turku (Euskera)

Turkura, Finlandiara, iristeko bidaia luze bat egin ondoren, gaur "Day care centre" edo "koulu" haur eskola bisitatu dugu finlandieraz, Uittamo barrutian. Merjak eta Eevak eskola eta bere funtzionamendua erakutsi digute. Turku eremuko haur hezkuntzako 50 ikastetxe publikoetako bat da. Eskolak 2 eta 6 urte bitarteko 100 ikasle inguru ditu.

Gela bakoitzean 15 ikasle inguru daude, eta irakasle bat eta zenbait laguntzaile dituzte. Horri esker, ikasleak banaka artatzen dituzte. Gainera, eskola-orduetan, mantentze-lanez, garbiketaz eta janaria prestatzeaz arduratzen diren hainbat profesional daude. Era berean, astero, logopedia-, fisioterapia- eta erizaintza-zerbitzuak eskaintzen dituzten hainbat espezialista pasatzen dira zentrotik.

Ikastetxeak espazioa zatituta dauka. Horrela, ikasle talde bakoitzak bere gela nagusia, erabat hornitutako komunak, jangela, jolasguneak, irakurketa-guneak eta abar ditu. Saioak haur talde osoak osatutako batzar batekin hasten dira, zirkuluan eserita, eta bertan eguneroko errutinak, abestiak eta ipuinak lantzen dituzte. Ondoren, taldea zatitu egingo da, irakasleak arreta askoz indibidualizatuagoa eskaini ahal izan diezaion ikasle talde txiki bati, 6 edo 7 inguru. Horrela, taldearen erdia ikasgelan geratzen da irakaslearekin, hainbat eduki lantzen, eta gainerakoak jolastokian jolasten dira, beste parte-hartzaile batzuk zaintzeko. Irakasleak talde horrekin programatutako saioa amaitu ondoren, ikasleak trukatuko dira, jolastokian daudenak ikasgelara pasatuko dira eta ikasgelakoak jolastuko dira.

Egunean zehar, ikusi ahal izan dugu ikasleek hainbat jolas-une dituztela, bai barruan, bai kanpoan. Azpimarratu digutenez, egunean hainbat aldiz ateratzen dira patiora, meteorologia alde batera utzita. Eskolan bakoitzak euritarako eta elurretarako arropa egokia du, eta gelako sarreran leku bat dute arropa gorde eta lehortzeko.

Eskola osoan arnasten den isiltasunak eta lasaitasunak harritu gaitu. Ikasleak oso autonomoak dira, bai janzteko eta eranzteko, bai jateko, komunera joateko, eskatzeko, itxaroteko, ilarak egiteko... Jantokia gela txiki bat da, non talde bakoitzak bere irakaslearekin eta laguntzaileekin bazkaltzen duen. Ikasleak libre dira jateko dutena eta kantitatea aukeratzeko; jakiren bat jan nahi ez badute, irakasleak probatzera animatzen ditu, eta, horrela, haien zaporea, testura, usaina... ezagutzen dituzte.

Goizeko 11ak aldera bazkaldu ondoren, haur bakoitza bere gelara joan da siesta egitera, eta orain gela polit bihurtu da, ikasleen beharretara egokitutako oheekin. Prozesu osoa oso modu lasai eta autonomoan egin dute.

Haurrak siesta egiten ari zirela, Eevak eta Merjak Uitamo barrutiko beste ikastetxe batera lagundu digute, oraingoan Lehen Hezkuntzako eskola batera.

Eskola osatzen duten eraikinak, eraikin modernoak eta oso zaharrak izan dira leku honetan atentzioa eman diguten lehenengo gauza. Lau ikaslek osatutako talde batek harrera egin digu ikastetxean, eta bertako zuzendariarekin batera instalazioetako gidari lanak egin dizkigute. Instalazio txundigarriak eta oso ondo hornituak.

Liluratuta geratu gara arteei ematen dieten garrantziarekin. Izan ere, hainbat tailer eta gela aritistiko erabat hornituak zituen eta ikasle batzuk beren lanari emanak. Musika gela, egur eta metal tailerra, pintura tailerra eta jostun tailerra ezagutu ditugu.

Bira gidatuaren ondoren, ikastetxean aukeran ematen diren espainierazko eskoletako bi saiotan izan gara, eta espainierazko irakasleak ikastetxean hainbat hizkuntza ikasteari ematen dioten garrantzia azaldu digu. Bertan finlandiera, frantsesa, ingelesa, espainiera eta suediera irakasten dira.

Ikastetxearen ordutegia oso desberdina da ezagutzen dugunarekin alderatuta. Hemen, egunean derrigorrezko 4 eskola-ordu eta aukerako 2 ordu dituzte, eta familiek frantsesaren edo espainieraren artean aukera dezakete. Hautazko 2 ordu horiek nahi ez badituzte, ikasleak etxera joan daitezke.

15:15etan amaitu da eskola eguna eta Eeva eta Merjak arratsalde ezin hobea oparitu digute Turkuko leku politenetako bat ezagutuz. 

Gaur gure bigarren eguna izan da Turkun. Haur zein lehen hezkuntzako hainbat ikasgela bisitatu ditugu eta eskolako egunerokotasuna bizitzeko aukera izan dugu.

Merjak eta Eevak, bai eta eskolako gainerako irakasleek ere, ateak zabaldu dizkigute parez pare, eta beren taldeko kide izateko eta hezkuntza-etapa desberdinetako ikasleekin hainbat saio partekatzeko aukera eskaini digute.

Eguna 6-7 urteko ikasgelan hasi da; hemen, Finlandian, adin horretako ikasleak eskolaurreko hezkuntzako azken urtean daude. 9: 00ak zirenean, ikasgelan gosaltzen ari ziren irakasleekin (talde honek 2 irakasle ditu 15 ikaslerentzat). Jarraian, eta oso modu ordenatuan, haurrek buzoak eta botak jantzi dituzte kanpora irteteko (gaur egun eguzkitsua izan da, 0 º inguruko tenperaturekin). Instalazioetatik alde egin aurretik, txaleko islatzaile bana eman diete bakoitzari, eta argazki bat atera diete segurtasun-neurri gisa, jakiteko zer arropa zeramaten galdutako bat gertatuz gero. Ilaran, eskolatik gertu dagoen baso batera joan gara, eta han oso modu ordenatuan jarraitu diote irakasleari, ia hotsik atera gabe. Ibilaldi labur baten ondoren, abestiak abestu eta poemak errezitatu dituzte, taldearen kohesiora bideratutako talde-dinamika bat egiteaz gain. Dinamika horretan, ikasle bakoitzak pertsona bat aukeratu behar zuen, eta ezaugarri positibo bat eman, nabarmentzen zela uste baitzuen. Horrelako dinamikak oso ohikoak dira, Finlandian garrantzi handia ematen baitiote ikasleen ongizate emozionalari eta sozialari haurtzarotik. Gainera, esan digutenez, hori guztia Finlandiako gizarteak hezkuntzarekiko duen babesa eta jarrera positiboari esker lortzen da. 

Etxetik ekarritako hamaiketakoa jan ondoren, ordu erdi bat izan dute basoan libreki jolasteko, zuhaitzetara igotzeko, elurretan jolasteko, korrika egiteko, salto egiteko... beti ere andereñoen begiradapean. Ondoren, eskolara itzuli gara, eta arropa modu autonomoan kendu eta eskuak garbitu ondoren, ikasgelara joan dira bazkaltzera. Janaria eskolan prestatzen da zuzenean, eta pertsona bat arduratzen da janaria gela bakoitzera eramateaz, ikasle bakoitzak bere kabuz zerbitza dezan zenbat jan nahi duen. Dagoena gustatzen ez bazaie, maisu-maistrek probatzera animatzen dituzte, benetan erabaki ahal izateko ez ote zaien gustatzen. Harritu egin gaitu ikasgelan jaten duten bitartean arnasten den isiltasunak; ikasle bakoitza jaten zentratuta zegoen, eta ondo daki taldeko kide bakoitzarentzat hain garrantzitsua den une hori errespetatzen. Bai andereñoek eta bai guk ikasgelan bazkaldu dugu. Haurrak jaiki eta janari gehiago zerbitza zezaketen, hala nahi izanez gero, eta, amaitzean, gauza bakoitza bere lekuan jaso eta jarri dute, eta ikasmahaian itxaron dute, isilik, harik eta guztiek bazkaldu arte. Atentzioa eman digu edozein jarduerarekin egiten duten isiltasunak, lasaitasunak eta lasaitasunak.

Eskolaurreko hezkuntzan garrantzi handia ematen diote ariketa fisikoari eta jolasari, haurren trebetasun emozionalak eta sozialak areagotzeko eta ikasleen ongizate mentala lortzeko.

Haur eskolako zuzendariak, Annek, goizean goiz hartu gaitu ikastetxearen funtzionamendua azaltzeko. Berarekin egon ondoren, Eevako 3 urteko ikasgelan egin duten batzarrean parte hartu dugu. Bi laguntzaileren laguntza izan du, guztira 3 heldu 11 haurrentzat. Lurrean eseri behar dute, alfonbra biribil baten gainean, eta bakoitzak bere lekua izan behar du (izena eta animalia), eta kuxin bat jarri. Andereñoaren arreta, errespetua eta isiltasuna ikusi ahal izan ditugu. Goizeko korroan landutako errutinak ez dira gureetatik oso urrun. Egunarekin, hilabetearekin eta denborarekin hasten dira, eta eguneko ordutegiarekin jarraitzen dute. Ordutegi hori etengabe gogoratzen da egunean zehar, ikasleek une oro jakin dezaten zer egingo duten jarraian.

Dinamika horren ondoren, Eevak abesti batzuekin jarraitu du, bakoitza bere lekuan zutik dantzatu dutenak, espazioa eta besteak errespetatuz. Ondoren, denek berriro eserita ospatu dute baten urtebetetzea, polita izan da umeetako batek urteak betetzen dituenean egiten duten errituala ikustea. Horietako bat postaria da, kapela bat eta postari-poltsa bat janzten dituena, eta zirkuluaren inguruan korrika ibiltzen da abesti bat abesten duten bitartean, amaieran denen artean prestatu duten zorion-adierazpen bat emateko.

Ondoren, Eevak taldea bitan banatu du, arreta pertsonalizatua emateko. 6 ikasgelan geratu dira, eta gainerakoek kanpora ateratzeko arropa jantzi dute (gehienak inolako laguntzarik gabe) eta jolastokira irten dira elurrez estalita. Bitartean, gu eskola honetan dituzten baliabide digitalak ezagutzera joan gara, eta horretarako Heidiren laguntza izan dugu. Interesgarriena izan da jakitea baliabide digitalak ez direla zentroarenak (ordenagailuak, taldeko tablet bat eta ikastetxe osorako pantaila digital bat besterik ez dute), gainerako materialek (STEAM maleta, KUBO robotit, Bee-boot, Sphere BB-8, Sphero infi, Easi-scope, kamera digitalak...) "TOP-Keskus" a eskatu behar dute, hau da, ikastetxeei baliabide-denbora hori eskaintzen dien zentroa, prestakuntza, arazoak konpontzea, hezkuntza-laguntza...

Ikasgeletan hainbat baliabide digital nola erabiltzen dituzten jakin ondoren, Heidik bere gelan nola lan egiten den azaldu digu. Bertan, hezkuntza-premia bereziak dituzten 6 ikasle daude, eta bakoitzak laguntzaile bat du. Gela horretan, haur bakoitzaren beharretara egokitutako baliabide asko dituzte, hala nola, gurpil-aulkiak eta azken belaunaldiko bipedestadoreak, besteak beste. Hori guztia eskura dago, eskolarako eta familientzako kosturik gabe.

11:00etan bazkaldu dugu Eevarekin, bertaratutakoekin, zuzendariarekin eta bere taldearekin, ikasgelako jangelan. Dena goxo-goxo zegoen, eta, beti bezala, nahi zuten ikasleak jaiki eta errepikatu egin dira. Bazkalostean bildu gara zalantzak argitzeko eta jasotako tratuagatik eskerrak emateko. Plazer handia izan da zuek ezagutu eta egun hauek elkarrekin igarotzea.

Arratsaldean, Eevak Turkuko tren geltokira hurbildu gaitu, eta Oulura joan gara.