การค้าและการลงทุนระหว่างไทย-พม่า

ภาพรวมการค้าชายแดนไทยกับพม่า

 การค้ารวม โดยเฉลี่ยระหว่างปี 2547 – 2551 มีมูลค่าปีละ 98,539.8 ล้านบาท หรือมีอัตราการขยายตัวร้อยละ 21.7 ต่อปี โดยแยกเป็นการส่งออกเฉลี่ยปีละ 31,695.5 ล้านบาท หรืออัตราการขยายตัวร้อยละ 18.9 ต่อปี การนำเข้าเฉลี่ยปีละ 75,395.2 ล้านบาท หรืออัตราการขยายตัวร้อยละ 23.7 ต่อปี ทำให้ประเทศไทยขาดดุลการค้ามาโดยตลอดเฉลี่ยปีละ 47,036.4 ล้านบาท อันเป็นผลจากการนำเข้าก๊าซธรรมชาติจากพม่า

สำหรับปี 2552 (..–พ.ย.)ไทยมีมูลค่าการค้าชายแดนกับพม่า รวม 123,445.7 ล้านบาท ลดลงจากช่วงเดียวกันของปีก่อน (มูลค่าการค้า 132,548.9 ล้านบาท) คิดเป็นร้อยละ 6.9 แบ่งเป็นมูลค่าการส่งออก 38,273.5 ล้านบาท และนำเข้า 85,172.2 ล้านบาท ไทยเป็นฝ่ายขาดดุลการค้า 46,898.7 ล้านบาท (ตาราง 1)

 

ตาราง 1 การค้าชายแดนไทยกับพม่า

                หน่วย : ล้านบาท

ปี

  มูลค่าการค้ารวม   (ล้านบาท)

อัตราการเปลี่ยนแปลง  (%)

มูลค่าการค้า

ส่งออก

นำเข้า

ดุลการค้า

มูลค่าการค้า

ส่งออก

นำเข้า

2547

67,992.6

19,294.4

48,698.3

-29,403.9

n.a.

n.a.

n.a.

2548

84,273.0

20,152.5

64,120.5

-43,968.0

23.9

4.4

31.7

2549 

99,295.9

18,898.0

80,397.9

-61,499.9

17.8

-6.2

25.4

2550

97,450.8

22,180.5

75,270.3

-53,089.7

-1.9

17.4

-6.4

2551

143,686.5

35,197.6

108,488.9

-73,291.3

47.0

58..7

44.0

2552 (..-พ.ย.)

123,445.7

38,273.5

85,172.2

-46,898.7

-6.9

-17.8

-14.9

ที่มา : กองเทคโนโลยีสารสนเทศ กรมการค้าต่างประเทศ โดยความร่วมมือกรมศุลกากร

 

การส่งออก ปี 2552 (.. – พ.ย.)  มีมูลค่าส่งออก 38,273.5 ล้านบาท เพิ่มขึ้นจากระยะเดียวกันของปีก่อน 5,783 ล้านบาท (มูลค่าการค้า 32,490.4 ล้านบาท) คิดเป็นร้อยละ 17.8

สินค้าส่งออกที่สำคัญของไทยไปพม่า ได้แก่ น้ำมันเชื้อเพลิงง น้ำอัดลม ชากาแฟ อาหาร

ปรุงแต่ง ผงชูรส น้ำมันปาล์ม  เครื่องรับโทรทัศน์ ผ้าฝ้าย รถบรรทุก เป็นต้น (ตาราง 2)

ตาราง 2 สินค้าส่งออกที่สำคัญของไทยไปชายแดนพม่า

รายการสินค้า

มูลค่า : ล้านบาท

2549

2550

2551

2552

(มค.-พ.ย.)

1

2710 น้ำมันเชื้อเพลิง

1,637.1

2,640.6

7,382.9

7,714.0

2

2202 น้ำอัดลม

692.5

699.3

1,016.6

1,333.0

3

2101 ชากาแฟ

165.0

213.8

641.8

1,131.5

4

2106 อาหารปรุงแต่ง

562.0

680.4

1,019.2

1,124.0

5

2922 ผงชูรส

774.7

650.0

780.8

992.8

6

1511 น้ำมันปาล์ม

360.1

972.1

1,638.7

919.3

7

8528 เครื่องรับโทรทัศน์

209.4

237.6

424.5

906.9

8

8703 รถยนต์

104.7

141.5

283.8

885.3

9

5208 ผ้าฝ้าย

365.5

481.6

524.8

804.1

10

8704 รถบรรทุก

145.3

179.2

386.8

789.6

รวม 10 รายการ

5,016.3

6,896.0

14,343.0

16,600.6

อื่น ๆ

13,881.8

15,284.5

20,854.6

21,672.9

มูลค่ารวม

18,898.0

22,180.5

35,197.6

38,273.5

ที่มา : กองเทคโนโลยีสารสนเทศ กรมการค้าต่างประเทศ โดยความร่วมมือกรมศุลกากร

 

การนำเข้า ปี 2552 (.. – พ.ย) มูลค่าการนำเข้า 85,172.2 ล้านบาท ลดลงจากช่วงเดียวกันของปีก่อน มูลค่า 14,886 ล้านบาท (มูลค่าการค้า 100,058.5) คิดเป็นร้อยละ 14.9

สินค้านำเข้าที่สำคัญจากพม่า ได้แก่ ก๊าซธรรมชาติ ปลาสดแช่เย็นแช่แข็ง ข้าว  ปลาหมึกและหอย ถ่านไม้ หอมกระเทียม  ไม้วีเนียร์  ไม้แปรรูป แร่ดีบุกและ ไม้ยังไม่แปรรูป เป็นต้น (ตาราง 3)

ตาราง 3  สินค้านำเข้าที่สำคัญของไทยจากชายแดนพม่า

รายการสินค้า

มูลค่า : ล้านบาท

2549

2550

2551

2552

(มค.-พ.ย.)

1

2711 ก๊าซธรรมชาติ

76,446.2

71,922.4

103,880.6

80,922.5

2

0302 ปลาสดแช่เย็นแช่แข็ง

1,415.8

1,114.6

1,900.4

1,923.1

3

1006 ข้าว

0.0

0.0

0.0

351.8

4

0307 ปลาหมึก และหอย

146.4

135.6

228.7

231.7

5

4402 ถ่านไม้

81.9.0

110.8

173.8

193.1

6

0703หอม กระทียม

50.6

28.8

166.1

175.3

7

4408 ไม้วีเนียร์

0.0

24.9

121.0

157.1

8

4409 ไม้แปรรูป

115.1

144.3

176.9

155.3

9

2609 แร่ดีบุก

108.0

141.2

201.3

121.0

10

4403 ไม้ยังไม่แปรรูป

190.7

238.9

147.7

96.5

รวม 10 รายการ

78,554.7

73,861.5

106,996.4

84,327.4

อื่น ๆ

1,843.2

1,408.8

1,507.0

844.8

มูลค่ารวม

80,397.9

75,270.3

108,503.4

85,172.2

ที่มา : กองเทคโนโลยีสารสนเทศ กรมการค้าต่างประเทศ โดยความร่วมมือกรมศุลกากร

 

3. ช่องทางการค้าและด่านชายแดน

        ไทยและพม่ามีแนวพรมแดนต่อเนื่องกันถึง 2,401 กิโลเมตร จังหวัดชายแดนไทยที่มีพรมแดนติดกับพม่ามี 7 จังหวัด ได้แก่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน เชียงใหม่ ตาก กาญจนบุรี ประจวบคีรีขันธ์ และระนอง มีด่านการค้าทั้งด้านระดับสากล ด่านผ่อนปรน ด่านชั่วคราว และช่องทางท้องถิ่น รายละเอียดดังนี้                  

จังหวัด

ประเภทด่านชายแดน

ถาวร

ผ่อนปรน

ชั่วคราว

กาญจนบุรี

 

ด่านพระเจดีย์สามองค์ อ.สังขะบุรี

- อ.พญาตองซู ภาคตะนาวศรี (พม่า)

เฉพาะเพื่อการท่องเที่ยว

เชียงราย

สะพานข้ามแม่น้ำสาย เขตเทศบาลแม่สาย อ.แม่สาย

- เมืองท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน(พม่า)

ท่า บ.ปางห้า ต.เกาะช้าง อ.แม่สาย

- เมืองท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน

 

 

สะพานข้ามแม่น้ำสายแห่งที่สอง  ต.สันผักฮี้ อ.แม่สาย

- เมืองท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน(พม่า)

ท่าบ.สายลมจอย ต.เวียงพางคำ อ.แม่สาย

- เมืองท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน

 

 

 

ท่า บ.เกาะทราย ต.แม่สาย  อ.แม่สาย

- เมืองท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน

 

 

 

ท่าดินดำ บ.ป่าแดง ม.5 ต.เกาะช้าง อ.แม่สาย

- บ.ดินดำ เมืองท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน

 

 

 

บ.สบรวก ม.1 ต.เวียง อ.เชียงแสน

- เมืองท่าขี้เหล็ก รัฐฉาน

 

เชียงใหม่

 

กิ่วผาวอก บ.อรุโณทัย ม.10 ต.เมืองนะ อ.เชียงดาว

- เมืองสาด รัฐฉาน

 

 

 

บ.เปียงหลวง ต.เปียงหลวง อ.เวียงแหง

- เมืองเต๊าะ รัฐฉาน

 

ตาก

บ.ริมเมย ม.2 ต.ท่าสายลวด อ.แม่สอด            เมียวดี รัฐกะเหรี่ยง (พม่า)

 

 

แม่ฮ่องสอน

 

บ.ห้วยต้นนุ่น ม.4 ต.แม่เงา  อ.ขุนยวม

- อ.แม่แจ๊ะ จ.ดอยก่อ รัฐคะยา

 

 

 

บ.ห้วยผึ้ง ม.4 ต.ห้วยผา อ.เมืองแม่ฮ่องสอน

- รัฐฉาน

 

 

 

บ .เสาหิน ม.1 ต.เสาหิน อ.แม่สะเรียง

- รัฐกอทูเล

 

ระนอง

- ด่านตรวจคนเข้าเมือง อ.เมืองระนอง  - เมืองเกาะสอง ภาคตะนาวศรี

 

 

 

ท่าเทียบเรือสะพานปลา ต.บางริ้น อ.เมืองระนอง

- เมืองเกาะสอง ภาคตะนาวศรี

 

 

 

ปากน้ำระนอง ต.ปากน้ำ อ.เมืองระนอง

- เมืองเกาะสอง ภาคตะนาวศรี

 

 

 

ท่าเทียบเรือ อ.อันดามันคลับ จำกัด  ต.ปากน้ำ อ.เมืองระนอง

- เมืองเกาะสอง ภาคตะนาวศรี

 

 

ประจวบคีรีขันธ์

 

บ.ไร่เครา ต.คลองวาฬ อ.เมืองประจวบฯ

– บ้านมูด่อง จ.มะริด ภาคตะนาวศรี

 

 

4.     ปัญหาการค้าชายแดนไทย - พม่า

        4.1  จุดผ่านแดนการค้า มีการปิดด่านการค้าชายแดนที่ติดต่อกับไทยบ่อย ขณะที่ภาวะการค้าได้ขยายตัวเพิ่มขึ้น ทำให้สินค้าไทยไม่สามารถขนส่งเข้าไปยังพม่าได้ต่อเนื่อง จึงเกิดการขาดแคลนสินค้าและเสียเปรียบจากประเทศคู่แข่งอื่นๆ

        4.2  การซื้อขายและการชำระเงิน การค้าส่วนใหญ่เป็นการค้ารายย่อยระบบเงินสด เนื่องจากธนาคารพาณิชย์ผูกขาดโดยรัฐบาล และฐานะของรัฐบาลไม่เป็นที่ยอมรับของนานาชาติ ระบบการเงินไม่มีเสถียรภาพ อัตราแลกเปลี่ยนเงินจ๊าตสูงกว่าความเป็นจริงมาก  

        4.3  การค้านอกระบบ ผู้ประกอบการค้าชายแดนไทยด้านพม่ามีลักษณะที่แตกต่างจากชายแดนด้านอื่นๆ คือ ต้องการดำเนินการค้าอย่างเป็นระบบ หากติดปัญหาชนกลุ่มน้อย ทำให้ไม่สามารถดำเนินการค้าตามพิธีการศุลกากรปกติได้ จึงเกิดการลักลอบทำการค้าตามช่องทางต่างๆ ในแนวชายแดนซึ่งมีต้นทุนการดำเนินการสูงกว่าช่องทางปกติ  

        4.4  การลักลอบเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมาย ระดับการพัฒนาประเทศและความมั่นคงภายในประเทศที่แตกต่างกันมากระหว่างไทยและพม่า ทำให้เกิดปัญหาการลักลอบเข้าเมืองอย่างผิดกฎหมาย    

        4.5  กฎระเบียบและมาตรการทางการค้า กฎระเบียบและมาตรการทางการค้าของพม่ามีการเลือกปฏิบัติที่แตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ ประกอบกับข้อจำกัดจากปัญหาความไม่สงบภายในประเทศ ทำให้รูปแบบการค้ายังไม่สามารถพัฒนาเป็นระบบสากลได้ โดยเฉพาะการบริหารจัดการตามแนวชายแดนไทย-พม่า ซึ่งประสบปัญหาความขัดแย้งของชนกลุ่มน้อยมาโดยตลอด     

 

5.     ประเด็นหารือ

        5.1  ขอให้ฝ่ายพม่าทบทวนมาตรการห้ามนำเข้าสินค้าชายแดนรูปแบบการค้าปกติทางทะเลและผ่านทางชายแดนเมื่อปี 2542 และ 2543 โดยพิจารณาจากสินค้าที่พม่านำเข้าสูงสุดจากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น เครื่องดื่ม ผงชูรส ผลไม้ หรือพิจารณานำมาตรการด้านภาษีมาใช้แทนมาตรการการห้ามนำเข้า

        5.2  ขอให้พม่าผ่อนคลายกฎระเบียบด้านการค้าและการลงทุนลง พร้อมทั้งจัดทำรายการธุรกิจ/อุตสาหกรรม และรายชื่อบริษัท/กิจการของพม่าที่ฝ่ายพม่าต้องการให้ผู้ประกอบการไทยเข้าไปลงทุน

        5.3  ขอให้พม่าสนับสนุนวิสาหกิจและผู้ประกอบการไทยร่วมลงทุนในโครงการปรับปรุงระบบโครงสร้างพื้นฐานและสาธารณูปโภค และสิ่งอำนวยความสะดวกพื้นฐานที่พม่าไม่ได้สงวนไว้เฉพาะคนพม่าเท่านั้น

        5.4  ขอให้พม่าพิจารณาทบทวนความร่วมมือด้านไฟฟ้า และเชิญผู้บริหารระดับสูงของกระทรวงพลังงานไฟฟ้าพม่าเข้าดูงานด้านไฟฟ้าของ กฟภ.

Comments