Arcu Correboi
~ Sardegna ~
Arcu Correboi
~ Sardegna ~
Lengte: 37 kilometer
Hoogte: 1.249 meter
Hoogteverschil: 712 meter
Gemiddelde stijging: 3,8%
Maximale stijging: 9%
Beoordeling: 2/5
Wat is de overeenkomst tussen Tanzania en de Arcu Correboi? Ik hoor u denken: ‘Dit is toch geen plek voor flauwe grappen?’ Toch enigszins wel. Met mijn reisgenoot-voor-de-dag Patrick zien we overeenkomstige landschappen met Tanzania voorbijtrekken.
Na het ontbijt laden we de fietsen achterop mijn auto en laten camping La Pineta gelegen aan de Tyrreense kust achter ons en zetten koers naar het bergdorp Lanusei. Hier parkeren we de auto in iets wat zou moeten doorgaan voor een parkeergarage. Direct na vertrek koersen we door de sloppen en stegen van Lanusei, alvorens we de juiste weg omhoog weten te vinden. Vanaf hier is de afstand naar de top een kleine veertig kilometer. Het deel waar we ons nu op bevinden, is eigenlijk het eerste van drie delen van de Arcu Correboi; een vijf kilometer lange slingerende weg die qua vegetatie niet onderdoet voor de Alpen. Daarna slaan we af van de vrij drukke hoofdweg en doen we vijf korte beklimmingen die ons telkens een etage hoger brengen. In dit deel schiet de Tanzaniaanse gedachte door onze hoofden. Kale vlaktes met paraplubomen waar vee onder staat de grazen al waren het zebra’s op de savanne. Wilde varkens knorrend en grommend in het kreupelhout. Geiten en schapen die schapen die op de welhaast kale en dorre en met grote stenen bezaaide hellingen ergens een pluk fris groen trachten te bemachtigen.
Na anderhalf uur klimmen zijn we op bijna 900 meter hoogte aangekomen. Hier wordt het wegdek serieus slecht met flinke gaten en steenslag. Beiden hopen we vooral niet lek te rijden, hetgeen ons bespaard blijft. Een laatste afslag om te kiezen voor de grote weg én tunnel hetgeen je als fietser absoluut niet wilt (verboden overigens). Voor ons stijgt de weg naar de in de verte zichtbare top. Nergens wordt het hier steil, doch zijn de acht nog af te leggen afstand kilometers vrij lang te noemen. De zon trekt zich wat terug achter de dikker wordende bewolking. Het zal toch niet gaan regenen? Een half uur later arriveren we op de tochtige top, eten wat en dalen vervolgens dezelfde weg terug naar Lanusei waar we de auto niet meer kunnen vinden. Gelukkig is Patrick zo slim geweest om zijn rit alvast op te slaan, zodat we middels Strava het begin van ons traject kunnen traceren en daarmee de auto.
Startpunt Lanusei is een dorp in het oosten van Sardegna, gelegen in de historische regio Ogliastra. Tot op heden wordt Ogliastra gezien als een van de meest authentieke regio’s van Sardinië, waar traditionele herderscultuur, bergdorpen en een sterke band met het landschap bewaard zijn gebleven. Historisch gezien was Ogliastra een relatief geïsoleerd gebied. Het wordt aan de ene kant begrensd door de Tyrreense Zee en aan de andere kant door het ruige bergland van het Gennargentu massief. Deze natuurlijke barrières zorgden ervoor dat het gebied minder toegankelijk was dan veel andere delen van Sardegna. Juist die isolatie speelde een grote rol in het ontstaan van een eigen identiteit, met lokale gebruiken, dialecten en sociale structuren die zich deels onafhankelijk ontwikkelden van de machtscentra elders op het eiland.
Lanusei ligt op een hoogvlakte, iets landinwaarts van de Tyrreense Zee, en kijkt uit over diepe valleien en beboste hellingen. Door zijn ligging op hoogte heeft Lanusei een koeler en vaak winderiger klimaat dan de kustplaatsen, wat het al in de negentiende eeuw aantrekkelijk maakte als zomerverblijf. Het dorp heeft een rustig, uitgesproken Sardisch karakter, met smalle straten, traditionele huizen en een sterke band met veeteelt en berglandbouw. Tegelijkertijd fungeert Lanusei als een lokaal administratief en cultureel centrum voor de omliggende dorpen van Ogliastra.
Niet ver van Lanusei bevindt zich de Passo Arcu Correboi, een bergpas die een belangrijke natuurlijke doorgang vormt tussen verschillende delen van het binnenland van Sardegna. De pas ligt in een ruig en dunbevolkt gebied, waar de weg slingert door bossen, langs rotsachtige hellingen en door open hoogvlaktes. De Arcu Correboi wordt al eeuwenlang gebruikt als verbindingsroute, eerst door herders en later ook door handels- en verkeersstromen die de oostkust met het centrale bergland verbonden. Het landschap rond de pas is indrukwekkend en vaak stil, met uitgestrekte vergezichten en een sterke aanwezigheid van wilde natuur.
De Arcu Correboi maakt deel uit van het grotere berggebied van het Gennargentu-massief, het meest uitgestrekte en ruige gebergte van Sardegna. Dit gebergte vormt het hart van het eiland en wordt gekenmerkt door hoge plateaus, diepe kloven en afgeronde toppen die in de winter soms zelfs met sneeuw bedekt zijn. Het Gennargentu is geologisch oud en heeft een landschap voortgebracht dat zowel hard als sober is, maar tegelijk rijk aan biodiversiteit. Eeuwenlang heeft dit bergland een grote invloed gehad op het leven van de lokale bevolking, die hier een cultuur ontwikkelde van herderschap, seizoensmigratie en sterke gemeenschapsbanden.
Het lijkt mij gezien de verregaande staat van ontbindend asfalt zeer onwaarschijnlijk dat de Giro karavaan ooit over de Arcu Correboi zal gaan trekken. Waarschijnlijker zal een doorkomst door de lager geleden tunnel de mogelijkheid bieden om van het westen naar het oosten van Sardegna te rijden.
Het ontbreken van enig Giro geschiedenis perspectief, biedt echter de mogelijkheid om de doopceel van de Giro di Sardegna te gaan lichten. De Giro di Sardegna was een meerdaagse professionele wielerwedstrijd die in het huidig milennium deel uitmaakte van de UCI Europe Tour en de classificatie 2.1 had, wat betekent dat zowel WorldTour-teams als professionele continentale ploegen konden deelnemen.
De wedstrijd werd voor het eerst georganiseerd in 1958 en kende een lange, maar onregelmatige geschiedenis. Door de jaren heen werd de ronde meerdere keren onderbroken, voornamelijk vanwege financiële en organisatorische problemen. Zo werd de koers lange tijd niet verreden tussen 1984 en 1995 en opnieuw in de periode 1998 tot 2008. Ondanks deze onderbrekingen wist de wedstrijd een sterke reputatie op te bouwen, mede dankzij de deelname én overwinningen van grote wielernamen. Tot de meest opvallende winnaars behoort uiteraard Eddy Merckx, die met vier eindoverwinningen recordhouder is. Ook andere wielerlegendes, zoals Jacques Anquetil en Rik Van Looy, wisten de ronde op hun naam te schrijven. In de laatste editie van 2011 speelde de koers een rol in de doorbraak van de Slovaak Peter Sagan, die daar een van zijn eerste eindzeges in een etappekoers behaalde. Deze editie was tevens de laatste; plannen voor een vervolg in 2012 gingen niet door en sindsdien is de koers definitief verdwenen van de internationale wielerkalender. Er gloort echter een wedergeboorte aan de horizon; in 2026 zal de Giro di Sardegna opnieuw worden verreden.
Voorheen bestond de ronde doorgaans uit vier tot vijf etappes die over het hele eiland werden verreden. Het parcours kenmerkte zich door een afwisseling van vlakke ritten en heuvelachtig terrein, met relatief weinig zware bergetappes in vergelijking met grotere rondes zoals de Giro d’Italia. De start- en finishplaatsen wisselden traditioneel per editie, waardoor verschillende regio’s van Sardegna in beeld kwamen. De wedstrijd werd in februari of begin maart verreden, wat haar tot een belangrijke voorjaarskoers maakte. Voor veel renners diende de ronde als een eerste test van de vorm en als voorbereiding op het verdere seizoen. Zowel ervaren klassementsrenners als jonge talenten grepen de koers aan om zich te tonen.
Hoewel de professionele Giro di Sardegna tot 2026 niet meer bestond, blijft de naam voortleven in recreatieve en amateurwielerevenementen op Sardegna. Deze staan echter los van de oorspronkelijke UCI-wedstrijd en hebben een ander karakter. De Giro di Sardegna blijft vooral herinnerd als een historische voorjaarskoers met een rijke traditie en een belangrijke plaats in de wielergeschiedenis van Italië.