Một số đặc điểm dễ nhận biết của Nhật Bình là cổ áo hình chữ nhật, có thể có hoa văn, hoặc không có hoa văn. Về màu sắc, trước kia theo điển chế, thì áo hoàng hậu có màu vàng chính sắc, và không có dải ngũ hành ở phần cổ tay áo, áo công chúa có màu đỏ, có dải ngũ hành ở cổ tay áo, ngoài ra còn nhiều màu sắc khác: xích đào, tím, …Ngày nay, từ sự sáng tạo của các tiệm may, áo Nhật Bình có nhiều màu sắc hơn để khách hàng lựa chọn: trắng, hồng, vàng cam, tím …

Áo nhật bình nếu may đúng form Việt Cổ Phục xưa thì sẽ có dáng áo hình chuông (hoặc hình chữ A, chữ V ngược), phần thân áo xòe rộng che bụng chứ không chiết eo, áo cũng không có ráp vai, không có cầu vai nên không sợ lộ vai thô, nói chung sẽ rộng và cử động thoải mái, nên rất phù hợp với những người mũm mĩm hoặc đang có bầu. 

Áo Tấc là trang phục dành cho cả nam lẫn nữ, mặc cùng với quần dài. Áo thường có chiều dài đến hoặc quá đầu gối, với cúc cài bên phải (của người mặc). Thân áo mặt trước và mặt sau đều được ghép từ 2 mảnh vải tượng trưng cho tứ thân phụ mẫu (có ý kiến là trời đất, phụ mẫu) qua một đường may nối giữa 2 thân (gọi là đường trung phùng), ngoài ra có một tà áo con nằm ở phía trong, mặt trước tượng trưng cho bản thân người mặc. Theo quan điểm Á Đông, người con luôn được bao bọc, che chở bởi tứ thân phụ mẫu trong suốt cả cuộc đời, bởi vậy, mỗi khi mặc, con người cần nhớ tới đạo hiếu, đạo làm con, phụng dưỡng, đền đáp công ơn cha mẹ. Áo có năm cúc áo thường bằng kim loại, đá, nhựa. Tay áo rộng và dài, thường dài tới hoặc hơn vạt áo, khi chắp trước ngực sẽ tạo thành hình chữ nhật.

Áo Tấc có thể có hoa văn (long, phượng, chữ thọ,… ), hoặc may bằng vải sa, tơ, gấm trơn… Áo Tấc có thể được mặc cùng với khăn đóng cho nam hoặc khăn lươn cho nữ. Nếu có thể, nên mặc kèm với một áo ngũ thân lót trong giúp áo ngoài lên dáng hơn, đẹp hơn. Áo Tấc có thể được kết hợp với một số phụ kiện như thẻ bài (cho nam), ngọc đeo áo, vòng cổ, vòng tay,… cho nữ. 

Áo Ngũ Thân Tay Chẽn cũng có thể có hoa văn (long, phượng, … ), hoặc may bằng vải sa, tơ, gấm trơn… và mặc cùng với khăn đóng cho nam hoặc khăn lươn cho nữ. Áo cũng có thể được kết hợp với một số phụ kiện như thẻ bài (cho nam), ngọc đeo áo, vòng cổ, vòng tay,… cho nữ.

Nếu Áo Tấc giúp tạo điểm nhấn và ấn tượng cho người mặc, thì Áo Ngũ Thân Tay Chẽn sẽ tiện lợi hơn trong quá trình sử dụng. Áo Ngũ Thân Tay Chẽn có thể xem là tiền thân của áo dài hiện đại ngày nay 

Bộ y phục thường gồm 1 chiếc với cổ áo giao nhau (Giao Lĩnh nghĩa là cổ áo giao nhau) trong đó vạt nằm trên sẽ chéo qua bên phải người mặc, đi kèm với một chiếc thường (váy quây) bên dưới. 

Có 2 dạng là Giao Lĩnh vạt dài (dài quá đầu gối, cả nam và nữ đều mặc được) hoặc Giao Lĩnh vạt ngắn (dài không quá thân trên, sau đó quây thường bên ngoài, và thường dùng cho nữ), ống tay áo cũng có dạng tay rộng loe (tay thụng) hoặc tay bó (tay chẽn). 

Áo cũng có 2 dạng vạt ngắn hoặc vạt dài, ống tay thụng hoặc ống tay chẽn.