Passo Ghenna Silana
~ Sardegna ~
Passo Ghenna Silana
~ Sardegna ~
Lengte: 22,2 kilometer
Hoogte: 1.008 meter
Hoogteverschil: 893 meter
Gemiddelde stijging: 3,9%
Maximale stijging: 9%
Beoordeling: 2/5
‘Wanneer gaan we nou eens van die berg af? Of dwingender gesteld: ‘Ik wil van de berg af!’ Twee uitspraken van mijn schoonmoeder die geregeld auditief te vernemen waren rondom ons toenmalige Toscaanse vakantiehuis Cas’al Verde. Mijn schoonmoeder had dan de behoefte om even elders te vertoeven. Orografisch bekeken had mijn schoonmoeder moeten stellen dat ze van de heuvel af wil. Middengebergte was volgens deze classificatie eveneens passend geweest. De vraag reist wel: wanneer ben je daadwerkelijk van de berg af? Of andersom geformuleerd: waar begint die berg? Geografische onduidelijkheid troef. Vier criteria zouden volgens ChatGPT verheldering kunnen brengen:
Visuele en topografische: waar de berg begint op te lopen. Het is een subjectieve bepaling, maar in veel gevallen wel de meest praktische.
Geologische: waar de geologische structuur van de berg ophoudt en het gesteente van de omringende vlakte begint.
Hydrologische: waar rivieren of stromen die van de berg afdalen de vlakte bereiken en hun loop vertragen en hun sediment afzetten.
Formele: vanaf een vast referentiepunt, zoals het zeeniveau. Echter kan de zee zich op honderden kilometers afstand bevinden.
Voor de Passo Genna Silana is het vertrekpunt zeer duidelijk vast te stellen. Enerzijds loopt de weg enkele kilometers buiten Lotzorai meteen op. Anderzijds verandert het landschap vrijwel direct. Twee grote rotspartijen aan weerszijden van de Strada Statale 125 markeren de piedi della montagna. De eerste zeven kilometer slingert de weg zich omhoog aan de rotsige bergrand van het Supramonte gebergte met uitzicht over de vallei. Dit deel laat zich enigszins vergelijken met de ‘Sa Callobra’ op Mallorca. Vanaf Baunei resteren dan nog een kleine dertig kilometer door een desolaat landschap dat wordt gekarakteriseerd door bosschages van sparren, woestijnachtige delen en af en toe zicht op de Tyrreense Zee. Een Gorge du Nesque light versie. Ergens halverwege op de nimmer steil oplopende beklimming, duik ik een galeria in - een half overdekte tunnel die je doorgaans in skigebieden aantreft. De aanleg en met name de dieper gewortelde ‘waarom-vraag’ van het doel van deze galeria ontgaat me volkomen. Wederom biedt de Ghenna-Silana een fraai uitzicht op het glooiende landschap van Sardegna. In de verte pronkt met wit gesteente een naburig gelegen dorp. Veel dorpen en bewoning zijn er in dit specifieke gebied niet te vinden. Overigens is Sardegna na de Valle d’Aosta en Basilicata de dunst bevolkte regio van Italië.
Na de galeria loopt de weg weer wat steiler omhoog om even later zich neer te laten vleien in een vlakte waar zo de western film ‘the good, the bad and the ugly’ opgenomen zou kunnen zijn. Even verwacht ik Clint Eastwood te zien bungelen aan een galg. Na dit desolate deel en na de samenvoeging met de SP37 vanuit Urzulei is het nog een straffe zes kilometer naar de top. Enkele tunnels sieren het wat zwaardere deel van deze geweldige beklimming; een tekstboek beklimming. Niet zwaar, lang, vergezichten en weinig verkeer. Een topper uit de lijst van 100. Gelukkig zou mijn schoonmoeder niet bovenop een huis hebben gehad. Duurt veel te lang eer ze de berg af zou zijn.
De Passo di Genna Silana (ook Ghenna Silana) is een bergpas op ongeveer 1.017 meter hoogte die deel uitmaakt van Supramonte gebergte in het hartje van oostelijk Sardinië. De naam Genna stamt uit het Sardijns en betekent letterlijk ‘poort’ of ‘opening’ in de context van een bergpas. Silana verwijst naar de specifieke bergtop (Monte Silana) nabij de pasovergang, die ligt aan de panoramische SS125 en een natuurlijke uitkijkpost vormt over het spectaculaire Supramonte berglandschap en de Middellandse Zee. Nabij de pas bevindt zich de Gola di Gorropu - één van Europa’s diepste kloven en het absolute natuurlijke hoogtepunt van de regio. De Gola di Gorropu is een reusachtig kalkstenen canyon (met meer dan 500 meter hoge wanden) gevormd door erosie van de rivier Flumineddu. De wandeltocht naar de kloof start direct bij Passo di Genna Silana. De afdaling naar de kloof is ongeveer 4 tot 4,5 kilometer lang met ongeveer 650 meter hoogteverschil. Voor diegene met moeie benen is een jeep-transfer terug optioneel (tegen betaling) vanaf Rifugio Gorropu.
Het omringende Supramonte is een groots natuurgebied van kalksteenplateaus, diepe kloven, grotten en woeste bergkammen - perfect voor trektochten en natuurbelevenis. Vanaf de Ghenna e Silana is de beroemde Golfo di Orosei te zien met de vrijwel onbereikbare stranden zoals Cala Luna, Cala Goloritzé en Cala Sisine. Deze stranden zijn slechts per voet bereikbaar of met georganiseerde boottochten vanuit Arbatax. Houd er rekening mee dat je niet de enige zult zijn.
Dat de 100ste editie van de Giro d’Italia een oranje tint zou krijgen met de eindoverwinning van Tom Dumoulin, kon niemand begin mei 2017 bevroeden. Wat men wel kon verwachten was de ophef die de organisatie kreeg over het initiatief om een klassement te beginnen voor de beste daler van het peloton. Er was vooraf een tiental afdalingen aangewezen waarbij de daaltijd van alle renners bijgehouden zou worden. De snelste vijf renners zouden punten krijgen en de eindwinnaar zou de renner met het meeste punten in totaal zijn. Na geschrokken reacties en protesten waarbij gewezen werd op levensgevaarlijke situaties en de veiligheid die in het geding zou komen, zag de organisatie van de Giro af van dit gekkenwerk klassement.
Wat wel blijft staan is la grande partenza op Sardegna. Op 5 mei stapt het peloton in Alghero op de fiets om een driedaagse op Sardegna te vervolmaken, gevolgd door twee etappes of Sicilia en daags erna de oversteek naar het vasteland te maken. Enigszins verrassend wint de Oostenrijker Lukas Pöstlberger de eerste etappe met aankomst in Olbia. De tweede etappe voert het peloton door het ruige binnenland van Sardegna. Tevens de enige etappe die als heuvelrit wordt gecategoriseerd met daarin de Passo Ghenna Silana als scherprechter. Net als tijdens de openingsetappe slaagt de Eritreeër Daniel Teklehaimanot, rijdend voor het Zuid-Afrikaanse Dimension Data - erin om een plek in de vlucht van de dag voor zich op te eisen. Zijn kompanen voor de dag zijn Ilia Koshevoy, Lukasz Oswian, Evgeny Shalunov en Simone Andreetta en het vijftal slaat een gat van een kleine zeven minuten. Andreetta komt als eerste boven in Nuoro en pakt zo de meeste bergpunten. Shalunov komt als tweede door, Teklehaimanot als derde. Op de beklimming van de Passo Genna Silana moeten Osian en Andreetta eraf. De andere drie worden vlak voor de top bijna door het peloton ingerekend, maar dan zet Teklehaimanot aan en hij is als eerste boven. Zodoende start hij morgen in de bergtrui. Een unicum in de historie van de Giro. Net als twee jaar eerder is hij de eerste Afrikaan die de bergtrui in een grote ronde mag aantrekken. Tevens is deze Teklehaimanot de eerste Eritreeër in de Vuelta a Espana. Tussen Tour en Giro wint de Eritreeër een passant nog de bergtrui in het Criterium du Dauphine. Dat de etappe middels een sprint in Tortoli door de Duitser Andre Greipel wordt gewonnen, is welhaast een formaliteit. Het zal zijn zevende en tevens laatste overwinning worden in de Giro en mag het podium op om naast zijn etappewinst zijn eerste en laatste roze trui aan te trekken. Daags erna mag Greipel alweer zijn eigen tenue aantrekken als de Colombiaan Gaviria het hele pact vloert in de straten van de hoofdstad van Sardegna, Cagliari.
Giro 2017: Daniel Teklehaimanot