Markmið

Forsenda þess að nemendur geti tekið þátt í námsmati er að þeir þekki og skilji undirliggjandi markmið. Í byrjun kennslu er því mikilvægt að kennari geri nemendum grein fyrir námsmarkmiðum. Námsmarkmiðin segja nemendum hvað það er sem þeir þurfa að læra og þau þurfa að vera bæði skýr og skiljanleg (Erna Ingibjörg Pálsdóttir, 2011, bls. 40).

Rannsóknir sýna að það er mikilvægt að námsmarkmið snúist um það sem nemendur eiga að læra fremur en hver lokaafurðin er. Nemendur sem vinna með vinnutengd markmið gera sér betur grein fyrir mikilvægi námsins, þeir tengja árangur við vinnuframlag og þeir hafa jákvæð viðhorf til náms. Þeir sem hugsa hins vegar fyrst og fremst um lokaafurð tengja nám frekar við hæfileika og leggja áherslu á að standa sig betur en aðrir nemendur (Black og Wiliam, 1998, bls. 22–23). Nemandi sem telur að lærdómur kennslustundarinnar felist í að læra tilteknaaðferð til að leysa þraut, hefur vinnutengd markmið að leiðarljósi, en nemandi sem telur að lærdómur kennslustundarinnar sé að leysa þraut, hefur markmið um lokaafurð að leiðarsljósi (Chappuis, 2009, bls. 18).

Shirley Clarke (2001, bls. 19–20) mælir með því að markmiðin séu það fyrsta sem kennari hugi að í leiðsagnarmati og eðlilegt sé að þau leiði kennsluna. Þegar kennari hefur gert nemendum grein fyrir námsmarkmiðum þarf hann að huga að því hvaða viðfangsefni er heppilegast að vinna með og setja með nemendum árangursviðmið þannig að þeir viti nákvæmlega hvað þarf til, til að ná árangri. Á meðan nemendur vinna, gefur kennari endurgjöf sem er í nánum tengslum við sett markmið í náminu. Þannig stýra markmiðin öllu kennsluferlinu þar til þeim hefur verið náð.

Clarke (2005, bls. 13–14) leggur einnig áherslu á að þegar námsmarkmið stýra kennslunni sé mikilvægt að hafa jafnvægi milli námsmarkmiða sem snúast um ákveðna færni, hugtakaskilning og þekkingu og þeirra sem snúast um beitingu þessara þátta. Hefðbundið er að kenna þessa þætti fyrst og láta svo nemendur beita þeim í námi sínu en það getur líka verið gott að kanna færni nemenda með því að láta þá beita þekkingu til að sjá hvaða grunn þeir hafa í því sem vinna á með.

Clarke (2005, bls. 29, 33) leggur ríka áherslu á að skilja á milli markmiða og viðfangsefna þannig að nemendur skilji að markmiðin eiga við í ólíku samhengi og tengi ekki markmiðin eingöngu þessu afmarkaða verkefni, heldur sjái notagildi þeirra í öðrum viðfangsefnum líka. Hún segir einnig að reynsla kennarar sem hafa unnið með leiðsagnarmat sé sú, að heppilegra sé að einstaklingsmiða viðfangsefnið en markmiðin.

Viðtöl við 72 nemendur sýndu að sýnileg markmið ná mun betur til nemenda en munnleg.

Það að hafa markmiðin fyrir augunum hjálpar líka nemendum að nota viðeigandi orðaforða  þegar þeir útskýra það sem þeir eru að læra (Clarke, 2001, bls. 25). Reynsla kennara sem unnið hafa með markmið á þennan hátt sýndi að ef nemendur tóku virkan þátt í að útbúa markmiðin með kennara jókst áhuga þeirra og ákafi í náminu. Hægt er að fara margar leiðir til þess að gera markmið sýnileg, eins og með spjöldum upp á vegg sem skrifað er inn á daglega/vikulega eða varanleg plöstuð spjöld, nota flettitöflu eða að hafa markmiðin sýnileg á verkefnablöðum nemenda (Clarke, 2005, bls. 18-20).