nieuwsberichten‎ > ‎

Blauwalg perikelen [vervolg]

Geplaatst 30 okt. 2012 08:06 door Watersportvereniging Rotterdam   [ 30 okt. 2012 08:12 bijgewerkt ]

Laten we vooral blijven vissen (en zeilen) in troebel water!

 Het gras is altijd groener...

Door Nico Wensveen. Er is een Europese richtlijn die lidstaten vraagt te zorgen voor helder water. Maar ja, dat hebben we uiteraard niet in onze veenplassen, want daarin zweven uiteraard vele kleine planten- en algenresten die het doorzicht beperken. Maar overheden vinden toch dat onze plassen qua doorzicht moeten voldoen aan de onvolprezen Europese normen die nu eenmaal niet met ons veengbied rekening houden. Een prachtig alibi en dekmantel voor een potentieel geweldige gesubsidieerde broodwinning voor waterfanaten.

 

        Beste Vrijheidzeilers, in dit artikel wil ik u vragen om, als voor het water waarop u vaart, deze plannen dreigen te worden gerealiseerd, daar alert op te zijn en via uw watersportvereniging zo mogelijk betrokken te worden en in actie te komen. De belangen van de watersport en wedstrijdzeilerij blijken bij de plannenmakers meestal geheel uit beeld te blijven. Voor de begeleiding met mijn accordeon van het WSVR Shanty koor kom ik nogal eens aan de Kralingse Plas in Rotterdam.

Daar heeft zich deze zomer een lokale watersportramp voltrokken met havens vol dikke blauwalg prut en zoveel wieren dat zeilboten en bootjes met een te zwakke motor soms de haven niet meer uitkomen, uiteraard tot groot leedvermaak van de ouderen op het bankje bij de haveningang.

    Mijn kennis Jan de Kreek, WSV Rotterdam, ex vrijheidzeiler, heeft daarvan de bijgaande fotoreportage gemaakt van de haven van de WSV "Rotterdam", zie bijgaand Picasa album, te walgelijk voor woorden, de stank komt nog bijna van je computerscherm af. Er zijn zelfs gevallen geweest waarin leden moesten braken van de stank. Veel mensen gingen er niet meer naar hun boot toe.

Zie ook het foto album: https://picasaweb.google.com/107378385511351684652/KralingsePlasMetBlauwalgIn2012

De ellende is allemaal een paar jaar geleden begonnen. De plas zou volgens natuurfanaten en watergeleerden prachtig helder worden. De plas is toen wat uitgebaggerd en de bodem is over de hele plas bedekt met ca. 20 cm zand. Ook is de vis eruit gevist, want die slechterikken woelen de bodem om en dat geeft troebeling, geheel tegen de Europese richtlijn in. Daarnaast poepen ze ook zomaar zonder luier in de plas, maar daar is nu de doodstraf op gezet..

Resultaat: Hoera! het water is inderdaad helderder geworden, vooral in de winter en in het voorjaar. Met de Gouwe Ouwe begin mei is er nog goed te varen. Maar door dat heldere water zonder zwevende planten- en algenresten komt er nu zoveel licht in het water, dat ook blauwalg gaat groeien. Blauwalg is een bacterie die zich in haar evolutie ooit heeft gekruist met alg, en heeft dus bladgroen in zich; deze bacterie heeft dus licht nodig, ik weet er alles van i.v.m.mijn tropisch aquarium. Ook wieren gaan groeien met meer licht in het water.

        De verwachting was dat het Kralingse water mooi helder zou worden en dat door het verminderen van voedingsstoffen in het water de hoeveel-heid blauwalg, die overigens een normaalverschijnsel is, zou afnemen. Maar dat bleek een rampzalige vergissing! Vooral als de zon hoog staat, eind mei - eind juli, gaat het hard, omdat de zon dan meer in het water wordt gebroken dan dat dit licht weer wordt weerkaatst. Veel licht bereikt zelfs de betrekkelijk ondiepe en inmiddels zanderige bodem. Als de zon in augustus nog hoog staat en het water inmiddels lekker warm is, blijkt er nu een nieuwe soort blauwalg aanwezig die juist veel minder voedingsstoffen nodig heeft en goed gedijt bij meer licht in het water. Deze blauwalg gaat nu drijvende plakkaten vormen. Dat komt door de productie van gasbelletjes, waardoor het gaat drijven. Als de wind fout staat, drijft alles de havens in. Het is er dan niet te harden van de stank en zelfs uit de omliggende woonwijken komen klachten. Zwemmen werd verboden, terwijl het langs de plas aangelegde strand daarvoor bedoeld is. Ook het jeugdzeilen werd niet meer verantwoord gevonden. Daarnaast zorgt het helderder water voor een eveneens niet voorziene werkelijk explosieve groei van wieren.

De Kralingse Plas dreigt helaas daardoor voor de watersport volkomen onbruikbaar te worden, be-halve in winter en voorjaar (de drukbezochte Gouwe Ouwe zeilwedstrijden zijn eerste weekend mei en dus nog op tijd). Als je door te veel voedingsstoffen in het water te veel blauwalg hebt , is op zich de welige groei van wieren de redding, een doeltreffende methode om deze Cyano bacteriën ("blauwalg") tegen te gaan. Wieren groeien namelijk erg hard en binden daarmee veel voedingsstoffen waar blauwalg van had moeten leven. Zo bezien, zou je blij moeten zijn met heel veel wieren in het water en moet je wieren vooral niet gaan maaien of bestrijden. Maar de nieuwe Kralingse blauwalg kan juist met minder voedingsstoffen toe en de overvloedige waterplanten houden dat daar niet tegen. Momenteel is nog niet bekend hoe hier iets aan kan worden gedaan.

        Ook Loosdrecht is ook een Natura 2000 gebied, waar plannen zijn om het water helderder te maken. Als het Loosdrechte water helderder wordt, is m.i. met name de Eerste Plas zeer kwetsbaar, doordat deze,net als de Kralingse plas, niet zo diep is, met als de Kralingse Plas een zandige bodem heeft en waar bij helderder water het zonlicht makkelijk de bodem bereikt. Ideaal voor bepaalde soorten blauwalg en wieren, zo is in Rotterdam gebleken. Als dit lot ook Loosdrecht zou treffen, zal door de overwegend westelijke wind in augustus de blauwalg die door gasbelletjes gaat drijven, juist bij de Vrijbuiter en de Koninklijke watersportvereniging Loosdrecht de havens in komen. Zwemmen is dan door de giftige alg niet meer mogelijk; op je boot vertoeven in de haven is niet meer uit te houden.

We hebben in de Vrijheidsklasse in 1986 een keer een verpest Nederlands kampioenschap gevaren bij Harderwijk, doordat soms een boot opeens stil lag in een wierveld en daar op eigen kracht niet meer uit kon komen. Het is op de Randmeren inmiddels nog veel erger geworden, een ware plaag. Rijkswaterstaat heeft daar om het water helderder te maken, op grote schaal fonteinkruid uitgezaaid. Botterwedstrijden bij Bunschoten lopen er nu ook in vast. Rijkswaterstaat doet er niets aan, behalve maai-en in de vaargeul; hun taak is helder water en een goede vaargeul en dan zijn ze klaar.

        Mijns inziens moet worden bezien of Rijkswaterstaat middels gerechtelijke procedures tot de orde kan worden geroepen. Er is een grote kans dat helder water in Loosdrecht (wedstrijd-)zeilen op daar op termijn onmogelijk maakt. Mooie praatjes van de blunderende beleidsmakers over het maaien van wier zijn klinkklare onzin. Loosdrecht is ca 10 vierkante kilometer en de maaibootjes die ik op de randmeren heb gezien maaien een in de vaargeulen een paar meter breed en vrij langzaam. En ik denk dat als het niet tevens wordt opgeschept, mutatis mutandis het gezegde "distels maaien is distels zaaien:" van toepassing is.

 Een toenemend probleem in Loosdrecht is de waterplant Cabomba (Zie Wikipedia) , van origine een aquariumplant uit Zuid Amerika, waarvan uit de stukjes na het maaien evenzoveel nieuwe plantjes groeien. In Rotterdam is het maaien van de wieren toegezegd. Uiteindelijk is er nu een zielig formaat kleine roeiboot aan de slag gegaan, in eerste instantie om de haven weer wat toegankelijker te maken. Ook worden er met lange harken heel veel waterplanten uit het water geharkt, een nieuw en weerkerend vrijwilligerswerk voor leden van de WSVR. Er was ook toegezegd om de blauwalgsmurrie weg te zuigen, maar dat ging niet door omdat dit giftig afval is,waarvan de afvoerkosten te hoog zijn. Daarnaast bleek het bijna niet doenlijk om alleen de toplaag van drijvende prut op te zuigen, omdat veel te veel onderliggend water ook wordt meegezogen. Het is begrijpelijk dat leden van de watersportverenigingen in Rotterdam nu pis- en pisnijdig zijn op de helderwaterfanaten bij overheden. Wij hebben in Loosdrecht en zeker bij de Vrijbuiter, nu een geweldig mooi en uniek mechanisme: de naar het westen aflopende zandbodem als restant van de ijstijd (de hooggelegen Hilversumse heide maakt daar ook deel van uit) ligt in de oostkant (bij ons) veel ondieper (ca 1,50 meter) dan aan de westkant (ca. 4 meter). Door de overwegend westenwinden is de bovenstroom in het water meestal naar de Vrijbuiter toe gericht, maar de onderstroom over de bodem van ons af gericht. Daardoor hebben we een mooie schoon blijvende zandbodem waar het goed zwemmen is (ook al is dat geloof ik, officieel niet toegestaan). Het slib en bezinksel loopt naar de diepere westkant van de plas, geweldig mechanisme, niets aan doen!! Doordat het water nu door zwevende veendeeltjes gelukkig niet teveel licht doorlatend is, hebben we -ondanks onze zandbodem en beperkte waterdiepte- toch geen last van (blauw-)alg- en wiervorming.

Laten wij in Loosdrecht heel zuinig zijn op de huidige situatie en ons niet laten inpakken door bureaugeleerden en de met óns belastinggeld betaal-de waterverprutsers. Houdt u vooral de vinger aan de pols als ook voor uw zeilwater plannen worden gemaakt. Veel kijkplezier bij de foto's, wel jen eus dicht houden bij het kijken. Op meer plaatsen in ons land zijn er helder water plannen. Wees alert en zorg dat uw watersportvereniging als belanghebbende betrokken wordt in de discussies.

        Wat we vooral van de Kralingse Plas hebben geleerd, is dat de zich deskundig noemende plannenmakers daar in hun hemd staan, volstrekt de gevolgen van hun daden niet hebben voorzien en grote schade hebben aangericht aan milieu, water en watersport.


Nico Wensveen
(2e plaats bij het Nederlands Kampioenschap Vrijheidsklasse)

 

Overgenomen uit "Plane"clublad van de Vrijheid Klasse Organisatie

Foto's : Jan de Kreek

 

 

 

Comments