POLSKIE WIATRAKI‎ > ‎

► podlaskie wiatraki



Wiatraki w skansenach



  • Ciechanowiec - Muzeum Rolnictwa im. J. K. Kluka
Wiatrak
koźlak (1945-46) pochodzi z Niemyj Starych. Pierwszym właścicielem i budowniczym był Jan Puchalski. Wiatrak wykonał we własnym zakresie, jedynie wielkie koło wyrysowane zostało przez cieślę. Puchalski wzorował się na wiatraku pochodzącym z okolic wsi Ząbki, gdzie pracowały 2 duże i 1 mały wiatrak.

Wiatrak ten był w stanie obsłużyć trzy wioski: Rudki, Niemyje i Kłody. Przemielał w ciągu
doby od 10 do 15 m żyta. Wiatrak funkcjonował do roku 1952, potem wioska została zelektryfikowana i zaprzestano przemiału.


  • Dąbrowa Łazy
  • Nowogród - Skansen Kurpiowski im. Adama Chętnika
Wiatrak ze wsi Plewki (gmina Łyse, powiat Ostrołęka, woj. mazowieckie) zbudowany w roku 1922. Wiatrak typu paltrak posadowiony na szynie (okrężnicy), po której toczą się kółka, przymocowane od dołu do podłogi; obracany jest ku wiatrowi przy pomocy nisko położonego dyszla.

Obudowa na planie kwadratu, z desek, uszczelniona na stykach listwami, dach dwuspadowy kryty gontem. Jest to niewielki wiatrak zwany gospodarczym, używany do przemiału zboża na potrzeby jednego lub niewielu gospodarstw.

  • Skansen w Białowieży
Początek skansenowi dał wiatrak-koźlak, sprowadzony do Białowieży w roku 1978. Przewieziono go ze wsi Kotły koło Bielska Podlaskiego. Jeszcze wcześniej stał we wsi Kuraszewo. Pochodzi z 1925 roku. W 1983 roku grupa studentów białostockich, współwłaścicieli wiatraka, kupiła grunt (ponad 4 hektary) pod przyszły skansen. Z czasem zaczęły przybywać następne obiekty. W wiatraku na pierwszym poziomie stanęły drewniane prycze (do dziś istniejące), a dla grupy zapaleńców przyjazdy do Białowieży, składanie drewnianych obiektów ściąganych z okolicy stało się sposobem na spędzanie wolnego czasu.

Dziś Skansen w Białowieży posiada już dwa wiatraki koźlaki. Do wyżej wymienionego wiatraka, w 1985 roku dołączył koźlak kryty gontem z lat 30. XX wieku. Niegdyś stał w Orli. Wewnątrz można oglądać kompletny mechanizm służący do mielenia zboża, który po remoncie przewidywany jest do uruchomienia.

  • Muzeum Podlaskie - Białostockie Muzeum Wsi
Białostockie Muzeum Wsi to skansen gromadzący zabytki architektury drewnianej i zbiory etnograficzne z regionu białostockiego, łomżyńskiego i wschodniej Suwalszczyzny (w tym
dwa wiatraki-koźlaki z Tykocina i z Wojnowców koło Sokółki).

Wszystkie budynki zabytkowe zostały przeniesione – żaden z nich nie jest rekonstrukcją. Budynki skansenu rozmieszczone są na terasach rzeki Supraśl, wkomponowane w krajobraz o parkowym charakterze. Muzeum jest położone nad rzeką Supraśl, przy szosie wylotowej z Białegostoku do Augustowa.

Zobacz też:
- Moja galeria podlaskich wiatraków
- Kurier Poranny, Wiatrak - zabytkowy mister Podlasia
- Wiatraki Podlasia
- Architektura wsi: wiatrak sokólski