อาชีพท้องถิ่นตำบลทุ่งโพ
ผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพ
ความเป็นมาและความสำคัญของผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพ
การทำผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพ เกิดขึ้นในปี 2559 โดยในปี พ.ศ.2558 ตามที่ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้มีพระราชดำริ ให้สำนักงาน กศน.จังหวัดอุทัยธานี จัดตั้งศูนย์ฝึกอาชีพราษฎรจังหวัดอุทัยธานี เพื่อเป็นศูนย์กลางในการจัดฝึกอบรมอาชีพ และต่อยอดอาชีพต่าง ๆ ที่เป็นความต้องการของประชาชนในพื้นที่จังหวัดอุทัยธานี โดยเฉพาะพื้นที่ในจังหวัดอุทัยธานีนั้นมีอาชีพที่โดดเด่น ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายและจุดเน้นการดำเนินงาน สำนักงาน กศน. ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2558 ที่เร่งรัดพัฒนา กศน. ให้มีความพร้อมด้านทักษะอาชีพหลักสูตรระยะสั้นในการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน
ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตข้าวสินอินทรีย์ นายสาคร ปากเกล็ด บ้านเลขที่ 57/2 หมู่ 8 บ้านทุ่งโพ ตำบลทุ่งโพ อำเภอหนองฉาง จังหวัดอุทัยธานี ร่วมกับสมาชิกกลุ่ม จำนวน 25 คน ได้ประชาคมกันในกลุ่มเพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับข้าวสินเหล็ก จึงได้ร่วมกับศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอหนองฉาง ได้จัดทำหลักสูตรผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพขึ้น โดยเริ่มจากการแปรรูปข้าวสินเหล็ก 3 อย่างด้วยกันดังนี้ การทำข้าวตังจากข้าวสินเหล็ก, การทำน้ำข้าวกล้องงอกข้าวสินเหล็ก, การทำกระยาสารทข้าวสินเหล็ก และในปี พ.ศ.2560 ได้จัดทำหลักสูตรผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพขึ้นอีก 2 อย่าง ด้วยกันดังนี้ ข้าวเกรียบจากข้าวสินเหล็ก, ข้าวกรอบสินเหล็ก จนถึงปัจจุบัน
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอหนองฉาง จึงได้จัดโครงการฝึกอบรมเพื่อพัฒนาอาชีพต่อยอดจากอาชีพเดิม หลักสูตร ผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพขึ้น เพื่อตอบสนองความต้องการของตลาดและผู้บริโภค ซึ่งมีความต้องการสูงทำให้ข้าวสินเหล็กมีราคาดีกว่าข้าวชนิดอื่น ๆ ที่เกษตรกรปลูกอยู่ ในปัจจุบัน โดยจะดำเนินการส่งเสริมการผลิตข้าวสินเหล็กอินทรีย์ของกลุ่มเกษตรกรในเขตอำเภอหนองฉาง และช่วยส่งเสริมผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพ เพื่อเป็นทางเลือกให้กับผู้บริโภคให้หลากหลาย สอดคล้องกับความต้องการของตลาด เป็นการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่เสริมสร้างศักยภาพให้ผู้เรียน มีความรู้ ทักษะและเจตคติที่ดีในอาชีพ สามารถพัฒนาตนเองและกลุ่มไปสู่การบริหารจัดการที่มีมาตรฐานในการเข้าสู่ประชาคมอาเซียนและเป็นไปตามหลักการ การแปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพ สามารถนำมาจำหน่ายในชุมชนและพื้นที่ใกล้เคียง นอกจากนี้หลักสูตรผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพ ยังเป็นการอนุรักษ์และมุ่งเน้นให้เกษตรกรเกิดการรวมกลุ่มและสร้างเครือข่ายระหว่างกลุ่มองค์กรต่าง ๆ ในชุมชนตำบลทุ่งโพ อำเภอหนองฉาง ให้สืบทอดไปสู่รุ่นลูกหลาน ซึ่งจะเป็นการจัดการศึกษาตลอดชีวิตในรูปแบบใหม่ที่สร้างความมั่นคงให้แกประชาชนและประเทศชาติ ร่วมถึงการนำความรู้ที่ได้รับไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันต่อไป
กระบวนการขั้นตอนการดำเนินงาน
กลุ่มผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพตำบลทุ่งโพ ได้จัดกระบวนการเรียนรู้โดยมีแนวทางมุ่งพัฒนาอาชีพกลุ่มผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพตำบลทุ่งโพ ในเรื่องการนำอาชีพในท้องถิ่นมาเพิ่มมูลค่าให้ออกมาในรูปผลิตภัณฑ์เพื่อจัดจำหน่าย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการผลิตข้าวสินเหล็กอินทรีย์ของตำบลทุ่งโพเพื่อสร้างรายได้ที่มั่นคงให้กับเกษตรกรที่ประกอบอาชีพทำนาของตำบลทุ่งโพ เพื่อส่งเสริมการแปรรูปผลิตภัณฑ์ข้าวสินเหล็กเพื่อเป็นทางเลือกให้กับผู้บริโภค เพื่อให้ผู้เรียนมีจิตสำนึกและพัฒนาต่อยอดไปสู่การพัฒนาสู่หมู่บ้านอนุรักษ์วัฒนธรรมวิธีการปลูกข้าวสินเหล็กของตำบลทุ่งโพ
ผลการดำเนินงาน
สมาชิกกลุ่มผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพตำบลทุ่งโพ มีความรู้ ความเข้าใจ เรื่องผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพ ส่งเสริมการผลิตข้าวสินเหล็กอินทรีย์ตำบลทุ่งโพ สร้างรายได้ที่มั่นคงให้กับเกษตรกรที่ประกอบอาชีพทำนาของตำบลทุ่งโพ ส่งเสริมการแปรรูปผลิตภัณฑ์ข้าวสินเหล็กเพื่อเป็นทางเลือกให้กับผู้บริโภค มีจิตสำนึกและพัฒนาต่อยอดไปสู่การพัฒนาสู่หมู่บ้านอนุรักษ์วัฒนธรรมและสืบทอดวิธีการปลูกข้าวสินเหล็กของตำบลทุ่งโพ จนทำให้กลุ่มผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพนั้นได้มีการดำเนินงานจนถึงปัจจุบัน
ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จ
ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของโครงการนี้ ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอหนองฉาง ได้การทำงานร่วมกับภาคีเครือข่าย ได้แก่ กรมการค้าข้าว, สำนักงานพัฒนาชุมชน, อบต.ทุ่งโพ, บริษัทประชารัฐ, สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัด สำนักงานพาณิชย์จังหวัด เพื่อร่วมกันส่งเสริม สนับสนุน พัฒนา ให้ความรู้แก่สมาชิกในกลุ่มในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ให้มีมาตรฐาน และนายสาคร ปากเกล็ด ซึ่งเป็นประธานกลุ่ม เป็นบุคคลที่มีความกระตือรือร้น ใฝ่รู้ใฝ่เรียนอยู่เสมอและนำความรู้เทคโนโลยีใหม่ ๆ มาใช้ในการพัฒนาให้กลุ่มมีความเข้มแข็งมากยิ่งขึ้น มีการดำเนินการส่งเสริมและสนับสนุนกลุ่มวิสาหกิจชุมชนตำบลทุ่งโพ เป็นวิทยากรสอน/ปราชญ์ชาวบ้าน ให้กับนักศึกษาและประชาชนของ กศน.ตำบลทุ่งโพ เป็นวิทยากรสอน/ปราชญ์ชาวบ้านให้กับหน่วยงานที่มาศึกษาดูงาน ต่อยอดและพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้มีความทันสมัย และสามารถแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อื่น ๆ ที่มีคุณภาพต่อไปได้
ตำแหน่งที่ตั้ง หมู่ที่ 8 บ้านทุ่งโพ ตำบลทุ่งโพ อำเภอหนองฉาง จังหวัดอุทัยธานี รหัสไปรษณีย์ 61110
การเดินทาง ใช้เส้นทางถนนเส้นหนองฉาง - ลานสัก เลี้ยวซ้ายตรงป้ายหมู่บ้านทุ่งโพ ขับตรงไปเลี้ยวขวาตรงป้ายที่ทำการกำนันตำบลทุ่งโพ ระยะทางจาก กศน.อำเภอหนองหนองฉาง 6 กิโลเมตร กลุ่มผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวสินเหล็กเพื่อสุขภาพ จะอยู่ด้านขวามือร่วมกับที่ทำการกำนันตำบลทุ่งโพ
ข้อมูลเนื้อหา เรื่องราว เขียนโดย นางสาวนิตยา ปาจิตต์
ภาพถ่าย / ภาพประกอบ โดย นางสาวนิตยา ปาจิตต์