พฤติกรรมที่มีมาแต่กำเนิด (Inherited behavior )

พฤติกรรมที่มีมาแต่กำเนิด (Inherited behavior )
    
    เป็นพฤติกรรมแบบง่ายๆ เป็นลักษณะเฉพาะที่ใช้ในการตอบสนองต่อสิ่งเร้าชนิดใดชนิดหนึ่ง เช่น แสง เสียง แรงโน้มถ่วงของโลก สารเคมี หรือเหตุการณ์ที่เกิดเป็นช่วงเวลาที่สม่ำสมอ เช่น กลางวัน กลางคืน น้ำขึ้นน้ำลง ตลอดจนการเปลี่ยนแปลงฤดูกาล ตอบสนองต่อการเคลื่อนไหวเพื่อปรับตำแหน่งที่เหมาะสม ความสามารถในการแสดงพฤติกรรมได้มาจากพันธุกรรมเท่านั้น ไม่จำเป็นต้องเรียนรู้มาก่อน มีแบบแผนที่แน่นอนเฉพาะตัว สิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกันจะแสดงลักษณะเหมือนกันหมด

สรุปลักษณะของพฤติกรรมที่มีแต่กำเนิด

    1. เป็นนพฤติกรรมง่ายๆที่ตอบบสนองต่อสิ่งเร้าชนิดใดชนิดหนึ่ง
    2. การแสดงพฤติกรรมได้มาจากพันธุกรรมเท่านั้น ไม่จำเป็นต้องเรียนรู้มาก่อน 
    3. มีแบบแผนที่แน่นอนเฉพาะตัว สิ่งมีชีวิตชนิดเดียวกันจะแสดงลักษณะเหมือนกันหมด
                 

  ชนิดของพฤติกรรมที่มีมาแต่กำเนิด

  • 1. รีเฟล็กซ์ (Reflex) เป็นพฤติกรรมที่ส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายตอบสนองต่อสิ่งเร้าที่มากระตุ้นอย่างรวดเร็วทันทีทันใด พฤติกรรมแบบนี้มีความสำคัญ เพราะช่วยให้สิ่งมีชีวิตรอดพ้นจากอันตรายได้ เช่น การกระพริบตาเมื่อผงเข้าตา  การยกเท้าหนีทันทีเมื่อเหยียบหนาม ของแหลม หรือของร้อน  การไอ การจาม เมื่อมีสิ่งแปลกปลอมเข้าไปในทางเดินหายใจ


                               
                                                                           

  • 2.พฤติกรรมแบบรีเฟล็กซ์ต่อเนื่อง (Chain of Reflexes)  เป็นพฤติกรรมที่ประกอบด้วยพฤติกรรมย่อยๆ หลายพฤติกรรมที่เป็นปฏิกิริยารีเฟลกซ์ ซึ่งเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องกัน แต่เดิมใช้คำว่า สัญชาตญาณ ( Instinct ) แต่ในปัจจุบันคำนี้ใช้กันน้อยมากในทางพฤติกรรมเพราะมีความหมายกว้างเกินไป ซึ่งอาจรวมไปถึงพฤติกรรมที่มีมาแต่กำเนิดทุกๆแบบด้วย สัตว์พวกแมลง สัตว์เลื้อยคลาน และสัตว์ปีก จะมีพฤติกรรมแบบเด่นชัด เช่น การดูดนมของทารก การสร้างรังของนกและแมลง การชักใยของแมงมุม การกินอาหารของสัตว์แต่ละชนิด เช่น การแทะมะพร้าวของกระรอก การเกี้ยวพาราสีของสัตว์ต่างๆ การฟักไข่และเลี้ยงลูกอ่อนของสัตว์ การจำศีลและการอพยพย้ายถิ่นของสัตว์     
                


  • พฤติกรรมแบบไคนีซิส ( Kinesis )  เป็นพฤติกรรมที่ตอบสนองต่อสิ่งเร้าด้วยการเคลื่อนที่ทั้งตัวแบบมีทิศทางไม่แน่นอน คือ มีทิศทางที่ไม่สัมพันธ์กับทิศทางของสิ่งเร้า พฤติกรรมแบบนี้มักพบในสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังชั้นต่ำ และพวกโพรติสต์ ซึ่งมีหน่วยรับความรู้สึกที่มีประสิทธิภาพไม่ดีพอ เช่น  การเคลื่อนที่ออกจากบริเวณที่อุณหภูมิสูงของพารามีเซียม การเคลื่อนที่หนีฟองแก๊ส CO2 ของพารามีเซียม การเคลื่อนที่ของตัวกุ้งเต้นเมื่ออยู่ในความชื้นที่แตกต่างกัน
  • พฤติกรรมแบบแทกซิส ( Taxis )  เป็นพฤติกรรมการเคลื่อนที่เข้าหาหรือหนีจากสิ่งเร้าอย่างมีทิศทางที่แน่นอน พฤติกรรมแบบนี้มักพบในสิ่งมีชีวิตที่มีหน่วยรับความรู้สึกที่มีประสิทธิภาพดีพอจะสามารถรับรู้และเปรียบเทียบสิ่งเร้าได้ เช่น   การเคลื่อนที่เข้าหาแสงสว่างของพลานาเรีย  การเคลื่อนที่ของหนอนแมลงวันหนีแสง  การเคลื่อนที่ของแมลงเม่าเข้าหาแสง  การเคลื่อนที่ของค้างคาวเข้าหาแหล่งอาหารตามเสียงสะท้อ  การบินเข้าหาผลไม้สุกของแมลงหวี่
 
                








SelectionFile type iconFile nameDescriptionSizeRevisionTimeUser
Comments