Q : ขอสอบถามในเรื่องที่อาจารย์เมตตาอธิบายเรื่องธรรมะที่พัฒนาเป็นลำดับ ขอถามว่าช่วงหนึ่งที่ปฏิบัติธรรมจะเกิดการเปลี่ยนแปลงมาสู่นิสัยเดิม (ที่เรียกสันดานเดิม) ช่วงนี้จะเกิดก่อนความเบื่อหน่ายหรือป่าวคะ และจะอยู่นานไหมคะ 

A :

🌷🌷🌷

 การปฏิบัติธรรมไม่ได้เปลี่ยนแปลงให้เรามาสู่นิสัยเดิมค่ะ นิสัยเดิมเป็นสังขารที่ผุดขึ้นมาให้เห็นชัดเจนขณะปฏิบัติธรรมของเราแต่ละคน 

เป็นความไม่บริสุทธิ์ของจิตใจเราที่เกิดจากอนุสัยกิเลสเก่าๆ 

เมื่อปฏิบัติเราจะไปกระทุ้งมันให้ปรากฏออกมา 

เมื่อเราดูมันด้วยสติ ด้วยอุเบกขา มันจะหมดกำลังลง ที่ท่านว่าตัณหาถูกแทนที่ด้วยปัญญา 

ถ้าเราสามารถทำเช่นนี้ไปเรื่อยๆไม่หยุดยั้ง นิสัยเดิมๆที่ไม่ดีของเราก็จะค่อยๆเปลี่ยนไป

🌷

ธรรมะที่พัฒนาในตนจริงจะเพิ่มพูนจิตที่เป็นกุศลของคนนั้นอย่างต่อเนื่อง และจะลดละจิตที่เป็นอกุศลอย่างต่อเนื่อง

🌷

เมื่อจิตพัฒนาขึ้น จะเป็นจิตที่มีคุณภาพสูงขึ้น ความคิดอ่าน การกระทำ และการใช้วาจาของบุคคลนั้นนั้นก็จะประณีตสุขุมด้วยคุณธรรมขี้นเป็นลำดับ

🌷

กล่าวคืออุปนิสัยใจคอ(หรือสันดาน)ที่เกาะจนเป็นสันดอนแน่นหนา จะถูกกระแทกออกไปเรื่อยๆและจะค่อยๆเปลี่ยนสภาพเป็นอุปนิสัยใหม่

🌷

แต่อุปนิสัยเดิมๆซึ่งเกิดจากกิเลสยังไม่ได้หมดไปทั้งหมด

มันก็ยังปรากฏให้เห็นเป็นความไม่น่ารื่นรมย์แบบต่างๆ ตามเหตุปัจจัยของมัน

🌷

ความเบื่อหน่ายอยู่ในกิเลสประเภทโทสะ ซึ่งย่อมปรากฏขึ้นตามเหตุปัจจัยของมันตราบใดที่มันยังคงนอนเนื่องอยู่ในจิตสันดานของเรา 

🌷

เมื่อเราปฏิบัติธรรมจนโทสะกิเลส โลภะกิเลส และโมหะหมดสิ้นไปนั่นแหละอาการต่างๆที่เกิดจากตัวกิเลสก็หมดไปด้วย

🌷

ผู้ที่ปฏิบัติธรรมต้องเดินบนเส้นทางชีวิตที่มีหลายรูปแบบ ทั้งราบเรียบร่มรื่นและเต็มไปด้วยอุปสรรคขวากหนาม

ผู้ที่ไม่ได้ปฏิบัติธรรม หรือไม่รู้ธรรม ก็ต้องเดินบนเส้นทางทุกข์นี้เช่นกัน

🌷

ต่างกันตรงที่ ผู้ปฏิบัติธรรมย่อมมีอุบายวิธีการอันชาญฉลาดที่จะเดินอยู่บนถนนแห่งความทุกข์ยากนี้อย่างมีปัญญา และมีสติ ย่อมไม่หวั่นไหวแกว่งไกวต่อพายุร้ายเท่าผู้ที่ไม่รู้เส้นทางอันประเสริฐทั้งหลาย

🌷

พร้อมกันนั้น ผู้ปฏิบัติย่อมเดินทางสายตรงสู่ความสุขอันอนันต์ในวันหน้า

🌷

ขณะผู้ที่ยังไม่พบธรรมะย่อมยังต้องเดินวนอยู่บนเส้นทางอันทุกข์ยากนี้ยาวไกลไม่เห็นแสงสว่างของปลายทาง ยังเดินเลี้ยวไปมาออกนอกเส้นทางตรงนี้ไปอย่างไร้เป้าหมาย เช่นนี้วันแล้ววันเล่า ปีแล้วปีเล่า ชาติแล้วชาติเล่า

🌷

ดังนั้นถ้าให้ก็ตอบคำถามว่าจะเบื่ออีกนานไหม ก็ต้องตอบว่าอยู่ที่กิเลสแต่ละตัวของเราว่าเราได้ทำให้มันเบาบางจางลงได้มากแค่ไหน 

แล้วเราได้ก้าวเดินเข้าสู่เส้นทางบรมสุขแห่งพระนิพพานมาได้ยาวแค่ไหน

🌷

อย่ามีความรู้สึกปฏิเสธหรือไม่พึงพอใจต่อสิ่งที่ไม่ดีต่างๆในชีวิต รวมทั้งอุปนิสัยไม่ดีต่างๆของเรา

อย่าแม้แต่ไม่พอใจที่ทำไมเรามีความคิดไม่ดีในใจ

🌷

เพราะความไม่พอใจเหล่านั้น ก็คือ เรากำลังเพิ่ม สังขารไม่ดีขึ้นมาอีก และกำลังบ่มเพาะอุปนิสัยชนิดนั้นต่อไปอีก

🌷

ขอให้ฝึกการยอมรับ และอยู่กับมันด้วยปัญญาว่ามันอนิจจัง

มันจะอยู่นาน อยู่ไม่นาน ก็ยอมรับไป 

การที่เรายอมรับ และไม่มีปฏิกิริยา เรากำลังขจัดความทุกข์ และขจัดกิเลสไปด้วยปัญญา

🌷

กระบวนการของชีวิตสำหรับผู้ปฏิบัติ คือต้องทำเช่นนี้ตลอดไปจนไม่มีเหลือให้ต้องทำอีก

🌷

การยอมรับทุกอย่างที่เข้ามาในชีวิตอย่างไม่มีปฏิกิริยา อย่างมีสติ นี่ก็คือการใช้อุเบกขาอย่างถูกต้องค่ะ

🌷🌷🌷

29/12/17