Bouwplan Zienswijze Nota luchtvaart 2020-2050

Zienswijze Nota luchtvaart 2020 – 2050

Externe effecten luchtvaart

• Gezondheid:

    • Geluidhinder
    • Ultrafijnstof
    • Roet
    • Aromaten
    • Smog

• Aantasting natuur:

    • Verzuring door stikstof depositie
    • Birdstrikes
    • Zinloos doden grote aantallen ganzen

• Milieuvervuiling:

    • Luchtverontreiniging (SOx, roet, aromaten)
    • Bodemverontreiniging (kerosine, zware metalen)
    • Verontreiniging oppervlaktewater (kerosine, de-icing vloeistoffen)

• Veiligheidsrisico’s:

    • Bij de gates
    • Op kruisende taxibanen
    • Op start- en landingsbanen (te kort, kruisende aan- en uitvliegroutes)
    • In de lucht:
            • te veel vliegtuigen
            • te dicht bij elkaar
            • overvol luchtruim
            • concurrerende gebruiksruimten van verschillende luchthavens
            • concurrerend vliegverkeer van verschillende start- en landingsbanen
            • concurrerende vliegpaden van verschillende vliegvelden
            • Klimaatimpact

Huidige mondiale aanpak onvoldoende effectief

Uitleg waarom klimaatcompensatie (CORSIA) aanpak van ICAO en IATA niet werkt:

• Aantonen negatieve effecten van planten van palm(olie)bomen (oerwoudkap)

• Aantonen negatieve effecten van klimaatcompensatie via REDD (Reducing Emissions from Deforestation and Forest Degradation: bosbeheer/preventie boskap)

• Aantonen beperkte milieuvoordelen en grote sociale en economische nadelen klimaatcompensatie via Clean Development Mechanism: windmolen in China hoort mee te tellen als Chinese klimaatprestatie, niet als Nederlandse

• Aantonen negatieve effecten klimaatcompensatie door investering in kolen- en biomassa centrales

• Aantonen negatieve effecten klimaatcompensatie via Certified Emission Reduction (CER’s: biomassa productie uit voedselgewassen, namelijk toename uitstoot broeikasgassen door landgebruik)

• Aantonen dat over een paar jaar geen compensatieprojecten meer beschikbaar zijn

• De uitstoot van het mondiale aantal vliegbewegingen dat jaarlijks plaatsvindt tot 2021 wordt niet gecompenseerd, maar de uitstoot daarvan blijft wel doorgaan en het broeikaseffect daarvan ook

• De groei van de luchtvaart veroorzaakt een grotere toename van het broeikaseffect dan dat de CORSIA aanpak compenseert

Biokerosine en synthetische kerosine

Uitleg waarom biokerosine en synthetische kerosine geen oplossing bieden voor de klimaatimpact van de luchtvaart:

• Onvoldoende beschikbaarheid gebruikt frituurvet

• Concurrentie met voedselgewassen (verdringing)

• Gebruik van palmolie leidt tot toename broeikaseffect en aantasting biodiversiteit

• Gebruik van lijnzaad vergt meer landbouwgrond dan er beschikbaar is

• Gebruik van synthetische kerosine uit afgevangen CO2 brengt diezelfde hoeveelheid CO2 weer in de lucht; de luchtvaart stoot er niet minder CO2 door uit

Elektrisch vliegen

Uitleg waarom elektrisch vliegen geen oplossing biedt voor de klimaatimpact van de luchtvaart:

• Te laat: duurt nog 22 jaar voordat elektrisch vliegen op grote schaal technisch en commercieel haalbaar is

• Te laat: de broeikasgasemissies van de luchtvaart moet voor 2030 met 22% gereduceerd zijn, anders halen wij onze klimaatbeleidsdoelstelling 49% CO2 reductie t.b.v. 2 graden doelstelling van het klimaatverdag van Parijs niet

• Te weinig: Dan (over 22 jaar) nog alleen maar geschikt voor korte afstandsvluchten tot maximaal 1,5 uur

• Het alternatief is hybride vliegen, en dat levert nog steeds een te grote broeikasgas uitstoot op

Voorgestelde aanpak

Regulering luchtvaart door beperking van het aantal vliegtuigbewegingen

Motivering sturing op aantallen

• Nadelen sturing op geluidruimte

• Enige manier om aantasting natuur door luchtvaart effectief te beperken

• Enige manier om milieuvervuiling door luchtvaart effectief te beperken

• Enige manier om veiligheidsproblemen luchtvaart effectief te beperken

• Enige manier om klimaatimpact luchtvaart effectief te beperken

Aanpassing Europese verordeningen

• In Europese Transport- en Milieuraad voorstellen om:

• Aanpassing Europese slotverordening

• Aanpassing Verordening exploitatiebeperking

• Aanpassing verordening luchthavengelden

• Voorstellen om bovenstaande wijzigingen door te voeren door vaststelling van één integrale wijzigingsverordening

Beperken klimaatimpact luchtvaart

a) Mondiaal: luchtvaart in nationale klimaatdoelen

b) In Europa: concrete doelstelling in percentage CO2 emissiereductie voor de EU

c) Nationaal: vastleggen in klimaatwet:

a. percentage CO2 emissiereductie

b. maximaal aantal vliegbewegingen (ter beperking van de non-CO2 effecten)

i. in Nederland

ii. per nationale en regionale luchthaven

iii. op basis van de in Nederland gebunkerde hoeveelheid kerosine

c. dat biokerosine en synthetische kerosine niet meetellen voor de vermindering van de klimaatimpact van de luchtvaart

Heffingen

• Motivatie voorkeur type heffingen (BTW, kerosine, ticket, bestemming en frequent flyer)

• Motivatie voorkeur heffingsgrondslag (per vlucht, aantal passagiers per vliegtuig, afstand)

• Motivatie voorkeur prioriteit bij Nederlandse versus Europese aanpak

• Weerleggen sector argumenten tegen vliegtaks (bijv. al ingevoerd in Du, Eng en Zweden)

• De opbrngsten van de heffingen volledig besteden aan het bevorderen van de modal shift naar elektrisch vervoer (zie desbetreffend voorstel onder aan dit document)

Richtlijn onderzoek klimaat impact luchtvaart in Milieu Effect Rapportages

• Volledige klimaatimpact

• Inclusief non-CO2 klimaat effecten

• Op basis van de gebunkerde hoeveelheid kerosine

• Van al het grond- en luchtverkeer van en naar luchthavens

• Zowel als gevolg van warmdraaien en taxiën als landen/opstijgen en kruisvluchten van vliegtuigen

• Inclusief grondbewegingen van service voertuigen en ondersteunende diensten

• Inclusief wegverkeer van en naar de luchthaven

Richtlijn maatschappelijke kosten-baten analyses

• Inclusief de kosten van alle hier genoemde externe effecten

• Inclusief de kosten voor de lange termijn gezondheidseffecten

• Inclusief natuurwaardevermindering

• Inclusief milieukosten

• Inclusief kosten vanwege de bijdrage aan schade door klimaatverandering wereldwijd

• Inclusief waardedalingen vastgoed

• Inclusief effecten op toerisme in Nederland

• Inclusief kosten door natuur-, milieuschade door vliegen naar toeristische bestemmingen in buitenland

• Inclusief kosten door ontruiming van dorpen en verplaatsen van inheemse bevolkingsgroepen voor de aanleg van vliegvelden in het buitenland en het inkomensverlies van desbetreffende oorspronkelijke bewoners

Brede definitie van hinder

• Klimaatimpact (totaal broeikaseffect, gemeten als CO2-, H2O en NOx-emissies)

• Milieu impact (fijn stof, gemeten als SO2 emissie en roet, gemeten als benzeen emissie)

• Geluid (op basis van gecertificeerde geluidproductie per vliegtuigtype)

• Gezondheid

Duurzaamheidscriteria voor slottoewijzing

• Voorstel van Wet

Bevorderen modal shift naar elektrisch vervoer binnen Europa

• In de Europese Transport- en Milieuraad pleiten voor een Europese aanpak

• Ontwikkelen Europees netwerk van efficiënte lange afstand treinverbindingen

• Herinvoering nachttreinen naar Zuidelijke en Oostelijke bestemmingen

• Samenwerken met buurlanden aan

        • Optimalisering afstemming dienstregelingen
        • Vermindering wachttijden
        • Verbetering efficiency verbindingen van vertrekstation tot eindbestemming
        • Ruimte scheppen voor internationale treinverbindingen in de dienstregelingen

• Investeren in nieuwe nachttreinen

• Verbeteren bereikbaarheid luchthavens per spoor

• In EU en bij EU landen pleiten voor stimulering elektrisch busvervoer

• Subsidiëren aanleg elektrische snel-laadstations voor elektrische bussen

• Stimuleren van het scheppen van ruimte voor busstations voor nationale en internationale lijndiensten van elektrische bussen bij alle Nederlandse luchthavens en treinstations

• In de EU transportraad pleiten voor versnelde aanleg van een netwerk van snellaadstations voor elektrische voertuigen langs de snelwegen door heel Europa

• Herintroduceren belastingvoordelen aanschaf en gebruik volledig elektrische auto’s

• Reserveren rijksbijdrage aan gemeenten voor de aanleg en het onderhoud van openbare laadpalen voor elektrische auto’s