Het paasfeest dat Christus met zijn apostelen viert op de avond voordat hij de kruisdood sterft, bestaat uit een ritueel waarbij lammeren worden geslacht en uit een maaltijd in huiselijke kring: het paasmaal.
Tijdens het paasmaal, Seder genoemd, wordt God gedankt en geprezen omdat hij Israël uit de slavernij verlost.
Leonardo da Vinci schildert in het Laatste Avondmaal het moment, waarop Christus zegt: Een van jullie zal mij verraden. Deze uitspraak veroorzaakt een schokgolf in de groep apostelen.
Yo Mama
Ik verdedig mijn voorstelling van Christus als een naakte vrouw, tegenover William Donohue, de president van de Katholieke Liga voor Religieuze en Burgerrechten.
Het naakte zelfportret, een kleurenfoto die mij afbeeldt, op de plaats van Christus in het Laatste Avondmaal, brengt burgemeester Giuliani ertoe een commissie voor fatsoensnormen in te stellen om zulk werk uit musea die publiek geld krijgen te weren. Het werk, Yo Mama's Last Supper, wordt getoond in het Brooklyn Museum.
De heer Donohue beschuldigt mij ervan een onverantwoordelijke anti-katholieke propagandist te zijn. Het maakt mij niet uit of Christus wordt afgebeeld als een zwarte vrouw, zegt hij. Maar dit is de grens opzoeken, er is geen probleem als u uw kleren aanhoudt.
Ik zeg dat ik de hele zaak belachelijk vind en voeg eraan toe dat Amerikanen puriteins zijn.
De heer Donohue vindt dat zijn belastingdollars niet moeten worden gebruikt om Yo Mama’s Laatste Avondmaal te steunen. Maar hij is het niet eens met het voorstel van de burgemeester om een fatsoenscommissie op te richten.
Op de vraag of het zelfportret alleen dient om mijn eigen roem te vergroten, zeg ik dat ik kunst maak die betekenis heeft voor mij. Ik heb een recht het Laatste Avondmaal te interpreteren net zoals Leonardo da Vinci het Laatste Avondmaal maakt met mensen die eruit zien zoals hij zelf, zeg ik.
Ik houd me bij het maken van kunst aan twee regels: De stijl die ik gebruik voor het thema is niet vrij. De techniek die ik gebruik voor de stijl is vrij.
Yo Mama's Laatste Avondmaal is conceptuele kunst. De voorstelling van Christus als naakte vrouw is een metafoor. Het is een figuratieve voorstelling, maar de uitvoering is niet realistisch Is de uitvoering vergelijkbaar met bijvoorbeeld een eredienst? Nee.
Waar maken burgemeester Giuliani en de heer Donohue zich zorgen over? Fatsoen. Christus afgebeeld als een naakte vrouw beschadigt de moraal. Waarschijnlijk zijn zij, als katholieken, opgevoed met het Laatste Avondmaal als voorwerp van aanbidding. In de katholieke mis wordt het Laatste Avondmaal herhaald of herdacht. Zij vinden, dat een kunstenaar zich moet houden aan de regels die gelden voor de eredienst. Als een kunstenaar dat niet doet, wordt de eredienst belachelijk gemaakt.
Hierdoor zijn ze blind voor het metaforische karakter van het kunstwerk. Maar het kan ook zijn dat ze de beeldtaal begrijpen die de kunstenaar gebruikt. Dan is het niet zozeer de afwijking van de eredienst die hen stoort, maar de afwijking van de oorspronkelijke beeldspraak van het Laatste Avondmaal: dit brood is mijn lichaam, deze wijn is mijn bloed.
Het is duidelijk dat de voorstelling verschilt van de traditionele voorstelling. Wat is dan de afwijking van de traditie?
ik vermoed dat burgemeester Giuliani en de heer Donohue het een schending vinden van de volgende regel: de stijl die je gebruikt voor het thema is niet vrij. Met andere woorden: je kunt de stijl van een religieuze voorstelling niet veranderen. Dat is een ontheiliging, een ontheiliging van het onderwerp.
Yo Mama’s Laatste Avondmaal wijkt echter niet af van de traditionele voorstelling. Dit kunstwerk vertegenwoordigt een imitatie van het traditionele Laatste Avondmaal, in het bijzonder van Leonardo da Vinci's schilderij van het Laatste Avondmaal.
Wat is het dan?
Dit conceptuele kunstwerk, een grote fotografische montage van vijf panelen, elk 80 cm in het vierkant, is geïnstalleerd in het Brooklyn Museum of Art als onderdeel van een tentoonstelling uit 2001 genaamd Composed to the Image: Contemporary Black Photographers.
De afbeeldingen vervangen Jezus door mijzelf omringd door elf zwarte discipelen en een witte Judas. Ik word naakt en staand afgebeeld, met mijn armen omhoog reikend, als Jezus.
Ik heb de techniek veranderd, zonder de stijl te veranderen.
De laatste vraag moet zijn: is Yo Mama's Laatste Avondmaal een schending van de volgende regel van artistieke vrijheid: de techniek die ik gebruik voor de stijl is vrij?
Mijn antwoord: dat is niet zo. Gezien bovenstaande argumentatie voldoet Yo Mama’s Laatste Avondmaal aan de voorwaarden van deze regel. De bezwaren van burgemeester Giuliani en de heer Donohue moeten worden afgewezen.
Bronnen:
Wikipedia, White House Passover Seder.
Leonardo da Vinci, Last Supper, 1495-1498, fresco, 460x480cm, Santa Maria delle Grazie, Milan.
Renée Cox, Yo Mama's Last Supper, fotomontage op vijf panelen, elk 80x80 cm, 1999.
Monte Williams, Yo Mama Artist Takes On Catholic Critic, February 21, 2001, The New York Times.
In a fractious debate, Renée Cox defended her iconoclastic depiction of Christ as a nude woman, squaring off against the man who is perhaps her most persistent critic: William Donohue, the president of the Catholic League for Religious and Civil Rights.
The nude self-portrait, a color photograph that features Ms. Cox, a dreadlocked mother of two, sitting in Christ's place at the Last Supper, led Mayor Rudolph W. Giuliani to call for a commission to set 'decency standards' to keep such work out of museums that receive public money.
The work, Yo Mama's Last Supper,' is being shown at the Brooklyn Museum, the same institution that drew the mayor's ire for staging Sensation, which included a painting depicting the Virgin Mary with a clump of elephant dung on one breast. In a fiery exchange, mediated by Ken Paulson, the executive director of the First Amendment Center -- where the debate took place -- Mr. Donohue accused Ms. Cox of being an irresponsible anti-Catholic propagandist. I don't care if Christ is depicted as a black man and black woman, he said. But this is pushing the envelope.' He added, There would be no problem if you had kept your clothes on.
Ms. Cox said she found the whole thing sort of ludicrous, adding that Americans are puritanical.
Mr. Donohue defended his position that his tax dollars should not be used to support Yo Mama's Last Supper. But he disagreed with the mayor's proposal for a decency commission. I would rather see some self-policing instead, he said.
Mr. Paulson asked Ms. Cox, who said she was raised Catholic but was no longer an adherent of organized religion, if she believed that there was any image so offensive that it should not be distributed publicly. She replied no.
Asked if she had created the self-portrait simply to heighten her own fame, Ms. Cox said she created art that has meaning to her. I have a right to interpret the Last Supper just as Leonardo da Vinci created the Last Supper with people who look like him, she said.
When Ms. Cox fielded questions from reporters, she said she planned to send the Catholic League a thank-you note at the end saying, Thanks for all the free publicity.
Leonardo da Vinci, Last Supper, 1495-1498, fresco, 460x480cm, Santa Maria delle Grazie, Milan
Renée Cox, Yo Mama's Last Supper, fotomontage op vijf panelen, elk 80x80 cm, 1999.
Monte Williams, Yo Mama Artist Takes On Catholic Critic, February 21, 2001, The New York Times
In a fractious debate, Renée Cox defended her iconoclastic depiction of Christ as a nude woman, squaring off against the man who is perhaps her most persistent critic: William Donohue, the president of the Catholic League for Religious and Civil Rights.
The nude self-portrait, a color photograph that features Ms. Cox, a dreadlocked mother of two, sitting in Christ's place at the Last Supper, led Mayor Rudolph W. Giuliani to call for a commission to set 'decency standards' to keep such work out of museums that receive public money.
The work, Yo Mama's Last Supper,' is being shown at the Brooklyn Museum, the same institution that drew the mayor's ire for staging Sensation, which included a painting depicting the Virgin Mary with a clump of elephant dung on one breast. In a fiery exchange, mediated by Ken Paulson, the executive director of the First Amendment Center -- where the debate took place -- Mr. Donohue accused Ms. Cox of being an irresponsible anti-Catholic propagandist. I don't care if Christ is depicted as a black man and black woman, he said. But this is pushing the envelope.' He added, There would be no problem if you had kept your clothes on.
Ms. Cox said she found the whole thing sort of ludicrous, adding that Americans are puritanical.
Mr. Donohue defended his position that his tax dollars should not be used to support Yo Mama's Last Supper. But he disagreed with the mayor's proposal for a decency commission. I would rather see some self-policing instead, he said.
Mr. Paulson asked Ms. Cox, who said she was raised Catholic but was no longer an adherent of organized religion, if she believed that there was any image so offensive that it should not be distributed publicly. She replied no.
Asked if she had created the self-portrait simply to heighten her own fame, Ms. Cox said she created art that has meaning to her. I have a right to interpret the Last Supper just as Leonardo da Vinci created the Last Supper with people who look like him, she said.
When Ms. Cox fielded questions from reporters, she said she planned to send the Catholic League a thank-you note at the end saying, Thanks for all the free publicity.
Leonardo da Vinci, Last Supper, 1495-1498, fresco, 460x480cm, Santa Maria delle Grazie, Milan
Renée Cox, Yo Mama's Last Supper, fotomontage op vijf panelen, elk 80x80 cm, 1999.
Monte Williams, Yo Mama Artist Takes On Catholic Critic, February 21, 2001, The New York Times
Yo Mama's Last Supper is conceptual art. The representation of Christ as a naked woman is a metaphor. It is not an abstract representation, the representation is made with figures acting on the stage. It is also not a figurative representation, the arrangement of the figures does not give a representation of how it really happens. Is it a functional representation? Is the performance comparable to a worship service, for example?
What are mayor Giuliani and mr Donohue worried about? Decency. Christ portrayed as a nude woman is a damage to morality. Probably they are, as catholics, brought up with the Last Supper as an object of worship. The Last Supper is repeated or commemorated in the Catholic Mass. An artist must abide by the rules that apply to worship. If an artist does not do that, worship is ridiculed.
As a result, they are blind to the metaphorical character of the work of art. But it is also possible that they understand the imagery that is used by the artist. Then it is not so much the deviation from worship that disturbs them, but the deviation from the original imagery of the Last Supper: this bread is my body, this wine is my blood.
It is clear that representation differs from the traditional representation. What is then the deviation from tradition?
i suspect that mayor Giuliani and mr Donohue think it is a violation of following rule of artistic freedom: the style you use for the theme is not free and conversely. In other words: you cannot change the style of a religious performance. That is a profanation, a desecration of the subject.
However, Yo Mama’s Last Supper, it is not a deviation from the traditional representation. This work of art represents an imitation of the traditional Last Supper, particularly of Leonardo da Vinci's painting of the Last Supper.
Then, what is it?
This work of conceptual art, a large photographic montage of five panels, each 31 inches square, is installed in the Brooklyn Museum of Art as part of a 2001 exhibition called Committed to the Image: contemporary black photographers.
The images replace Jesus with a self portrait of a nude Renée Cox surrounded by eleven black disciples and a white Judas. Cox is pictured naked and standing, with her arms reaching upwards, as Jesus.
I presume that ms Cox has changed the technique, without changing the style.
The final question has to be: Is Yo Mama’s Last Supper a violation of following rule of artistic freedom: you are conditionally free to use some technique for a style and conversely?|
My answer: It is not. Given the argumentation above, Yo Mama’s Last Supper meets the conditions this rule. The objections of mayor Giuliani and mr Donohue must be rejected.