Varia 2

Het huizen- en grondbezit van de familie Stheeman ( J.J. Groenbroek)

Jan Pieter Koers vermeldt in zijn bedrage (zie varia 1) al dat Sypko (1716 - 1807) in 1775 een woning (E241) liet bouwen aan de huidige Esbörgstraat (toen nog Toren- of Langestraat), die liep tot de Esbörg. Het zou kunnen, dat de familie daar ook woonde, te meer daar Sypko later de 'oude hoven' (de tuinen met enkele huisjes achter het huis E241 opkocht (E175 t/m E180).

Dit artikel is eerder gepubliceerd in ons periodiek nummer 21 van februari 1998.

Zoon Albert Egges (1748 - 1829) woonde op E375 (Brugstraat 1) . Na zijn dood kwam het huis in het bezit van dochter Heika, die getrouwd was met Jan ter Haseborg. deze nam in 1807 de leiding van het tichelwerk aan het Zijldiep over van zijn schoonvader, die de steenfabriekvijf jaar eerder gekocht. Na Heika's dood (1821) huwt Jan ter Haseborg de 22 jaar jongere Sophia Pelinck. Zij woonden op de plek aan deTorenstraat waar in 1904 de markante villa van de familie Ter Haseborg verrees.

We kunnen Albert Egges met recht een grootgrondbezitter noemen. Hij komt als een van de hoogst aangeslagenen voor in het bekende boek van Jhr. Dr. P.J. van Winter: 'De lijsten der hoogstaangeslagenen in het departement van de Westereems'.

Van Winter is heel wat transacties (aankoop van land, beklemming of eigendom) van 'adjoint du maire en fabriquant de briques' Albert Egges Stheeman tegengekomen. Hij bezit in 1823 in Scheemda 117 deimt, in Eexta 41 deimt en in Nieuw Scheemda 3 deimt.

Op 17 april 1788 koopt Albert Egges de boerderij sectie E344 met 77 deimt land bij de roggemolen aan de Molenstraat. Daarnaast bezit hij ook de aangrenzende tuinen E342 en E343 (11 are).

Albert Egges Stheeman verhuurt in 1828 de boerderij voor 6 jaar, pachtprijs fl. 775,= aan Cornelis Aapkens, die gehuwd is met Grietje ter Haseborg. In 1855 wordt de boerderij met 40 hectare, vaste huur fl. 537,= voor fl. 15.100 door de erven verkocht aan Ontje Holtkamp. In de Molenstraat bezit hij ook een huis, erf en tuinen, E353-E355 (21 are), verder aan de Diepswal een tuin (E381) van 1.85 are langs het trekdiep.

Het huis rechts op de foto (vml. bakkerij Muller) betreft het huis (of een voorloper ervan) waar eertijds Albert Egges woonde. De foto is genomen vlak voor de tweede wereldoorlog.bron: Groninger Archieven / 1986_23232


Zoon Ubbo Evers (1776 - 1849), notaris en burgemeester, woonde op het perceel E238, het prachtige herenhuis, waar later de familie Crol woonde.

Ubbo erft van zijn vader 41 deimt land in Eexta. In Westerlee bezit hij een boerderij, groot 26.14 ha, 7.13 ha aan bouw- en weiland en 5.27.10 ha heide. De boerderij (tegenwoordig Hoofdweg 27) wordt in 1851 vererfd aan de zoon van Albert Egges ( 3 jan 1808 ). Aan het Zijldiep bezit Ubbo Evers 6.91.80 ha bouw- en weiland, verder 1.68.40 hectare bouwland E364 (voormalig terrein van de Randstede), In Eexta 28 ha bouw- en weiland en in Boven Eexta 10 ha weiland. Verder in Scheemda huis en erf E241 (Esbörgstraat 8) met de daar achtergelegen 'oude hoven' (E176-E180), waarop hij in 1846 een schuur met koetshuis laat bouwen en de aangrenzende tuinen E183 en E190, alsmede aan de overkant van de straat E248-E250 (31 are), huis erf en tuin (later hotel Panman). Ubbo bezit ook het huis met erf en tuin E376 (8.20 are), later onder meer de woning van apotheker Nanne Sierts Klugkist ( 1832, kruidenier Trof, kapper Berghuis, J. Hekman en The Corner en tegenwoordig assurantiekantoor Kloosterboer). Ook bezit Ubbo Evers 1.63.96 ha weiland aan de huidige Oosterstraat.

Interactieve kaart met het huizen- en grondbezit in 1832 van Ubbo Evers Stheeman (Scheemda#422), klik in de kaart (of zoom verder in) voor meer informatie over het betreffende perceel. helemaal links bovenin een uitklapmenu voor de legenda.kaartinformatie J.J.Feikens

Het erfgoed van Ubbo wordt onder de beide zonen, Mr. Albert Egges ( 1807 - 1854 ) advocaat en burgemeester en Mr. Eppo ( 1819 - 1882 ), notaris te Zuidbroek, verdeeld. Zo krijgt Albert Egges onder meer het landbezit in Westerlee, Eppo in Eexta en langs het Zijldiep.

Albert Egges woonde in Scheemda in het huis E240, later de woning van burgemeester De Beer, groot 6.80 are. Hij bezit ook E241 27.60 are. In 1862 komen de woningen met erf, tuin, schuur en koetshuis in het bezit van advocaat en steenfabrikant Menno Jan ter Haseborg, zoon van Jan ter Haseborg en Heika Stheeman. Albert Egges bezit ook het huis met erf en tuin tegenover E240/E241 : E248-E250, dat in 1862 wordt verkocht aan Jans Haijenga Koster, die daar het hotel Koster (later Panman) laat bouwen. Eppo Stheeman bezit onder meer E373-E375 (Brugstraat 1). Na de dood van Albert Egges Stheeman ( 1748 - 1829 ) woont daar in 1840 diens kleinzoon Albert Egges ter Haseborg. In 1851 wordt het de woning van Burgemeester Hendrick Piccardt. Ook bezit Eppo het ouderlijk huis aan de Torenstraat (E238) en de daarachter gelegen tuinen. In 1853 komt het in bezit van houthandelaar G.A. Crol.