językoznawca – onomasta – tłumacz

dr Wojciech Włoskowicz (PhD)
językoznawca, onomasta, tłumacz języka angielskiego i niemieckiego, przewodnik beskidzki



Kontakt: wloskowicz (at) gmail.com

ORCID ID: orcid.org/0000-0002-6146-7822

 


Wykształcenie:

2009 – magister, Instytut Lingwistyki Stosowanej UW, dyplom z wyróżnieniem, temat pracy magisterskiej: Österreichisch-ungarische Militärterminologie als Translationsproblem [Austro-węgierska terminologia wojskowa jako problem przekładowy].

2018 – doktor, Instytut Slawistyki PAN, doktorat z wyróżnieniem, temat rozprawy: Uzus toponimiczny. Zarys problematyki teoretycznej (na podstawie polskiej toponimii Huculszczyzny, ss. 593, promotor: prof. dr hab. Ewa Wolnicz-Pawłowska, recenzje rozprawy na stronach Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów).
PhD thesis: Toponymic usus. An outline of theory (on the basis of the Polish toponymy of the Hutsul region), pp. 593.

Zainteresowania naukowe / Research fields:
- onomastyka ogólna (teoria onomastyki) / general onomastics (theory of proper names)
- toponomastyka (ze szczególnym uwzględnieniem Karpat) / toponomastics (with particular focus on the Carpathian Mountains)

- semantyka / semantics
- translatoryka / theory of translation
- terminologia / terminology
- językoznawstwo normatywne / normative linguistics
- gramatyka opisowa / descriptive grammar
- kultura i historia Huculszczyzny / culture and history of the Hutsul region

Granty indywidualne / Individual grants (PI):
- Kierownik grantu NCN Sonatina pt. Semantyka i pragmatyka onimiczna. Onomastyczna definicja nazwy własnej a teoria i praktyka polityki nazewniczej [
Semantics and pragmatics of proper names. The onomastic definition of proper name and the theory and practice of naming policy] (UMO-2018/28/C/HS2/00319).

Stypendia naukowe:
- Stypendium doktorskie NCN Etiuda 4. Wniosek nr 2016/20/T/HS2/00024 pt. Uzus toponimiczny. Zarys problematyki teoretycznej (na podstawie polskiej toponimii Huculszczyzny).

Staże zagraniczne:
- Staż naukowy w Instytucie Slawistyki Uniwersytetu Wiedeńskiego (Institut für Slawistik, Universität Wien) w ramach Stypendium NCN Etiuda (1.02.2017-31.07.2017). Opiekun naukowy stażu: Prof. Michael Moser. Relacja ze stażu w serwisie FB: Vienna Etude / Wiedeńska Etiuda - Wojciech Włoskowicz.

Publikacje naukowe / Scientific publications:
1) Glosy do teorii językoznawstwa normatywnego [Glosses to the theory of normative linguistics], „Poradnik Językowy” z. 6/2018, s. 47–65.
2) Functions of Geographical Names and the Use of Endo- and Exonyms, „Mitteilungen der Österreichischen Geographischen Gesellschaft” 2017, R. 159, s. 323–343, DOI 10.23781/moegg159-323, PDF (wolny dostęp). [JCR]
3) Między endonimem a egzonimem. Status nazw obiektów transgranicznych [Between endonym and exonym. On the status of the names of transboundary geographical features], „Acta Onomastica” 1/LVII/2016, s. 141–155.
4) Przekład choronimów „roszczeniowych”. Między teorią tłumaczenia a onomastyką kulturową [Claim choronyms in translation. Between a theory of translation and the onomastics of culture], „Między Oryginałem a Przekładem” 2016, nr 32, s. 25–40.
5) Trójelementowy model znaczenia onimicznego i pojęciowy model onomastykonu [The triple model of onymic meaning and the conceptual model of onomasticon], „Onomastica” 2015, nr LIX, s. 57–76.
6a) Napisy na mapach III zdjęcia topograficznego Austro-Węgier i na zdjęciach Wojskowego Instytutu Geograficznego w Warszawie w świetle instrukcji, „Polski Przegląd Kartograficzny” 2015, t. 47, nr 1, s. 33–45.
6b) Labels on the maps of the Third Military Survey of Austria-Hungary and on the survey maps of the Military Geographical Institute (Wojskowy Instytut Geograficzny) in Warsaw in the light of survey manuals, „Polish Cartographical Review” 2015, Vol. 47, nr 1, s. 31–43, DOI: 10.1515/pcr-2015-0003.
7) Toponomastyczna praca topografa w Austro-Węgrzech i w II Rzeczypospolitej [A Topographer's Toponymic Work in Austria-Hungary and in the Second Republic of Poland], „Prace Językoznawcze” 2015, nr XVII/3, s. 137–153.
8) Toponimia Huculszczyzny na austro-węgierskich i polskich mapach topograficznych (od poł. XIX w. do 1939 roku) [Toponymy of the Hutsul Region on Austro-Hungarian and Polish Topographic Maps from the Mid-19th Century to 1939], w: 19. slovenská onomastická konferencia. Bratislava 28. – 30. apríla 2014, red. Iveta Valentová, Bratislava 2015, s. 298–307.
9) Feldmarszałek porucznik czy generał dywizji? Przekład nazw austro-węgierskich stopni wojskowych [Feldmarszałek porucznik (Lieutenant Field Marshal) or generał dywizji (Major General)? Translating Austro-Hungarian Military Rank Names into Polish], „Lingwistyka Stosowana” 2015, nr 13, s. 103–111.

Publikacje popularnonaukowe:
1a) Słowa na niewysokiej połoninie, „Academia. Magazyn Polskiej Akademii Nauk” 2016, nr 1(45), s. 49–51.
1b) Words on the Hutsul Uplands, „Academia. Magazine of the Polish Academy of Sciences”.

Redakcja publikacji naukowych:
1) Slavica. Onomastica. Regionalia. Prace dedykowane Panu Profesorowi Jerzemu Dumie, red. M. Biolik, W. Szulowska, E. Wolnicz-Pawłowska, A. Naruszewicz-Duchlińska, W. Włoskowicz, Olsztyn 2016, ss. 239.

Referaty na konferencjach naukowych:
1) 19. Słowacka Konferencja Onomastyczna, Jazykovedný ústav Ľudovíta Štúra SAV, Slovenská jazykovedná spoločnosť pri JÚĽŠ SAV, Slovenská onomastická komisia, Bratysława, 28-30 IV 2014, referat: Toponimia Karpat z obszaru tzw. Galicji na austriackich i polskich mapach topograficznych (od końca XVIII w. do 1939 roku).
2) Konstrukcje i destrukcje tożsamości. Granice stare i nowe, Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Instytut Slawistyki Zachodniej i Południowej Uniwersytetu Warszawskiego, Fundacja Slawistyczna, Warszawa, 12-13 V 2014, referat: Między Polską a Kongresówką: przekład choronimów roszczeniowych. Przyczynek do toponomastyki translatorycznej.
3) XIX Międzynarodowa i Ogólnopolska Konferencja Onomastyczna, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Gniezno, 20-22 IX 2014, referat: Trójelementowy model znaczenia onimicznego i pojęciowy model onomastykonu.
4) The Fifth EUGEO Congress on the Geography of Europe, Budapeszt, 30 VIII-2 IX 2015, sesja P51 The role of place names in geographical education, referat: Claim Choronyms as a Toponymic Tool of Propaganda.
5) V konferencja z cyklu Imago mundi pt. Teoria tłumaczenia czy teorie tłumaczeń?, Warszawa, 20-21 XI 2015, referat: Przekład choronimów roszczeniowych: między teorią tłumaczenia a onomastyką kulturową.
6) The 33rd International Geographical Congress, Pekin (ChRL), 21-25 VIII 2016, sesja C12.36 Toponymy. Place Names As Social Place Names As Social Constructs, referat: Communicative community as the core criterion for the endonymic status of toponyms. An addendum to P. Jordan’s definition of endonym.
7) XX Międzynarodowa i Ogólnopolska Konferencja Onomastyczna, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków, 21-23 IX 2016, referat: Kryteria endonimiczności. Aspekty teoretyczne a definicja egzonimu.
8) 20. Słowacka Konferencja Onomastyczna "Konvergencie a divergencie v propriálnej sfére", Univerzita Mateja Bela v Banskej Bystrici, Jazykovedný ústav Ľudovíta Štúra SAV, Bańska Bystrzyca, 26-28 VI 2017, referat: Funkcje toponimów w perspektywie postnominacyjnej.
9) Sprachwissenschaftliche Dissertationsprojekte der Wiener Germanistik and friends 2017. 7. Workshop, Institut für Germanistik der Universität Wien,  Institut für Slawistik der Universität Wien, Institut für Schallforschung der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wiedeń, 7-8 IV 2017, referat: Dreiteiliges Modell der onymischen Semantik und seine Bedeutung für die Theorie des toponymischen Sprachgebrauchs.

10)
XXI Międzynarodowa i Ogólnopolska Konferencja Onomastyczna, UMCS, Kazimierz Dolny, 4-6 X 2018, referat: Teoria uzusu toponimicznego. Tezy główne.

Inne wystąpienia naukowe:
1) Referat pt. Wybrane nazwy geograficzne Huculszczyzny u S. Vincenza i w innych tekstach polskich”, Konferencja Vincenz. Dialog – Karpaty – Europa Środkowa”, Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK / Międzynarodowe Centrum Kultury, Kraków, 23–24.11.2018.
2) Referat pt. „Teoria uzusu toponimicznego – główne założenia, posiedzenie Sekcji Onomastycznej Komitetu Językoznawstwa PAN, Kraków, 23.06.2018.
3) Referat pt. „Polityka nazewnicza a mechanizmy kształtowania (się) uzusu toponimicznego, konferencja: „Polityka nazewnicza. Trójstronne robocze spotkanie delegacji z Polski, Czech i Słowacji, Główny Urząd Geodezji i Kartografii w Warszawie, 11 kwietnia 2018.
4) Wykład pt. „Das toponymische Erbe der Habsburgermonarchie in Galizien” w Stacji Naukowej PAN w Wiedniu, 6.04.2017.
5) Wykład pt. „Sprachtheoretische Aspekte der Endo- und Exonymie: Semantik, kommunikative Gemeinschaften und Funktionen von Eigennamen” podczas 97. posiedzenia Arbeitsgemeinschaft für Kartographische Ortsnamenkunde przy Austriackiej Akademii Nauk, Wiedeń, 4.05.2017.
6) Referat pt. „Wybrane nazwy geograficzne Huculszczyzny w polskim zwyczaju językowym”, Konferencja „Spotkania na Pokuciu – Warsztaty Rafajłowskie 2017”, 1.06.2017, Iwano-Frankiwsk, Przykarpacki Uniwersytet Narodowy.
7) Wykład pt. „Österreichisch-ungarische Militärterminologie im Polnischen” w Stacji Naukowej PAN w Wiedniu, 20.06.2017.
8) Seminarium językoznawcze prof. Jadwigi Wajszczuk prowadzone w IS PAN „Założenia teoretyczne współczesnej lingwistyki", 25.02.2016, tytuł referatu: Podstawowe założenia pojęciowej semantyki onimicznej.
9) Seminarium językoznawcze prof. Jadwigi Wajszczuk prowadzone w IS PAN „Założenia teoretyczne współczesnej lingwistyki", 7.04.2016, tytuł referatu: Trójelementowy model znaczenia onimicznego i pojęciowy model onomastykonu.

Wystąpienia popularnonaukowe:
1) 8. Warszawskie Targi Książki, 19.05.2017, wykład Nazewnicze dziedzictwo karpackiej wielokulturowości, organizator: Polska Akademia Nauk, relacja z wykładu na www.naukaonline.pl.
2) Wszechnica Polskiej Akademii Nauk, 11.01.2017, tytuł wykładu: Magury, Zwory i Berda. Nazewnicze dziedzictwo karpackiej wielokulturowości. Nagranie wideo z wykładu dostępne online: https://www.youtube.com/watch?v=zFvxksooRRY
3) Radio TOK FM, audycja OFF Czarek, 2.06.2016, rozmowa o Huculszczyźnie, prowadzonych badaniach toponomastycznych, przygotowywanej rozprawie doktorskiej i o roli humanistyki. Zapis rozmowy dostępny online: http://audycje.tokfm.pl/odcinek/Dlaczego-Huculki-pala-fajki-Rozmowa-z-Wojciechem-Wloskowieczem/37883
4) PANel Wiedzy, Warszawa, 15.10.2015, tytuł prelekcji: Gdańsk nie Danzig, Lwów nie Lviv. Językoznawcze spojrzenie na nazwy geograficzne w kartografii.

Inne wystąpienia:
1) Młodzi w nauce. Debata o kierunkach rozwoju nauki w Polsce. Organizatorzy: Rada Młodych Naukowców przy Ministrze NiSW, Akademia Młodych Uczonych PAN, Warszawa, 16.03.2016. Nagranie z debaty (od 1:13:43): https://player.vimeo.com/video/159703554

Udział w projektach grantowych (wykonawca):
1) Mowa polska na Bukowinie Karpackiej. Dokumentacja zanikającego dziedzictwa narodowego, finansowanie: NPRH, nr grantu: 1bH 15 0354 83, kierownik: dr hab. Helena Krasowska, (10.2015-12.2016).

Zrealizowane własne badania terenowe:
1) Mikroonomastyczne badania terenowe. Rekonesans terenowy Huculszczyzna, termin realizacji: 20-27.06.2015, finansowanie: grant wewnętrzny IS PAN ze środków dla młodych naukowców.
2) Mikroonomastyczne badania terenowe. Badania terenowe Huculszczyzna, termin realizacji: 9 -15.12.2015, finansowanie: grant wewnętrzny IS PAN ze środków dla młodych naukowców.

Przekłady prac naukowych:
1) Westerhoff Christian, Praca przymusowa w czasie I wojny światowej. Niemiecka polityka sterowania siłą roboczą w okupowanym Królestwie Polskim i na Litwie w latach 1914-1918, tłum. W. Włoskowicz, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2014. s. 440.
2) Rolf Malte, Rządy imperialne w Kraju Nadwiślańskim. Królestwo Polskie i cesarstwo rosyjskie 1864–1915, tłum. W. Włoskowicz, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2016. s. 506.


Członkostwo w organizacjach:
- członek Polskiego Towarzystwa Onomastycznego (prezes Zarządu)
- członek International Council of Onomastic Sciences (ICOS)
- członek American Name Society
- członek Polskiego Towarzystwa Językoznawczego
- członek Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki

Pełnione funkcje:

Obecne:
- Prezes Zarządu Polskiego Towarzystwa Onomastycznego

Zakończone:
- Członek Rady Naukowej Instytutu Slawistyki PAN
- Przewodniczący Rady Samorządu Doktorantów PAN (kadencja 27.11.15-25.11.16)
- Przewodniczący Komisji ds. PAN przy Zarządzie Krajowej Reprezentacji Doktorantów (kadencja 2016)
- Przewodniczący Rady Samorządu Doktorantów Instytutu Slawistyki PAN (10.2015-11.2016)


fot. Jakub Ostałowski / Kancelaria PAN