กดที่รูป 📖 เพื่ออ่าน
127 : มีคำถามเกี่ยวกับ ความคิดการกระทำที่เป็นกุศล vs อกุศลแบบละเอียดอ่อน
ไม่ได้คิดโกรธหรืออยากฆ่าใคร แต่เป็น เช่น อยากนิพพานเป็นอกุศล อยากเป็นคนดีเป็นอกุศล อยากนั่งสมาธินานๆ
คือมีความสงสัยเรื่องความคิดต่างๆที่ผุดขึ้นมาอ่ะค่ะ มันเยอะและบ่อยๆที่เป็นความคิดไม่ดี ไม่น่ารัก บางทีน่าหดหู่
เลยได้พบกับคำว่า อกุศลจิตค่ะ
และพบว่าความคิดที่เจอจัดอยู่ในกลุ่มนี้ ความอยากนิพพานถือเป็นอกุศลค่ะ คือมันเป็นความอยากเป็นตัณหาอย่างหนึ่ง
จะต้องทางแก้ไขอย่างไรดีคะ?
🌷🌱🌷
ความอยากนิพพาน หรืออยากนั่งสมาธินานๆ ไม่จำเป็นต้องเป็นอกุศลค่ะ
อยู่ที่เจตนาเบื้องหลังนั้น
🌱
ถ้าอยากเพราะอกุศลในใจ หรือมี อกุศลเจตนา ก็จะเป็นความอยากที่เป็นฝ่ายตัณหาได้ (แต่เป็นตัณหาในฝั่งเหตุ)
เช่น อยากไปนิพพานแค่เพราะอยากหนีปัญหารุมเร้า แค่เพราะเบื่อความโชคร้ายความทุกข์กายใจ จึงอยากไปให้พ้นๆ เพราะทรมานจึงอยากหนีเท่านั้น
เหมือนคนอยากตายๆไป จะได้ไม่ต้องทุกข์ทรมาน แบบไม่เข้าถึงความจริงของนิพพาน แค่อยากหนีความร้อนนี้เท่านั้น
หรือ ถ้าเจตนาที่อยาก เป็นเพราะเห็นว่าผู้ที่มีกำลังทางจิต ผู้ที่ปฏิบัตินานๆ ผู้ที่ถึงพระนิพพาน เป็นผู้ที่เหนือกว่าคนทั่วไป
เป็นที่ยกย่องเคารพของผู้คน
จึงอยากได้นิพพานเพื่อเหนือกว่าคนอื่นบ้าง อยู่ที่สูงบ้าง
🌱
ถ้าขบวนการขวนขวายนิพพานตั้งอยู่บนความอยากแบบนี้ ก็ย่อมไม่ใช่ทางที่ถูก
เหล่านี้ เป็นความอยากได้สิ่งที่สูงสุด แต่จิตกลับไม่องอาจผ่องใส ไร้ปัญญาที่ถ่องแท้ถึงคุณค่าของสิ่งที่สูงสุดนั้น
เป็นความอยากของดีด้วยเจตนาอกุศล ซึ่งต่างจาก…
🌱
ความมีฉันทะในนิพพานด้วยจิตกุศลเต็มที่
ตั้งปรารถนาถึงนิพพาน ด้วยปัญญา เข้าใจในนิพพาน มีความปรารถนาถึงธรรมะ เพื่อพัฒนาตนให้พ้นวัฏฏสงสาร หน่ายในการเกิดดับ หน่ายในโลกามิส หน่ายต่อกามสุขต่างๆ
ปรารถนาจากความวิสุทธิแห่งจิต ความพ้นจากทุกข์ของสังสารวัฏฏ์ อยากในนิพพานเพราะเข้าใจในนิพพาน ในธรรมะถ่องแท้
แบบนี้เป็นความอยากที่เป็นกุศลทั้งหมด ทั้งขบวนการ
🌱
อย่างไรก็ดี อีกแง่มุมหนึ่งที่พึงรับรู้
ความอยากต่อพระนิพพาน เป็นความปรารถนาในสิ่งสูงสุด แม้ตัวความอยาก(ที่เป็นฝั่งเหตุ)จะเป็นอกุศล แต่ตัวผล(ที่เป็นฝั่งผล) สามารถเป็นกุศลได้
🌱
เพราะ อาศัยตัณหา สามารถเป็นเหตุแห่งกุศลได้
อกุศล เป็นเหตุให้เกิดกุศลได้
🌱
เช่น เริ่มต้นด้วยความอยากที่เป็นอกุศล เช่น อยากรวยจึงทำบุญทำทานผลคือทานทำให้รวยได้จริง
แต่ผลที่ดีกว่านั้นคือ ทานทำให้จิตใจกว้างขวาง ทานละลายความตระหนี่ในใจไปด้วย
หรือ อยากเก่งสมาธิ จะได้มีฤทธิ์ มีวิชา จึงรักษาศีลให้บริสุทธิ์
ผลของศีลที่บริสุทธิ์ทำให้ชีวิตสูงขึ้นทุกด้าน และเป็นบาทเป็นฐานต่อการภาวนาขั้นสูงๆขึ้น
หรือ อยากนั่งนานๆจะได้ก้าวหน้ามากๆ อยากก้าวหน้า อยากนั่งจำนวนครั้งมากกว่าคนอื่นๆ
ผลของการปฏิบัติมากๆ จิตจึงก้าวหน้าพัฒนาไปอย่างได้ผล
เป็นต้น
นี่คือการเริ่มที่ความอยากแบบโลกๆ ที่เป็นฝั่งเหตุ จึงหมั่นพากเพียร ผลจึงกลายเป็นกุศล
🌱
แต่เพราะนิพพาน - สิ่งที่อยากได้เป็นสิ่งที่ดีงามอย่างที่สุด การพยายามทำให้เกิดสิ่งที่เป็น อนุตตร หรือประเสริฐสุด อย่างที่สุด จึงทำให้เกิดกุศลขั้นต่างๆขึ้น จนนำพาสู่พระนิพพานได้
🌱
นี่เป็นการเริ่มด้วยความอยาก
แต่ก็ก่อให้เกิดผลที่เป็นกุศลในจิตต่อมา
🌱
สรุปนะคะ
ถ้าความอยาก เป็นไปเพื่อนิพพาน เพื่อการหลุดพ้น ย่อมต่างจากความอยากในโลกียธรรมทั้งหลายค่ะ
🌱
ความอยากชนิดอื่นๆ ที่เป็นไปเพื่อโลกียสุข
เป็นความอยากเพื่อสนองตัณหา
เมื่อสนองความอยากเหล่านั้นแล้ว ตัณหาก็ยิ่งเพิ่มพูน
ยิ่งทำให้อยากต่อไป อยากต่อไป อีกไม่รู้จบ
🌱
ส่วนความอยากไปนิพพาน แม้อาจเริ่มด้วยเจตนาที่เป็นอกุศล
แต่ความอยากนี้จะทำให้ขวนขวายทำความดี
จึงสามารถเป็นเหตุแห่งกุศลได้ในที่สุด
เป็นความอยากที่ถ้าขวนขวายต่อไป
จะพาไปสู่ “การดับ” แห่ง ‘ความอยาก’ ทั้งปวงในที่สุด🌷
🌷🌱🌷
15/7/63