Nieformalne tereny zielone - obszary głównie z roślinnością spontaniczną, o różnych poziomach bioróżnorodności, które nie są zarządzane w celu utrzymania określonych wartości dla ludzi lub przyrody. Często mają niestabilny, zmienny charakter – znajdują się w okresie przejściowym między intensywnym użytkowaniem a porzuceniem, przyroda pojawia się tam bez interwencji I intencji człowieka. Tereny te mają zwykle niepewną przyszłość, niezabezpieczoną przez planowanie przestrzenne lub ich potencjalnie urządzenie jest ograniczone statusem prawnym. Wiele badań wskazuje na rosnące znaczenie nieformalnych terenów zielonych dla jakości życia w miastach i adaptacji do zmian klimatu zarówno dla ludzi, jak i innych gatunków. Podczas gdy humanistyka środowiskowa coraz częściej zwraca uwagę na znaczenie i potencjał nieformalnych terenów zielonych w tworzeniu nowych sposobów współistnienia w antropocenie, nauki o środowisku zwracają również uwagę na negatywną rolę takich przestrzeni w rozprzestrzenianiu się inwazyjnych gatunków obcych, co przeciwdziała ochronie miejskiej różnorodności biologicznej.
W naszym projekcie mapujemy obecność różnych gatunków w wybranych nieformalnych terenach zielonych w Krakowie. Możesz nam pomóc, odwiedzając jedno z czterech wskazanych miejsc i identyfikując dowolne gatunki roślin lub zwierząt.
Projekt oferuje dwie nagrody w postaci bonów książkowych o wartości 150 zł dla tych, którzy przekażą największą liczbę zdjęć i największą liczbę rozpoznanych gatunków w tych przestrzeniach.
Projekt badawczy "Unlocking Urban Potential: Fostering Multispecies Justice in Informal Green Spaces" jest finansowany przez NCN, Opus 25, 2023/49/B/HS4/0071.
W przypadku dalszych pytań prosimy o kontakt z kierownikiem projektu Arashem Akhshikiem arash.akhshik@uj.edu.pl lub Joanną Tusznio joanna.tusznio@uj.edu.pl Więcej informacji o projekcie: https://natura.wb.uj.edu.pl/opus25
Zielone poligony na mapie oznaczają nieformalne tereny zielone.
Bagry Ludwinowskie - teren wokół stawu położonego pomiędzy rodzinnymi ogrodami działkowymi Ludwinów a rzeką Wilgą. Teren ten został niedawno przejęty przez miasto i obecnie toczy się dyskusja na temat jego przyszłości - czy powinien zostać zagospodarowany pod kątem ochrony dzikiej przyrody miejskiej, czy też powinien zostać urządzony tak, aby maksymalizować jego wartość rekreacyjną dla mieszkańców miasta?
Interesuje nas obserwacja gatunków wokół stawu, na obszarze między stawem a rzeką Wilgą oraz na brzegach Wilgi (po obu Stronach rzeki) między stawem a ulicą Konopnickiej. Sugerowany punkt startowy.
Zagajnik i łąka w okolicy Kampusu UJ - niewielki skrawek ziemi pomiędzy terenami gęsto zabudowanymi, miejsce przejściowe pomiędzy obszarem Natura 2000 (na północnym zachodzie) a silnie zurbanizowaną dzielnicą Ruczaj. Interesują nas obserwacje gatunków na terenie pomiędzy Wydziałem Biologii UJ, Kościołem JPII i Narodowym Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS - wzdłuż ulicy Bobrzyńskiego. Miejsce jest łatwo dostępne z przystanku tramwajowego Kampus UJ.
Zagajnik obok targowiska przy pętli tramwajowej Borek Fałęcki - nieuporządkowany zagajnik w sąsiedztwie urządzonych parków miejskich. Jak różnie takie urządzone i nieurządzone miejsca mogą być wykorzystywane przez zwierzęta w mieście?
Interesują nas tutaj dwa miejsca: 1) "niechlujny" zagajnik i spontaniczna roślinność na obszarze pomiędzy pętlą tramwajową Borek Fałęcki, kempingiem Krakowianka nr. 171 i hotelem Metropolo Golden Tulip oraz 2) dobrze zagospodarowany Park Solvay na północ od pętli tramwajowej, przy centrum handlowym Solvay. Na naszej mapie jasnozielone i brązowawe obszary oznaczają nieformalne tereny zielone. Ciemnozielone prostokąty oznaczają formalną zieleń parku miejskiego. Należy pamiętać, że część "nieuporządkowanego" terenu zielonego ma ograniczony dostęp – na naszej mapie oznaczony liniami, w terenie jest ogrodzenie, prosimy o respektowanie zakazu wstępu. Obszar jest łatwo dostępny z przystanku tramwajowego Borek Fałęcki.
Las Wróblowicki w Swoszowicach - zielona przestrzeń na przedmieściach Krakowa. Można tu odwiedzić niewielki las pomiędzy ulicami Bochenka i Herbową – teren rekreacyjny, a także mniej oczywistą lokalizację - okolice niewielkiego cieku wodnego, tuż na północ od ulicy Herbowej. Dojazd komunikacją miejską z przystanku Wróblowice Szkoła w kierunku ulic Bochenka i Herbowej.