# De beklimming

Wielrennen is als een boek. Elke keer opnieuw een begin, een middenstuk en een slot. De plottwisten zijn afhankelijk van het parcours, het weer en de overige deelnemers. Maar vooral afhankelijk van de belangrijkste deelnemer - de hoofdpersoon - in het werk; de cyclistische hoofdpersonage. De beklimming is de mini-versie van de geschreven thriller. De eerste hellende hoogtemeters, de overbrugging en het definitieve slotstuk. Altijd kiest de schrijvende berg diens overwinnaar - zeker moreel - en tevens de verliezer(s). Iedereen met een eigen verhaal.

Ik twijfel enigszins of de Monte Grappa vandaag een leesbare beklimming gaat worden. Wolkenflarden deinen op neer langs de beboste hellingen. Een vage drup kent de potentie om uit te groeien tot een stortvloed. De temperatuur is aangenaam tijdens de eerste stevig hellende kilometers vanuit de startplaats Romano d’Ezzelino. Acht procent gemiddeld. Het uitzicht op de vlakte is magnifiek. De gelijkenis met de nabijgelegen Piancavallo is evident; oprijzend uit het vlakke landschap nabij Venezia. De bebossing maakt het verschil ten faveure van de Grappa. 

Bijna halverwege worden de hemelsluizen wederom opengedraaid en een stortvloed van zware druppels dalen op de flanken van de Grappa neer. ‘Cogito, ergo sum madidus’ zou René Descarte gedacht en geschreven kunnen hebben. Veel meer dan schuilen zit er voor mij niet in. Maar waar schuil je op een berg? Onder de bomen drupt het even goed en de nabijgelegen huizen zijn middels toegangspoorten hermetisch afgesloten. Veel fiducie heb ik niet in het voortzetten van de tocht. In omgekeerde richting zet ik koers naar de auto en besluit de volgende dag de Grappa een nieuwe kans te bieden.

Eenmaal in het naburige Bassano del Grappa breekt het hemelgewelf ter faveure van het azuurblauwe firmament. Met een zee van tijd in het vooruitzicht dool ik door de intieme stegen en schaduwrijke straatjes van Bassano, bezoek het grappa museum, dompel mezelf onder in het gelijknamige distillaat in de wetenschap dat morgen een nieuwe Grappa wacht.

Redelijk vroeg stuur ik de auto tot het punt van de Monte Grappa waar gisteren de hemel zijn verdriet over mij fluisterend neerlegde. De warmte drukt als een looiige rugzak op de weg naar de top. Eenzaam voel ik me niet; de SP148 openbaart zich op deze zondag als de A2 op een dinsdagochtend. Eenmaal voorbij de splitsing top versus Seren del Grappa neemt de drukte zienderogen af en ontpopt de Grappa zich als de Ventoux van de Laars. Hoe zou Petrarca de Grappa omschrijven als hij in 1336 deze beklimming in plaats van de Reus van de Provence zou hebben aangedaan? ‘Op de Monte Grappa, waar de wind mijn gedachten streelde, voelde ik het gewicht van mijn verlangen wegebben, en de vergankelijkheid van alles wat ik ooit najaagde werd mij duidelijk.’ 

De top met het nabijgelegen ossuarium biedt ons stervelingen een breed scala aan visuele openbaringen met onder meer zicht op Venezia, de tussenliggende vlakte en de indrukwekkende Alpen met enkele Dolomieten toppen. Het panorama vormt een waar slotstuk van het boek van de verregende trainingsweek in de Italiaanse Alpen. Een boek met een morele winnaar, want hij mag straks de rondemissen in de gedaante van vrouw en kind omhelzen.

# Omgeving

Zoals vele bergen in het Italiaanse deel van de Alpen is de Monte Grappa ook daar van groot historisch belang als frontlinie tijdens de Eerste Wereldoorlog. De bergketen vormde een natuurlijke verdedigingslinie tussen de Italiaanse en Oostenrijks-Hongaarse legers en werd na de Italiaanse nederlaag bij Caporetto (1917) een cruciale verdedigingspositie in de zogeheten ‘Slag om de Monte Grappa’. Zodoende vonden hier drie grote veldslagen plaats tussen 1917 en 1918. De Italianen hielden uiteindelijk stand, wat van groot belang was voor de uiteindelijke overwinning aan het Italiaanse front. Als herdenking staat op de top van de berg het indrukwekkende ‘Sacrario militare del Monte Grappa’ (ossuarium of gedenkplaats). Hier rusten de resten van meer dan 22.000 gesneuvelden, zowel Italiaanse als Oostenrijks-Hongaarse soldaten. De plek is een belangrijk nationaal herdenkingsmonument, met het motto ‘Monte Grappa tu sei la mia patria’ (Monte Grappa, jij bent mijn vaderland).

Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog speelde de berg een rol, als schuilplaats voor de partizanen. Zij waren leden van gewapende verzetsgroepen die tijdens de Tweede Wereldoorlog vochten tegen de bezettende legers van nazi-Duitsland en hun bondgenoten (zoals het fascistische regime van Benito Mussolini in Italië). De Partizanen speelden een cruciale rol in het verzet tegen fascisme en nazisme, vooral in bezette gebieden waar reguliere legers waren verslagen of teruggedrongen.

Aan de voet van de Monte Grappa ligt de stad Bassano del Grappa. Archeologische vondsten op de rechteroever van de rivier de Brenta hebben uitgewezen dat het gebied rondom Bassano al vanaf de 10de eeuw v.Chr. bewoond wordt. Rond de 2de eeuw v.Chr. ontstond de Romeinse landbouwnederzetting Fundus Bassianus. Vanaf 1404 maakt Bassano del Grappa bijna vier eeuwen deel uit van de Venetiaanse Republiek. Nadat deze in 1797 ten val komt breekt er een onrustige tijd aan tot het in 1866 toekomt aan het verenigde Italië.

Bassano is de officieuze hoofdstad van het welbekende en gelijknamige distillaat ‘grappa’. Dit drankje wordt gemaakt door het destilleren van de restanten van druiven die overblijven na het maken van wijn. In het hart van de stad, tegenover de historische Ponte Vecchio, in het oude "Palazzo delle Teste", bevindt zich het Poli Grappa Museum. Een aanrader voor iedere liefhebber van het doorgaans doorzichtige en sterk alcoholische vocht.