Q: อาจารย์ครับการถอนหายใจมีรากฐานมาจากอะไรครับ​ มันใช่จิตฝ่ายอกุศลมั้ยครับแล้วต้องปฏิบัติถึงขั้นไหนถึงจะไม่มีการถอนหายใจครับ

A: ขึ้นกับว่าถอนหายใจด้วยจิตอะไรค่ะ ด้วยอะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยให้ถอนหายใจ

ถ้าถอนด้วยจิตที่เป็นอกุศล เช่น เหนื่อยหน่าย ท้อแท้ หงุดหงิดรำคาญใจ เศร้าซึม โทสะ เหล่านี้ย่อมเป็นอกุศลจิตค่ะ

ถ้าเป็นโรคบางอย่าง หรืออาการบางอย่างของโรคที่ทำให้หายใจไม่สะดวก ต้องหายใจลึกๆบ่อยๆ ก็เป็นเพราะโรค เป็นผลที่เกิดเพราะโรค

แต่ควรคอยสังเกตตัวเองด้วยว่าการถอนนั้นบางทีกลายเป็นความเคยชิน แม้หายใจได้ดีก็อาจถอนหายใจเพราะความติด ความเคยชิน คนเราทำอะไรบ่อยๆก็ชินเป็นนิสัย เป็นพฤติกรรมได้ แต่ถ้าฝึกสติดีๆ ก็จะค่อยๆลดความเคยชินต่างๆลง

กระนั้นก็ดี ถ้าความเคยชินไม่ได้เป็นบาป ก็อาจติดตัวไปนาน แม้เป็นพระอริยบุคคลก็อาจมีท่าทางบางอย่างจากความเคยชินเดิมหลงเหลือให้เห็นบ้างได้

อาการต่างๆ สิ่งต่างๆที่เรามีเราเป็นขึ้นมา เกิดจากวิบากกรรม วิบากคือผล กรรมคือการกระทำ วิบากกรรมคือผลของการกระทำที่ได้ทำมาแล้ว ดีงนั้นบางคนที่ต้องถอนหายใจ ก็อาจเกิดจากเหตุของการกระทำเก่าๆ ที่ส่งให้เป็นผลต้องถอนหายใจด้วยสภาพร่างกายทำให้เป็นไป กรณีนี้ก็ถือว่าเป็นผลจากการกระทำเก่าที่อาจไม่ดี แต่ตอนเขาส่งผล เราต้องระวังจิตไม่ให้สร้างการกระทำใหม่ที่ไม่ดีต่อไป เช่น ไม่ไปหงุดหงิด หรือไปคิดอะไรต่ออะไรที่ไม่ดีต่อ 

เวลาสิ่งไม่ดีส่งผลไม่ดีต่างๆในชีวิต มันเป็นแค่ผลค่ะ ผลของการกระทำไม่ดีในอดีตของเรา

ต้องระวัง อย่าให้มันเป็นเหตุให้เราต้องกระทำไม่ดีในปัจจุบันเข้าไปอีก

ให้ยอมรับมันเฉยๆ อยู่กับมันไป มันก็จะหมดวาระของมันไปเเงเมื่อมันส่งผลจบ

ถ้าเราไม่ฉลาด ไม่มีความอดทน ไม่มีอุเบกขา ปล่อยวางมันไม่เป็น 

ไปดิ้นรนไขว่คว้าที่จะหนีวิบากของเราด้วยวิธีต่าง ไปโทษคนนั้นคนนี้ว่าทำเราอย่างนั้นอย่างนี้ ทั้งที่มันเป็นของๆเราที่ได้ทำมา เขาแค่เอามาคืน

เท่ากับเราไปกระทำบาปใหม่ๆให้เกิดในปัจจุบัน บาปเกิดในจิตขึ้นมาอีก  ถ้าเกิดต่อๆไปจนเป็นบาปทางวาจา ทางกาย ก็คือการล่วงศีล เช่นนี้เราก็ต้องมารับ ‘ผล’ ในวันข้างหน้าต่อไปอีก

1 ก.ย. 64