Josef Bürger. Kat łukowskich Żydów
(The Tormentor of the Jews in Łuków)

We wrześniu 2024 r. ukazała się publikacja dr. Krzysztofa Czubaszka Josef Bürger. Kat łukowskich Żydów (The Tormentor of the Jews in Łuków).

W wielu wspomnieniach, relacjach i dokumentach dotyczących Holokaustu w Łukowie pojawia się nazwisko Josefa Bürgera, funkcjonariusza Gestapo, któremu podlegało miejscowe getto. Był on absolutnym panem życia i śmierci Żydów. Zabijał z upodobaniem i bez powodu. Choć upiorna rola, jaką Bürger odegrał w Łukowie, jest ogólnie znana, to jednak nic nie wiadomo o tym odrażającym człowieku. Kim był, zanim trafił do Łukowa? Skąd pochodził? A przede wszystkim – co stało się z nim po zakończeniu wojny? Czy spotkała go zasłużona kara za popełnione zbrodnie, czy też, jak wielu nazistów, uniknął kary? Przez lata Bürger był nieuchwytną postacią, której widmo wisiało nad historią łukowskiego getta, i pozostawał historią bez treści. Teraz otrzymujemy wreszcie dotyczące go ważne i wartościowe opracowanie, napisane przez dr. Krzysztofa Czubaszka, historyka, który od wielu lat bada dzieje społeczności żydowskiej w Łukowie. Studium to nie tylko daje odpowiedź na powyższe pytania, ale także dowiadujemy się z niego wiele o historii getta w Łukowie i nazistach, których decyzje miały przemożny wpływ na historię tego miejsca i życie każdego mieszkającego w nim Żyda.

Prof. Judy Tydor Baumel-Schwartz, Dyrektor Finkler Institute of Holocaust Research, Bar-Ilan University, Ramat Gan, Izrael

In many memoirs, accounts and documents about the Holocaust in the town of Łuków one can find the name of Josef Bürger, a Gestapo officer who was in charge of the local ghetto. He was the absolute master of life and death of Jews. He killed with pleasure and without reason. Although the ghastly role that Bürger played in Łuków is widely known, nothing is known about this repulsive figure. Who was he before he came to Łuków? Where did he come from? And above all – what happened to him after the end of the war? Did he receive the punishment he deserved for his crimes, or, like many Nazis, did he escape punishment? For years Bürger was an elusive figure whose spectre loomed over the history of the Łuków ghetto and he remained a story without substance. Now we finally have an important and valuable historical study about Bürger written by Dr. Krzysztof Czubaszek, a historian who has been researching the history of the Jewish community in Łuków for many years. In this study we not only find the answer to the aforementioned questions, but also learn more about the history of the Łuków ghetto, and the Nazi whose decisions moulded the history of that ghetto and the lives of every Jew in it.

Prof. Judy Tydor Baumel-Schwartz, Director, the Finkler Institute of Holocaust Research, Bar-Ilan University, Ramat Gan, Israel

Promocja publikacji odbyła się 4 października 2024 r. w Miejskiej Bibliotece Publicznej im. Henryka Sienkiewicza w Łukowie.