijzijde) beschermd de pas kan nemen. Dezelfde Manetti was eveneens verantwoordelijk voor het ontwerpen van de weg Livorno-Volterra, de Leopoldo brug in Poggio a Caiano én het Hof van Livorno. 

De aanzet tot aanleg van de Muraglione werd op voorspraak van Leopoldo II - Groothertog van Toscane - gedaan. Hij werd op 3 oktober 1797 in Firenze geboren, maar groeide echter op in het Duitse Würzburg. Na de eerste abdicatie van Napoleon keerde hij terug zijn geboortestad. Na de dood van zijn vader - Ferdinando III - erfde hij diens titel. Tijdens zijn regeertijd was hij mede verantwoordelijk voor het droogleggen van de Maremma, uitbreiding van de haven van Livorno, exploitatie van de mijnen en de ontwikkeling van Toscane als toeristisch gebied. Hij regeerde Toscane op liberale wijze. Bekend is zijn uitspraak tegenover de Oostenrijkse ambassadeur: "in Toscana la censura non fa il suo dovere", "ma il suo dovere è quello di non farlo!" (“In Toscane doet de censuur niet zijn plicht, maar zijn plicht is het om het niet te doen!”). Dit was een verwijzing naar de agressieve buitenlandse politiek van het machtsblok Oostenrijk. Door een vreemde wending van het lot zag hij zichzelf genoodzaakt in 1848 - onder druk van de Italiaanse eenwording (Risorgimento) - troepen naar Lombardije te sturen om deze te laten strijden tegen diezelfde Oostenrijkers. Kort na de Slag van Novara - waar Oostenrijk het Sardijnse leger verpletterde en daarmee de Italiaanse eenwording ontwrichtte - ontvluchtte Leopoldo Toscane om er enkele maanden later weer terug te keren. Zijn tweede regeerperiode was echter van korte duur, doordat hij zich volgens zijn volgelingen en de gegoede burgerij zich teveel inliet met Oostenrijkse bemoeienissen. Op 27 april 1859 verliet hij wederom Toscane om er nimmer meer terug te keren. Op 28 februari overlijdt hij in Rome. 44 jaar later wordt zijn stoffelijk overschot bijgezet in het mausoleum (het Kaisergruft) van de Habsburgers familie in Oostenrijk.