Colle delle Finestre
~ Piemonte ~
Colle delle Finestre
~ Piemonte ~
Lengte: 18,2 kilometer
Hoogte: 2.176 meter
Hoogteverschil: 1.692 meter
Gemiddelde stijging: 9,3%
Maximale stijging: 13%
Beoordeling: 5/5
‘Ik zie er wel als een berg tegenop!’ ‘Ah joh, het zal toch wel meevallen? Gewoon achttien kilometer omhoog tegen 9,2% waarvan acht onverhard. Gewoon je tijd nemen.’ ‘Weet je wel dat de Ventoux weliswaar langer is, maar beduidend minder steil. En je dat ook een zware exercitie vond? Met name vorig jaar.’ Getweeën peddelen we Susa uit op weg naar Meana di Susa. De open en nu al warme weg loopt zeer gevoelig omhoog. De benen voelen de Piccolo San Bernardo. Gelukkig ken ik de weg redelijk goed, omdat ik deze een aantal keer - zonder de stijgingspercentages - digitaal heb beklommen. Voorbij het dorp de splitsing met de fiets. Het bos slokt ons op. ‘Valt wel mee toch? Dit is echt de beklimming waar ik op gesteld ben. Redelijk steil, smalle weg, weinig verkeer, volop schaduw en afgewisseld door talloze bochten.’ Ja maar, het asfalt is echt wel ruw en slecht, hoor!’ ‘Wacht maar af wat je straks tegenkomt!’ Ik geef een paar flinke duwen op de cranks en rijd alleen. Heerlijk deze koelte en rust. ‘De Gavia is ook verschrikkelijk mooi!’ Een nieuwe renner voegt zich enthousiast bij me. Zijn woorden resoneren nog even na. Onlangs pochte ik op een feestje over mijn Italiaanse beklimmingen, waarop mijn spreekgezel vroeg: ‘wat is de mooiste?’ De bevestiging was eenvoudig en snel gemaakt. De Passo di Gavia vanuit Ponte di Legno! Al klimmend en haarspeldbochtend draaiend voel ik me beschaamd om aan mijn nieuwe metgezel toe te geven dat ik een nieuwe liefde in mijn leven heb ontdekt. Een liefde die beantwoord wordt ondanks alle moeite waarmee ik mij een weg omhoog baan. ‘Maar laat liefde zich niet beteugelen? Zal liefde niet alles in de war schoppen? Dat maakt het toch zo aanlokkelijk?’ Veel kan ik hier niet tegenin brengen. Liefde gaat zoals die komt en hoewel de Gavia klinkt als een beminnelijke vrouw; er zijn altijd weer anderen te beminnen. Gewoon dat ze meer diepgang of opgang te bieden hebben!
Na tien kilometer doemt het huisje op dat de poort naar de hel markeert. Ik stop. Ik drink. Ik eet. Ik spreek mezelf moed in. Het grote laveren van strook naar strook over de onverharde laatste acht kilometer naar de top van de Finestre begint. Ik rijd nu alleen. Van mijn twee metgezellen geen spoor. Zelfs geen stofwolk. Ik word een met mijn eigen gedachten. Eindelijk. Ik laat de afstand tot de top op de Garmin voor wat het is. Wil geen druk. Wil geen vermoeidheid. Wil vooral genieten en dat lukt. Trap voor trap nadert de top. Het gemiddelde loopt op tot twaalf procent. Nog even knallen en kan hardop vloeken. Ik heb het gedaan! Eén van de zwaarste beklimmingen van Italië voltooid. En dan nog ook nummer 75 van de lijst van 100. 'I love it when a plan comes together,' aldus Hannibal van the A-Team.
De Colle delle Finestre ligt in het natuurpark Orsiera Rocciavrè, een uitgestrekt berggebied tussen de Grajische en de Cottische Alpen en verbindt de steden Meana di Susa en Fenestrelle (Val Chisone) met elkaar. Vanaf de top van de Finestre kun je de berg Il Rocciamelone (3.538 m) in het noorden zien; een van de hoogste bergen in de Grajische Alpen.
Aan de voet en zuidzijde van de pas, op de weg van Pinerolo naar Sestrière, ligt het Fortezza di Fenestrelle. Dit indrukwekkende verdedigingsbouwwerk ter grootte van 1,3 miljoen vierkante meter is tussen 1728 en 1850 gebouwd om de weg richting Torino te bewaken. De aanzet tot de eerste bouw werd gegeven door Louis XIV (de Zonnekoning). Het gebied waarin de Finestre zich bevindt, behoorde op dat moment tot Frans grondgebied.
Zich ervan bewust hoe hij er met moeite in was geslaagd het aanvankelijke Fort Mutin op de Fransen te veroveren, gaf Vittorio Amedeo II (soeverein van de staat Savoye van, koning van Sicilië en koning van Sardinië) de militair ingenieur en architect Ignazio Bertola de opdracht een complex van vestingwerken te ontwerpen dat, waaronder Fort Mutin (gerestaureerd na de Vrede van Utrecht) en de andere Franse vestingwerken de vlakte naar Torino diende te beschermen tegen mogelijke nieuwe Franse invasie pogingen die door de Val Chisone liepen. Het project werd in oktober 1727 gepresenteerd. De werkzaamheden begonnen in de zomer van 1728 en gingen door tot 1850 met daartussen een lange onderbreking in de periode van 1793 tot 1836. Het bouwwerk ligt tussen 1.100 en 1.800 meter hoogte. Het complex van forten is aan elkaar verbonden door een trap met liefst 3.996 treden. Tegenwoordig wordt het beschouwd als één van de belangrijkste archeologische plekken ter wereld.
‘Hoe Dumoulin de Giro van 2018 weet te winnen’
In 2004 ontdekt koersdirecteur Angelo Zomegnan deze nog onuitgegeven bergpas. Na een uitgebreide inspectie en asfaltering van de zuidzijde in 2004 wordt de Finestre geschikt verklaard door spektakelman Zomegnan. Het blijkt een schot in de roos, want de wielerfan krijgt in de Giro van 2015 een ijzingwekkende etappe voorgeschoteld. Paolo Savoldelli rijdt al sinds het einde van de tweede week in het roze, maar wordt die dag bestookt door Gilberto Simoni, José Rujano en Danilo Di Luca. De drie rijden weg op de Finestre, in een ultieme poging de Giro nog op zijn kop te zetten. Met het verstrijken van de kilometers lijkt het roze scenario van de Discovery renner (ploeg Armstrong) te verbleken, maar na een fenomenale afdaling van Il Falco en wat hulp van ‘vrienden’ kan Savoldelli zijn roze trui in Sestrière redden en houdt 28 seconden over op Simoni, die nooit meer dichter bij een derde Girozege weet te komen.
Maar de meest tot de verbeelding sprekende etappe met daarin de Finestre is wel de negentiende etappe van de Giro van 2018. Voor het eerst start een grote ronde buiten het Europese continent. De proloog in Jeruzalem is net aan voor de uittredend winnaar Tom Dumoulin. In een sterk bezette ronde rijdt de Brit Chris Froome een wispelturige Giro. Hij wint op de monsterlijke Zoncolan, maar lijkt dankzij een paar valpartijen kansloos voor de eindzege. Zijn landgenoot Simon Yates doet het daarentegen veel beter en lijkt op eindwinst af te stevenen. Daags voor de Finestre kraakt de Brit echter in de laatste kilometer van de Prato Nevoso. De volgende dag in startplaats Venaria Reale van de 186 kilometer lange etappe naar Bardonecchia start Yates vol twijfels in de roze trui. Op de flanken van de Finestre moet hij snel de rol lossen als Team Sky voor Chris Froome tempo maakt en alleen wegrijdt. Daarachter rijden Dumoulin, de Fransman Thibaut Pinot met zijn Zwitserse kompaan Reichenbach en het plakkende tweetal Carapaz en Lopez. De eerste drie proberen het gat met Froome zo klein mogelijk te houden. Carapaz en Lopez - in gevecht om de maglia bianca en het podium houden slechts elkaar in de gaten en doen geen werk, bang als ze voor elkaar zijn. De voorsprong van de Brit schommelt rond de 40 seconden tijdens de beklimming van de Finestre. In de achtervolgende groep zien we plots Dumoulin terugzakken naar het laatste wiel van de groep. Schijnbaar lijkt hij het moeilijk te hebben gedurende de laatste onverharde kilometers. Kort nadat Froome als eerste boven op de Finestre komt - en daarmee de Cima Coppi verovert - demarreert plots de Nederlander en pakt een aantal meter voorsprong. Het plan van Dumoulin lijkt duidelijk. Wegrijden van de twee Zuid-Amerikaanse plakkers en Reichenbach vooral niet de gevaarlijke afdaling laten doen. Zoals bekend daalt de Zwitser als een spreekwoordelijk oud wijf.
De voorsprong van Froome op Dumoulin blijft tijdens de relatief gemakkelijke beklimming van Sestriere rond de minuut hangen. Beide renners kunnen gemakkelijk en goed worden bevoorraad. Het groepje achter Dumoulin zakt verder en verder weg. Na Sestriere wacht een lange afdaling en de licht stijgende weg naar Bardonecchia waar de slotklim - de Monte Jafferau - wacht. Het is op deze licht glooiende kilometers dat de betere tijdrijder Dumoulin in het voordeel is. Met het binnenrijden van Bardonecchia heeft de Nederlander de Brit bijgehaald. Gezamenlijk bedwingen zij de Jafferau waar Froome in de laatste kilometer toch nog wegrijdt van Dumoulin en met twintig seconden voorsprong de etappe wint. Dumoulin neemt het roze van de ver weggezakte Yates over en komt ondanks enkele manmoedige pogingen van Froome tijdens de beklimming van Breuil Cervinia in de laatste bergetappe niet meer in de problemen en wint zijn tweede Giro voor Chris Froome.
Een ruime maand later zullen beide renners wederom de degens met elkaar kruisen. Froome wordt ditmaal bijgestaan door de Welshman Geraint Thomas. De onderlinge rivaliteit binnen Team Sky en de verloren strijd tijdens de Giro zullen ervoor zorgen dat de beide vrienden plots elkaars tegenstanders worden. En zoals het spreekwoord van de twee honden luidt, gaat de derde ermee heen. Zodoende wordt Dumoulin de eerste Nederlander die twee rondes in een jaar wint en de opvolger wordt van Marco Pantani die in 1998 er eveneens in slaagt om Giro-Tour te winnen. Zes jaar na Dumoulin zal dit ultieme kunstje door de Sloveen Pogačar herhaald worden.
Giro 2025: Chris Harper
Giro 2018: Chris Froome
Giro 2015: Mikel Landa
Giro 2011: Vasili Kiryienka
Giro 2005: Danilo Di Luca