Spurningar

Notkun spurninga í kennslu

Spurningar sem hafa skýran tilgang fyrir námið eru mikilvægur hluti leiðsagnarmats. Rannsóknir sýna að spurningar kennara snúast að mestu leyti um upprifjun á námsefni, félagslega hluti eða um verkstjórn, spurningar sem auðvelt er að spyrja (Clarke, 2005, bls. 53). Mikilvægt er að kennari temji sér að nota opnar og fjölbreyttar spurningar sem krefjast ólíkrar hugsunar, í stað lokaðra spurninga með einu réttu svari. Einræðar spurningar krefjast svara úr grundvallarupplýsingum en margræðar krefjast meiri hugsunar eins og gagnrýnnar hugsunar, flókinna úrlausna og að nemendur noti innsæi sitt. Góðar spurningar hjálpa nemendum að tengja það sem þeir eru að læra við það sem þeir vita fyrir. Þær vekja nemendur til umhugsunar og gera þær kröfur til þeirra að þeir dragi ályktanir (Erna Ingibjörg Pálsdóttir, 2011, bls. 49–50). Spurningar sem notaðar eru sem kveikja í byrjun kennslustunda eiga að byggja á undirstöðuatriðum. Spurningar sem kennari leggur fyrir nemendur á meðan þeir eru að vinna að viðfangsefni eða í lok vinnu, er ætlað að ná fram skilningi nemenda á efninu (Clarke, 2001, bls. 89).

Með því að nota opnar spurningar getur kennari stutt við skilning og hugsun nemenda. Mikilvægt er að gefa nemendum alltaf tíma til að hugsa svör við þeim spurningum sem þeir fá og virkja þannig alla nemendur til að svara. Tilhneigingin er sú að kennarinn svari eigin spurningum áður en nemendum gefst tími til að svara eða að sömu tveir til þrír nemendurnir svari alltaf. Til þess að koma í veg fyrir þetta, er gott að láta nemendur ræða fyrst við félaga og svara svo, þá er hægt að gefa nemendum nokkra svarmöguleika til að velja úr, láta nemendur skrifa niður svar og lesa svo upp og ná þannig fram vel ígrunduðum svörum. Kennari getur gert ýmislegt til að styðja við nemendur þegar lagðar eru fyrir þá spurningar af þessum toga, sem dæmi getur kennari fengið ýtarlegri svör frá nemendum með því að halda áfram að spyrja, hann getur stutt nemendur með því að umorða það sem þeir segja, hann getur hvatt þá með því að nikka höfði og hvatt þá til að koma með eigin hugmyndir (Clarke, 2001, bls. 87–88).

Einföld leið til að fá svör frá öllum nemendum er að láta nemendur svara spurningu þar sem svarið er já eða nei með því að setja þumal upp fyrir já en þumal niður fyrir nei. Þannig getur kennarinn séð hvort allir hafa þá þekkingu sem er mikilvæg fyrir vinnuna framundan eða ekki. Kennarinn getur valið í framhaldinu að fara betur yfir viðfangsefnið en hann getur líka ákveðið að byggja samræður á réttu og röngu svari, óskað eftir rökum og skapað þannig áhrifaríkar samræður meðal nemenda. Á svipaðan hátt er hægt að hafa nokkra svarmöguleika og láta nemendur lyfta fingrum eftir því hvern þeir velja (Jones og Wiliam, 2008, bls. 11).

Það er áskorun fyrir kennara að breyta hefðbundnum upprifjunarspurningum í spurningar sem krefjast flóknari hugsana, að finna spurningar sem dýpka skilning nemenda og hjálpa þeim að nota þekkingu sína í öðru samhengi.

Clarke mælir með fimm leiðum sem geta hjálpað til:

1. Spurningu fylgja fimm svarmöguleikar þar sem tveir eru augljóslega rangir, tveir augljóslega réttir og einn sem vafi gæti leikið á. Með þessu móti fær kennarinn nemendur til að rökstyðja af hverju eitthvað sé rétt, rangt eða vafaatriði.

2. Spurningu er breytt í staðhæfingu og nemendur beðnir um að taka afstöðu til þess hvort hún sé rétt eða röng með rökstuðningi.

3. Settar eru fram andstæður eins og af hverju er þessi summa rétt og en þessi ekki?

4. Rétta svarið er gefið upp og nemendur spurðir af hverju þetta svar sé rétt.

5. Málefni er sett fram á óhefðbundinn hátt með andstæðu sjónar-horni miðað við það sem hefðbundið er eins og að velta fyrir sér líðan bangsanna þriggja þegar þeir komu að Gullbrá í húsinu sínu, í stað þess að spyrja hvernig Gullbrá leið þegar hún sá bangsana þrjá. Slíkar spurningar eru skemmtilegar þegar til umfjöllunar eru persónuleg málefni, félagslegir þættir eða heilbrigðismál (Clarke, 2005, bls. 68–74).

Þegar nemendur bregðast við spurningum kennara er gott að láta þá ræða við talfélaga sem situr við sama borð um svarið í að minnsta kosti 30 sekúndur. Þegar nemendur hafa rætt mögulegt svar safnar kennarinn svörum frá völdum talfélögum án þess að nemendur þurfi að rétta upp hönd. Notkun talfélaga fær nemendur til að hugsa, koma þekkingu sinni í orð og bæta þannig skilning sinn. Þessi leið eykur sjálfsöryggi þeirra sem eru til baka og þau sem eru vön að svara, læra að hlusta á samnemendur sína. Þjálfa þarf nemendur í að vera talfélagar þannig að þeir venjist að tala við nemendur sem þeir annars blanda ekki geði við. Nemendur þurfa að hafa á hreinu hver þeirra talfélagi er hverju sinni og þekkja hvernig góður talfélagi hegðar sér (Clarke, 2005, bls. 55).