Quần đảo Hoàng Sa là một quần đảo nằm ở phía Bắc Biển Đông, cách đất liền miền Trung Việt Nam khoảng 170 hải lý (khoảng 315 km) về phía đông. Quần đảo này có tên tiếng Anh là Paracel Islands, gồm hơn 30 đảo, đá, bãi cạn và rạn san hô, được chia thành hai nhóm chính: Nhóm An Vĩnh (ở phía đông bắc) và Nhóm Lưỡi Liềm (ở phía tây nam).
Chủ quyền và lịch sử
Việt Nam đã xác lập và thực thi chủ quyền hợp pháp đối với quần đảo Hoàng Sa từ rất sớm, ít nhất là từ thế kỷ XVII dưới thời các chúa Nguyễn, sau đó tiếp tục được nhà Nguyễn, chính quyền Pháp thuộc và Việt Nam Cộng hòa duy trì quản lý liên tục, hòa bình và hợp pháp. Trong nhiều tài liệu lịch sử, bản đồ cổ và các văn bản pháp lý, Hoàng Sa luôn được ghi nhận là lãnh thổ của Việt Nam.
Tuy nhiên, vào năm 1974, Trung Quốc đã sử dụng vũ lực chiếm đóng toàn bộ quần đảo Hoàng Sa từ tay chính quyền Việt Nam Cộng hòa. Từ đó đến nay, Việt Nam kiên quyết phản đối hành động chiếm đóng này và nhiều lần tuyên bố chủ quyền đối với Hoàng Sa trên cơ sở pháp lý quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.
Vị trí và tầm quan trọng chiến lược
Hoàng Sa có vị trí chiến lược quan trọng hàng đầu trên Biển Đông:
Về quân sự: Quần đảo nằm trên tuyến đường biển huyết mạch, có thể kiểm soát các hoạt động hàng hải và quân sự trong khu vực.
Về kinh tế: Vùng biển quanh Hoàng Sa giàu tiềm năng hải sản và tài nguyên dầu khí.
Về hàng hải: Đây là nút giao quan trọng trong các tuyến vận tải biển quốc tế.
Hiện trạng
Quan điểm của Việt Nam
Việt Nam luôn khẳng định rằng quần đảo Hoàng Sa là phần lãnh thổ thiêng liêng không thể tách rời. Nhà nước và nhân dân Việt Nam kiên trì đấu tranh bằng biện pháp hòa bình, dựa trên luật pháp quốc tế, để bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và lợi ích quốc gia.