Kuala Lumpur, Malaysia – Liên đoàn Bóng đá Châu Á (AFC) đang ở ngưỡng cửa khai sinh một giải đấu quốc tế mới dành cho các đội tuyển quốc gia trên toàn lục địa, với tham vọng thay đổi cách thức thi đấu và phát triển bóng đá ở khu vực rộng lớn nhất thế giới. Đây được xem là một trong những sáng kiến chiến lược mang tính bước ngoặt, nhằm nâng cao chất lượng các trận đấu quốc tế và mở ra nhiều cơ hội thi đấu chính thức hơn cho các thành viên của AFC – vốn đang phải đối mặt với những hạn chế từ các trận giao hữu truyền thống.
Giải đấu dự kiến có tên là AFC Nations League, lấy cảm hứng từ mô hình UEFA Nations League ở châu Âu – nơi các đội tuyển được phân nhóm theo trình độ và thi đấu vòng tròn để tìm ra nhà vô địch khu vực. Ý tưởng này được AFC nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm tạo ra một khuôn khổ cạnh tranh thực thụ cho các đội tuyển, thay thế phần nào cho hệ thống giao hữu thường niên mà nhiều đội hiện nay cho là thiếu tính thử thách và không phù hợp với lịch thi đấu quốc tế.
Trong những năm gần đây, lịch thi đấu quốc tế hàng năm của các đội tuyển châu Á đã bộc lộ những hạn chế rõ rệt. Nhiều đội tuyển đánh giá rằng các trận giao hữu quốc tế ngày càng khó tìm đối thủ phù hợp, chi phí tổ chức tăng cao, và giá trị chuyên môn của những trận đấu này ngày càng suy giảm. Điều này không chỉ ảnh hưởng tới quá trình chuẩn bị lực lượng mà còn hạn chế cơ hội cọ xát thực tế cho các cầu thủ trước khi bước vào các vòng loại quan trọng như World Cup hay Asian Cup.
Trước tình hình đó, AFC coi việc xây dựng một giải đấu quốc tế mang tính cạnh tranh định kỳ là “bước đi chiến lược” giúp gắn kết các Liên đoàn thành viên, đồng thời tối ưu hóa chi phí tổ chức và giá trị giải trí cho người hâm mộ. Giải mới không chỉ trao thêm cơ hội thi đấu cho đội tuyển mạnh, mà còn tạo ra sân chơi phù hợp cho các đội tuyển đang trong giai đoạn phát triển.
Theo những nguồn tin được AFC hé lộ, mô hình giải đấu sẽ bao gồm các bảng đấu phân cấp theo trình độ của các đội tuyển. Điều này giúp đảm bảo rằng mỗi đội sẽ thi đấu với những đối thủ có năng lực tương đối, từ đó tạo ra những trận đấu hấp dẫn và có chất lượng cao hơn so với các trận giao hữu hiện nay. AFC cũng kỳ vọng rằng việc phân cấp này sẽ giúp thu hút nhiều người hâm mộ và các đối tác thương mại hơn, tạo điều kiện mở rộng giá trị truyền thông và hợp đồng tài trợ cho bóng đá châu Á.
Một trong những điểm nổi bật của dự án này là sử dụng các kỳ FIFA Days cho lịch thi đấu của Nations League. Điều này có nghĩa là các đội tuyển sẽ sử dụng những khoảng thời gian đã được FIFA quy định để thi đấu quốc tế — vốn trước đây thường dành cho các trận giao hữu — để thay bằng các trận đấu xếp hạng chính thức trong khuôn khổ giải mới. Giải đấu theo đó được kỳ vọng sẽ đem lại độ cạnh tranh cao hơn và phù hợp với lịch thi đấu quốc tế của FIFA hơn.
Một số Liên đoàn thành viên tỏ ra hào hứng trước kế hoạch này, bởi họ kỳ vọng AFC Nations League sẽ giúp tăng số trận đấu chất lượng mà không tốn quá nhiều chi phí tổ chức. Với mô hình bảng đấu và phân hạng, các đội tuyển ít tên tuổi cũng có thể thi đấu với các đối thủ ngang trình độ, tạo ra cơ hội phát triển thực thụ cho lực lượng nội binh.
Tuy nhiên, kế hoạch này cũng đặt ra thách thức về mặt tổ chức và lịch thi đấu. Mỗi đội tuyển phải cân đối giữa lịch thi đấu quốc nội, lịch thi đấu quốc tế đã định và các mục tiêu ở giải Nations League. Vì vậy, chi tiết thể thức bảng đấu, số đội tham gia và cách thức thăng/hạng giữa các nhóm sẽ còn được AFC thảo luận thêm trước khi công bố chính thức.
Với bóng đá Việt Nam, AFC Nations League mở ra một cơ hội mới để thi đấu thường xuyên hơn với các đối thủ tầm cỡ châu lục. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang đặt mục tiêu nâng cao vị thế quốc tế và tích lũy kinh nghiệm cho các cầu thủ trẻ. Đối với khu vực Đông Nam Á, sự xuất hiện của một giải đấu chính thức, được cập nhật định kỳ trong lịch thi đấu quốc tế, có thể thu hút sự quan tâm lớn từ người hâm mộ và truyền thông, tạo ra những sân chơi cạnh tranh hơn cho các đội tuyển trong khu vực.
Tổng Thư ký AFC, Datuk Seri Windsor John, đã nhấn mạnh rằng giải đấu mới là một phần trong cam kết lâu dài của Liên đoàn nhằm hỗ trợ tất cả 47 Liên đoàn thành viên, từ những nước bóng đá phát triển cho đến những nền bóng đá đang lên. Ông cho rằng AFC Nations League sẽ không chỉ dừng lại ở một giải đấu bổ sung mà còn góp phần hình thành một hệ thống thi đấu quốc tế bền vững, tính cạnh tranh cao và mang lại lợi ích kinh tế lẫn chuyên môn cho các thành viên.
“Chúng tôi nhìn thấy một nền tảng thi đấu có cấu trúc rõ ràng, mang lại lợi ích cho mọi đội tuyển, đồng thời thu hút người hâm mộ qua từng trận đấu,” ông Windsor John chia sẻ.
Hiện AFC chưa công bố chính thức ngày ra mắt, thể thức cụ thể hay quy mô giải đấu — nhưng những thông tin ban đầu cho thấy AFC Nations League sẽ là một phần quan trọng của hệ thống thi đấu quốc tế mới do AFC kiến tạo. Đối với người hâm mộ bóng đá châu Á, giải đấu sắp tới hứa hẹn sẽ đem đến những trận cầu giàu tính cạnh tranh và mang đậm bản sắc riêng khu vực.
Trong bối cảnh bóng đá thế giới ngày càng chuyên nghiệp hơn, các liên đoàn khu vực như AFC đang tìm cách đổi mới để thu hút khán giả, nâng cao chất lượng thi đấu và tạo ra các sân chơi hấp dẫn hơn bao giờ hết. AFC Nations League được kỳ vọng trở thành một phần của tương lai đó — mở ra một chương mới cho bóng đá châu Á.
AFC Chuẩn Bị Ra Mắt Giải Đấu Mới: Bước Đột Phá Trong Chiến Lược Bóng Đá Châu Á