Porosty to fascynujące i unikalne organizmy, powstałe w wyniku symbiozy grzybów oraz glonów lub sinic. Rosną na różnych powierzchniach—drzewach, skałach, budynkach, a nawet chodnikach—stanowiąc widoczną, lecz często niedocenianą część miejskich ekosystemów. Oprócz swojego biologicznego znaczenia, porosty są wyjątkowo czułymi bioindykatorami, dostarczającymi cennych informacji o jakości powietrza, poziomie zanieczyszczeń i zmianach środowiskowych.
Pomimo ich ogromnej roli ekologicznej, różnorodność i rozmieszczenie porostów w miastach pozostają w dużej mierze niezbadane. Ich występowanie zależy od poziomu zanieczyszczenia powietrza, warunków mikroklimatycznych, działań związanych z zarządzaniem zielenią miejską oraz dostępności odpowiednich podłoży, co prowadzi do dynamicznych zmian w czasie. Monitorowanie tych zmian może dostarczyć cennych danych długoterminowych, które będą przydatne naukowcom, decydentom oraz ekologom zajmującym się ochroną bioróżnorodności w miastach.
Celem tego projektu jest stworzenie długoterminowego programu monitorowania różnorodności porostów w Krakowie, łączącego zarówno metody badań naukowych, jak i podejście citizen science (nauki obywatelskiej). Regularna dokumentacja i zbieranie danych pomogą odpowiedzieć na kluczowe pytania dotyczące ekologii i środowiska, takie jak:
Opracowanie szczegółowej inwentaryzacji gatunków porostów w różnych siedliskach miejskich (parki, ulice, zabytkowe budynki, lasy).
Identyfikacja kluczowych gatunków, które mogą być wykorzystywane do monitoringu środowiskowego.
Śledzenie zmian w składzie gatunkowym porostów na przestrzeni lat w celu wykrycia trendów ekologicznych.
Wykorzystanie danych o porostach, szczególnie gatunkach chronionych, do kształtowania polityki środowiskowej i strategii ochrony przyrody w mieście.
Zachęcanie mieszkańców, studentów i miłośników przyrody do obserwacji i dokumentowania porostów za pomocą platformy iNaturalist.
Udostępnienie materiałów edukacyjnych pomagających w rozpoznawaniu porostów i zrozumieniu ich roli w ekosystemie miejskim.
Tworzenie społeczności obserwatorów, aby zapewnić stałe i szeroko zakrojone działania monitoringowe.
Łączenie lokalnych obserwacji z globalnymi bazami danych i projektami naukowymi.
Współpraca z naukowcami, organizacjami ekologicznymi i instytucjami ochrony środowiska.
Wykorzystanie zgromadzonych danych do badań nad zmianami klimatycznymi oraz ekologią miejską.
📸 Obserwuj – Znajdź porosty na drzewach, murach, skałach czy budynkach.
📍 Dokumentuj – Zrób zdjęcie i zanotuj lokalizację.
📤 Udostępnij – Prześlij swoje obserwacje na iNaturalist!
Każda obserwacja ma znaczenie! Dzięki Twoim danym możemy wspólnie budować długoterminowy zapis bioróżnorodności w Krakowie i dostarczyć cennych informacji dla nauki oraz ochrony środowiska.