Tokenomic ve Initial Market Cap

Genelde bir token/coine yatırım yapılırken her zaman yatırımcıların aklında olan sorunların başında yer alan 2 soru vardır;

Tokenomic (Token Ekonomisi) Nedir? ve Initial Market Cap ( İlk Piyasa Değeri) Nedir ve Nasıl Hesaplanır ?

Tokeconomic; kripto para arz ve talep özelliklerini anlamak için sunulan verilerden oluşur. Bu tabloda token’ın özellikle seed, private ve public kısmında nasıl bir ayrım ve satış olmuş özellikle dikkat çeken hususlardır.

Initial Market Cap; ise arz edilen token’ın ilk piyasa değerini tespit etmek için kullanılır. İleriki safhalarda nasıl hesaplandığınıda sizlere anlatacağım. Öncelikle tokeconomic’i inleceyelim.

Tabiki bunlar bir projesinin sadece tek başına yeterli olacak verileri değildir, bunların yanında projenin amacının, getirdiği yenilikler, hangi alanda nasıl bir çözüm sonuyor, temel analiz gibi hususlarıda dikkate almak gerekiyor.

Yukarıda belirttiğim hususlardan ayrı olarak sadece Tokeconmic incelemek istersek, bizim için en önemli husus; ne kadar çok dilim var ise o kadar iyidir ve Seed/Private satışı ne kadar az ise projenin arz edildiği gün dump olma olasığı o kadar azdır. Aşağıda sizlere örnek olması açısında iki görsel ekliyorum.

Aşağıda da görüleceği gibi token arz anında rakibinizin olmaması ve seed ve private satışlarındaki token arzının esnasında sizden daha avantajlı bir rakibinizin olmaması önemlidir. Tabloda sadece Public (IDO) dan alanların %15 'lik kısmı Listelenme günü açılacağı belirtiliyor, bunun dışında Takım, Seed, Private gibi token dağıtımlarının 1 aylık boşluktan sonra dağıtılacağını ve listelenme günü iste sıfır (0) token'a sakip olacakları belirtilmektedir. Rakip olmaması çok olumludur tabiki. Tekrar etmemde fayda olacaktırki, bu veriler tek başına yeterli değildir. Daha önce söylediğim gibi temel analizleride göz önünde bulundurmanız gerekmektedir.

Genelde Tokenomic ve Whitepaper’larda yukarıdaki tablo yer alır fakat asıl Token/Coin üzerindeki enflasyonu görebileceğimiz grafik aşağıdaki gibi olandır. Bu tür grafikler her zaman analiz açısından daha faydalıdır.

Aşağıdaki Token açılım grafiğini bir inceleyelim. Görüşdüğü gibi 0-2 Aylarda sadece Public satışların %5-6 civarında, Testnet’e katılanlara yaklaşık %0,5 civarında, Private ve Seed olarak alanların ise yaklaşık %1 civarında listelenme günü tokenları Serbest kalıyormuş. Listelenme günü daha önce söylediğim gibi büyük oranda rakibinizin olmaması gerekiyor, aksi durumda fiyatın yukarı değilde aşağıya indiğini görmemiz mümkündür, çünkü sizin elinde olandan daha fazla Seed/Private/Team Token/Coin Serbest kalıyorsa sizin satacaklarınızın çok da değeri olmaya bilir.

Daha sonraki 2-4 ay arasında artık yavaş yavaş rakipleriniz geliyor ve Token/Coin de Buyback/yakım vs olayı olmadıkça enflasyonist bir ortama doğru giriyorsunuz demektir. Aşağıdaki grafikte 2-4 aylarda açılan token/coinlerin fiyata çok etkisi olmasa da artık ilerleyen aylarda daha fazla token/coin Serbest kalmaya başlıyor ve belirttiğim gibi ekip önlemini almaz piyasa da daha fazla token/coin Serbest kalacağı için bu da fiyatın aşağıya inmesine sebep olacaktır. Grafikte gördüğünüz gibi zamanla token açılımı oldukça piyasaya daha fazla token giriyor ve enflasyonist bir yapıya bürünüyor. Tabiki istisnalar vardır, örneğin sınırsız veyahut fazla arzı olmayan tokenlar da Arz kısıtlı Talep yüksek olunca bu durum biraz değişebiliyor ve fiyata olumlu bir etki yaratıyor. İsterseniz bunu Arz-Talep Eğrileri ile anlatmaya çalışayım.

Olabildiğince basit anlatmaya çalışacağım. Arz ve Talebin eşit olduğu bir piyasa da Denge Miktar ve Denge fiyat optimum seviyededir. Bu dengeden Arz yada Talep te bir kayma söz konusu olduğunda denge fiyat olumlu yada olumsuz bir şekilde etkilenmektedir.

Fakat şöyle bir durum var, Talebin sabit kaldığını düşünürsek Arz artışı (S den S1’e gitmesi) göreceğiniz gibi Miktar Artışa, Fiyat da ise yeni düşüşe sebep olmaktadır.

Yine aynı şekilde Talebin sabit kaldığını düşünürsek ve Arz da düşüş meydana gelirse (S den S1’e gitmesi) göreceğiniz gibi miktarda düşüşe ve fiyatta artışa sebep oluyor.

Özetleyecek Tabiki buna bir de Talep eğrisindeki Düşüş ve Artışları ekler isek daha farklı durumlar ortaya çıkabilir. Daha fazla iktisat konusuna girmeyeceğim fakat umarım ne demek istediğim gayet açıklayıcı olmuştur. Şimdi Talep konusuna girmeyeceğim çünkü durumu karmaşık hale getirmek istemem.

Gelin bir projeleri inceleyerek Initial Market Cap nasıl hesaplanır bunları tespit edelim. İlk inceleyeceğimiz proje Operon Origins. Bu projenin IDO’u daha önce gerçekleşmiştir.

IDO/IGO Bilgileri

IGO Tarihi: 2 Aralık Perşembe

Stake Uygunluk 2 Aralık Perşembe, 05:00 UTC

Halka Açık Satış Fiyatı: $0.10

Tahsis Turu Açılışları: 2 Aralık Perşembe, 08:00 UTC

#BSCPAD FCFS Round: 2 Aralık Perşembe, 13:00 UTC

#GameZone: 2 Aralık Perşembe, 13.10 UTC

PancakeSwap listesi: 2 Aralık Perşembe, 15.00 UTC

Maximum Token Supply: 100,000,000

Public Sale: Thursday, December 2nd

#BSCPad: 2,000,000

#GameZone: 2,000,000

Circulating Supply at Listing: 1,320,000

Market Capitalization at Listing: $132,000

Public Sale Vesting Schedule: 33.33 % at TGE, 33.33% each month

Tokennomic’e baktığımız da;

- Seed Round : 7.500.000 adet $ORO satılmış ve Vesting’I %8 (600.000 $ORO TGE + 60 Dakika sonra diyor)

- Private Round : 16.000.000 adet $ORO satılmış ve Vesting’I %10 (1.600.000 $ORO TGE + 60 Dakika sonra diyor)

- Private Hol Round : 2.000.000 adet $ORO satılmış ve Vesting’I %10 (200.000 $ORO TGE + 60 Dakika sonra diyor)

- Public Round (IDO) : 4.000.000 adet $ORO satılacak ve Vesting’I %33 (1.320.000 $ORO)

Peki bu bilgilere göre IMC ve Listelenme anında ne kadarlık bir coin bırakalacak onu hesaplayalım.

Hesaplama yapılırken Liquidty / reward vb gibi dikkate alınmaz. Ayrıca bizim için önemli olan listelenme anındaki Serbest bırakılacak token adedi olduğu için ilk listelenme anındaki token adedini dikkate almamız gerekmektedir. Eğer listelenme anında Seed ve Private kısmıda Serbest bırakılsaydı onlarıda Serbest bıraklıcak token lara eklememiş daha sonra IDO fiyatı ile toplam Serbest bıraklıacak toplam tokenları çarpmamız lazımdı.

Yukarıda yaptığımız hesaplamalara göre listelenme anında sadece 1.320.000 $ORO Serbest bırakılacakmış. Dolaysıyla IMC de 1.320.000 $ORO * IDO Fiyatı 0.10 = 132.000 USD IMC buluruz.

İnceleyeceğimiz ikinci proje ise Ghospers, bu proje de daha önce gerçekleşmişti gelin inceleyelim.

IGO/IDO Bilgileri

IGO Tarihi: 30 Ekim Cumartesi

Stake Uygunluk Kesintisi: 30 Ekim Cumartesi, 05:00 UTC

Halka Açık Satış Simgesi Fiyatı: 0,01 $

Tahsis Turu Açılış: 30 Ekim Cumartesi, 08:00 UTC

#GameZone FCFS Round: 30 Ekim Cumartesi, 13:00 UTC

Pancakeswap listesi: 30 Ekim Cumartesi, 15.00 UTC

Maximum Token Supply: 100,000,000 $GHOSP

GameZone Public Sale: 10,000,000 $GHOSP

Circulating Supply at Listing: 5,000,000 $GHOSP

Market Capitalization at Listing: $50,000 USD

Public Sale Vesting Schedule: 5% at TGE, 1 month cliff followed by linear vesting for 5 months

Daha önce nedemiştik, liquidity, Staking vb gibi tokanları dikkate almıyordurduk. Şimdi yukarıdaki verilere göre toplam Token supply 100.000.000 $GHOSP olduğunu söylüyor. Biz bunu yukarıdaki %10’lik dağılımlara göre şimdi yerine koyalım. Aşağıdaki şekilde dağılımı yaptığımızda ve TGE de Serbest bırakılacak token miktarını da hesapladığımız da 5.000.000 $GHOSP listelenme anında Serbest kalacakmış ve IDO fiyatı ile çarptığımızda IMC 50.000 USD olara buluruz.

Tahmini Coin/Token Fiyatı Belirleme

Peki bir Token’ın listelenme günü ne kadar artacağına veyahut orta ve uzun vadede hangi fiyatlarda olabileceğine nasıl kabaca hesaplayabiliriz. Burada önemli olan o Token’ın öncelikle hangi kategoride olduğunu bilmemiz gerekiyor. Play to Earn, Move to Earn, Dex, Cex vs hani kategoride ise ona göre bir gruplama yapmamız lazım.

Diyelim ki Token Dex kategorisinde olsun. Yani Merkeziyetsiz bir borsa yada swap olsun. Bu örneğimizde Astroswap üzerinden gidebiliriz. Öncelikle Coinmarketcap’e giriyoruz. Burada Kategoriler kısmına basıyoruz ve Token/Coinlerin kategorilerini görebiliyoruz.

Bu kategorilerden fiyatını tahmin etmek isteyeceğim Token/Coin için seçim yapıyoruz. Biz Astroswap’ın inceleyecektik ve bu da DEX’e giriyor. DEX kategorisine basıyoruz.

Burada göreceğiniz gibi DEX’lerin listesi karşımıza geldi. Burada aşağıda belirttiğim diğer maddedeki gibi bir liste hazırlayın ve ortalamalarını alın.

Buradan isterseniz İlk 5 Büyük DEX Borsasını, Orta Büyüklükte İlk 5 DEX Borsasını ve Küçük İlk 5 Dex Borasının, Fiyat, Toplam Arz, Maksimum Arz ve Dolaşım arz bilgilerini alıp kendinize bir liste yapın.

Bu listeyi oluşturduktan sonra en alta güncel fiyatlarını yazın ve ortalamalarını alın, ortalaması en yakın olan Token/Coin’e bakın ve onun Arz bilgileri ile karşılaştırın ve ortaya en azından sizinde aklınızda olabilecek bir fiyat çıkmış olur.