Grebbedijk

Bewonersavond:
Benut meekoppelkansen bij versterking van de Grebbedijk

Meekoppelkansen bij versterking van de Grebbedijk

Water Natuurlijk organiseerde op zaterdag 27 februari 2016 een fietsexcursie langs de Grebbedijk. Op woensdag 16 maart 2016 volgde in Café Loburg in Wageningen een brainstormavond over de komende versterking van de dijk. De avond was met ruim 60 deelnemers zeer druk bezocht. Bewoners en ondernemers uit Wageningen en omgeving, ontwerpers en vertegenwoordigers van waterschap, provincie en gemeente spraken in een heel enthousiaste en constructieve sfeer met elkaar. Zowel excursie als avond leverden veel nieuwe en waardevolle inzichten op.

De Grebbedijk beschermt de hele Gelderse Vallei tegen overstroming. Vanaf 2017 gaan nieuwe normen gelden voor de veiligheid van de dijken en dat betekent dat het waterschap Vallei en Veluwe (i.s.m. gemeenten en provincies) de Grebbedijk gaat versterken. Waterschapspartij Water Natuurlijk nodigde de achterban en andere geïnteresseerden daarom van harte uit voor een brainstormavond om mee te kijken en te denken over de kansen die dit biedt. Ook al zijn de technische normen voor de waterveiligheid nog niet vastgesteld, we willen de wensen en mogelijkheden zo vroeg mogelijk in beeld hebben.

Waterveiligheid staat voor iedereen bovenaan. In de hele Vallei is waterbewustzijn erg belangrijk. Dat waterbewustzijn mag nog wel groter worden. Mensen moeten weet hebben van het belang van een veilige Grebbedijk.

Meekoppeling van dijkversterking met andere belangen als natuur en recreatie vindt iedereen vanzelfsprekend. Voer een dijkbeheer dat ervoor zorgt dat een mooie bloemrijke dijk ontstaat. Dat is tegelijkertijd ook beter voor de waterveiligheid (stevige grasmat). Ook vonden veel aanwezigen het belangrijk om de verkeersveiligheid en de mogelijkheden voor wandelen en fietsen verbeteren.

Maar kijk ook breder dan de dijk alleen. Het zou mooi zijn als er langs de Grebbedijk in de uiterwaarden aan de noordkant van de Nederrijn een aaneengesloten natuurgebied kon ontstaan, rekening houdend met waterveiligheidsaspecten. Dan kunnen herten vanaf de Veluwe, via het Renkums Beekdal, niet alleen op de Wageningse Berg komen, maar via de uiterwaarden ook op de Grebbeberg: ‘Herten langs de Rijn’.


Het verslag met de resultaten van de excursie en de avond is onderaan deze pagina als pdf te downloaden.


Water Natuurlijk geeft landschap, natuur, cultuurhistorie en recreatie een belangrijke plaats in het waterbeheer. Daarnaast spelen we actief in op veranderingen in het klimaat. We krijgen vaker te maken met lange perioden van droogte en korte maar hevige regenbuien. Daar willen we Vallei en Veluwe tijdig op voorbereiden. Tot slot anticiperen we op de veranderingen in de samenleving. Inwoners willen steeds vaker zelf hun woonomgeving verbeteren of en beheren. Wij zoeken actief de samenwerking met deze inwoners en ook met collega-overheden, grondeigenaren en maatschappelijke organisaties.


We waren daarom erg benieuwd naar de ideeën die bij onze achterban en andere geïnteresseerden leven over de komende versterking van de Grebbedijk. Verbeteren van de waterveiligheid staat vanzelfsprekend voorop. Maar er is veel meer dan dat. Vragen die aan de orde kwamen, waren: 
  • verbeteren van de verkeersveiligheid op de Grebbedijk?
  • verplaatsing Wageningse jachthaven naar de uiterwaarden bij het stadscentrum?
  • nieuwe wandelroutes door de uiterwaarden en binnendijks?
  • meer natuurontwikkeling langs de Grebbedijk?
  • hoe bij dijkversterking om te gaan met de cultuurhistorie van de Grebbelinie?
  • uitzicht op Binnenveld behouden en in betere banen leiden van de verrommeling van het binnendijkse landschap?


Water Natuurlijk maakt zich er sterk voor dat de Grebbedijk op korte termijn wordt versterkt tot superveilige en multifunctionele Deltadijk. Maar dijkversterking moet wel gebeuren  met respect voor cultuurhistorie, en extra kansen bieden aan natuurontwikkeling en aan mooi en veilig wandelen en fietsen. We zijn dan ook blij dat dit de koers is waarvoor de provincies Gelderland en Utrecht, de gemeente Wageningen en Waterschap Vallei en Veluwe hebben gekozen. Ze willen die verbetering namelijk aangrijpen om breder naar het gebied te kijken, om zo waar mogelijk de economie, de natuur en de recreatie te versterken. Deze vier partners gaan gezamenlijk onderzoek doen naar de (financiële) mogelijkheden. Het onderzoek is in 2017 gereed.

Drukbezochte avond in Café Loburg in Wageningen


Samenvatting van de resultaten van de excursie en avond


Op de excursie en de brainstormavond kwamen twee duidelijk procesaanbevelingen naar voren:

  • Werk aan het hoogwaterbewustzijn in de gehele Gelderse Vallei. Het waterschap moet niet alleen de inwoners van Wageningen, maar bijvoorbeeld ook die van Amersfoort, Veenendaal en Ede betrekken bij de planvorming voor de versterking van de Grebbedijk. Organiseer een ‘Dag van de Grebbedijk’.

  • Zorg voor een vlotte planvorming. Laat het waterschap zo snel mogelijk praten met alle betrokkenen, in het bijzonder met de direct aanwonenden en bedrijven langs de dijk. Laat aanwonenden en bedrijven niet langer dan nodig in onzekerheid zitten. Er is een duidelijke wens voor goede communicatie met goed verwachtingsmanagement.

 

Inhoudelijk bleek dat de discussies zich op verschillende schaalniveaus afspeelden:

  • Ten eerste gaat het om de waterveiligheid van de hele Gelderse Vallei die afhankelijk is van de 5 kilometer Grebbedijk. Waterveiligheid staat voor iedereen bovenaan. In de hele Vallei is waterbewustzijn erg belangrijk. Dat waterbewustzijn mag nog wel groter worden. Mensen moeten weet hebben van het belang van een veilige Grebbedijk.

  • Ten tweede gaat het om wat je doet met de Grebbedijk in relatie tot zijn directe omgeving; de uiterwaarden, het binnendijkse gebied, de haven van Wageningen, de binnenstad van Wageningen. Is hier werk met werk te maken? Meekoppeling met andere belangen als natuur en recreatie vindt iedereen vanzelfsprekend. Afhankelijk van zijn directe omgeving heeft de dijk een heel ander karakter. Daar kun je op inspelen.

  • Ten derde gaat het om de dijk zelf. Kun je werken aan een herkenbaar ‘Grebbedijkprofiel’? Voer een dijkbeheer dat ervoor zorgt dat een mooie bloemrijke dijk ontstaat. Dat is tegelijkertijd ook beter voor de waterveiligheid (stevige grasmat). Hoe kun je de verkeersveiligheid en de mogelijkheden voor wandelen en fietsen verbeteren?

 

Het meekoppelen met natuur en recreatie leefde sterk bij de deelnemers. Wat zou dit in kunnen houden?

  • Het zou mooi zijn als er langs de Grebbedijk in de uiterwaarden aan de noordkant van de Nederrijn een aaneengesloten natuurgebied kon ontstaan, rekening houdend met waterveiligheidsaspecten. Dan kunnen herten vanaf de Veluwe, via het Renkums Beekdal, niet alleen op de Wageningse Berg komen, maar via de uiterwaarden ook op de Grebbeberg: ‘Herten langs de Rijn’.

  • De Grebbedijk, tussen de Grebbeberg en Wageningen in, is uniek door het ’360 graden-uitzicht‘ op Grebbeberg en Wageningse Berg, op de Rijn en op het Binnenveld. Wandelaars en fietsers kunnen hier nog beter van genieten als de verkeersveiligheid groter wordt, en langs de dijk wat rustiger uitzichtspunten komen. De Grebbelinie en de Wageningse binnenstad met stadsgracht zijn twee belangrijke cultuurhistorische parels. Deze moeten zo goed mogelijk worden behouden en versterkt wanneer de Grebbedijk onder handen wordt genomen.

  • Een optie, waarover men verschillend denkt, is het verplaatsen van de Wageningse jachthaven (of in ieder geval de passantenhaven) van de huidige locatie bij de monding van de haven in de Rijn naar een plaats dichterbij de binnenstad van Wageningen. Sommigen vinden dat heel wenselijk; de stad meer op de rivier betrekken, meer reuring bij het centrum, de mogelijkheid om bij de havenmonding een ecologische verbinding te maken. Anderen vinden het onwenselijk als de natuur in de uiterwaarden vlakbij het centrum plaats moet maken voor een jachthaven. Ook over aanleg van een roeibaan in de uiterwaarden denkt men verschillend om vergelijkbare redenen verschillend.

  • Over het binnendijkse gebied tussen Wageningen en de Grebbeberg lopen de meningen wat uiteen. Sommigen vinden het helemaal prima zo. De wandelmogelijkheden kunnen wellicht wat vergroot. Klompenpaden zouden wel met elkaar moeten worden verbonden, in aansluiting op nieuw paden door de uiterwaarden tussen de Grebbeberg en Wageningen. Anderen vinden het landschap wat verrommeld (verspreide bedrijfsterreinen en kassen die wat kaal in het landschap liggen). Dat zou met beplanting en bosschages wat meer aangekleed mogen worden.

Aandachtspunten bij versterking van de Grebbedijk


Rienk Kuiper, Cees Kwakernaak, Greet Eikelenboom 
Water Natuurlijk - Vallei en Veluwe
Ċ
WaterNatuurlijk Vallei en Veluwe,
6 apr. 2016 10:23
Comments