Olga Wyszyńska, z cyklu Mapy, 2026, rysunki, papier, kalka, węgiel, grafit

[PL]

Prezentowane na wystawie rysunki-mapy wykonane metodą frotażu stanowią próbę wyjścia poza gabinetowy, czysto pojęciowy wymiar mojej codziennej pracy w obszarze humanistyki środowiskowej i literatury na rzecz bezpośredniego, fizycznego kontaktu z materią. Przesuwany po delikatnej kalce węgiel staje się tu narzędziem rejestracji i nasłuchiwania: nie tworzy nowego obrazu, lecz pozwala ujawnić się mikro-topografii pnia, stanowiącej zapis współbycia wielogatunkowej wspólnoty drzewa, porostów, mchów i innych mikroorganizmów. Udało mi się stworzyć rodzaj zapisu fizycznego, symbiotycznego spotkania z konkretnym drzewem — relacji, w której granica między badaczką a podmiotem ulega zatarciu. Odrzucenie języka pojęciowego na rzecz gestu, dotyku i wzroku pozwala przekroczyć ograniczenia słów i głębiej pojąć właściwą naturę tego, z czym na codzień wchodzę w kontakt poprzez tekst i narracje. Istotę tego procesu wyznacza sama materia: węgiel, kalka, tkanka pnia oraz papier badanych przeze mnie książek odsłaniają w tym geście swój wspólny, organiczny rodowód. Tworzywo badania i przedmiot opisu zbiegają się zatem w jednym geście, przypominając, że każda opowiadana historia nie może zaistnieć w odosobnieniu — zawsze wyłania się ze wspólnego, wielogatunkowego, relacyjnego podłoża. 

[ENG]

The map-drawings presented in the exhibition, made using the frottage technique, are an attempt to move beyond the desk-bound, purely conceptual dimension of my everyday work in the environmental humanities and literary studies, towards direct, physical contact with matter. Charcoal drawn across delicate tracing paper becomes a tool for recording and listening: rather than creating a new image, it allows the micro-topography of the trunk to reveal itself – a record of the co-existence of a multispecies community of tree, lichens, mosses and other microorganisms. I have managed to create a kind of record of a physical, symbiotic encounter with a particular tree – a relationship in which the boundary between researcher and subject becomes blurred. Setting aside conceptual language in favour of gesture, touch and sight makes it possible to transcend the limits of words and to grasp more deeply the true nature of what I encounter every day through texts and narratives. The essence of this process is defined by matter itself: charcoal, tracing paper, the tissue of the trunk and the paper of the books I study reveal, in this gesture, their shared organic lineage. The material of research and the object of description thus converge in a single gesture, reminding us that no story can come into being in isolation – it always emerges from a shared, multispecies, relational ground.