Kỹ thuật trồng lan

Kinh nghiệm trồng lan Cattleya.

1. Những yếu tố quyết định cây lan

            - Đó là môi trường và nguồn nước, hai yếu tố này quyết định 60 - 70% sự phát triển cây lan. Lan Cattleya cần ánh sáng đầy đủ mỗi ngày từ 8 tiếng trở lên, thông thoáng gió, độ ẩm 60 - 70%, giàn lan có lưới che.

            Cây con mới trồng, cây mới tách chiết che 70%.

            Cây mới trưởng thành che 50 - 60%, có nguồn nước tưới ổn định, sử dụng nước máy chứa vào bồn 24 tiếng trở lên hoặc nước mưa…

            - Khi chọn cây lan trồng, ngoài yếu tố đẹp chú ý giống lan thích hợp với thời tiết, chọn cây siêng ra hoa, hoa đẹp.

             Dùng chậu nhựa đường kính 16 - 18 cm, chất trồng là dớn cọng, than, than gáo dừa… Nếu trồng than thì chặt nhỏ cỡ ngón tay cái đến ngón chân cái, sau khi chặt nhỏ than xong đem ngâm nước cho trôi hết bụi, dùng than sạch, nếu trồng dớn cọng cũng phải ngâm như than. 

2. Kinh nghiệm trồng cây lan con 

            - Cây con nhập về ở trong chậu nhựa mềm đường kính 6 - 8 cm, dùng tay bóp nhẹ xung quanh chậu mềm cho rễ bong tróc ra, sau đó lật úp chậu lấy cây con cùng chất trồng ra, đặt hoặc cột dây nylon giữ cho cây không bị nghiêng ngã, bỏ thêm than hoặc dớn cọng vào phần còn trống, treo chậu lan vào chỗ lưới che 70% nắng.

            - Dùng Physan 20 với liều lượng 1% pha 1 lít nước phun xịt ướt toàn thân rễ, lá… để diệt khuẩn, ngừa rêu. Để khô 1 - 2 ngày, sau đó tưới vitamin B1 pha 1 cc/lít nước để dưỡng rễ và kích thích ra rễ mới.

            - Đến khi cây ra rễ mới mạnh, bắt đầu dùng phân NPK 30 – 10 - 10 liều lượng loãng (phân nửa liều lượng bình thường) kết hợp với tưới đạm cá nửa tháng 1 lần. Lúc thấy bộ rễ đã ổn định, nhiều rễ, chuyển từ từ sang liều lượng bình thường. Khi cây nhảy chồi mới, phát triển mạnh, đổi sang phân NPK 20 – 20 - 20.

3. Kinh nghiệm trồng lan tách chiết

            - Đối với trồng cây tách chiết, thì mỗi đơn vị cắt là 2 - 3 tép, phải cắt đúng “thì”, tức lúc cây vừa ra rễ non. Sau khi tách tép, nhúng vào Physan pha 1 cc/lít nước, để khô rồi ngâm tiếp vào thuốc trừ nấm, rồi đem treo ở chỗ râm mát một vài ngày thì tiến hành trồng.

            - Khi trồng phải cột chặt đơn vị (tép lan) vào cây ti (để giữ cố định), hoặc cột vào móc chậu để cây không bị lay động khi tưới hoặc gió mạnh, xoay hướng phát triển vào trong chậu, bỏ chất trồng vào chậu cho đầy lên cách đầu rễ non khoảng 1 - 2 cm, cẩn thận đừng để chất trồng va chạm vào đầu rễ non.

            - Đem chậu lan mới trồng vào chỗ lưới che 70% nắng, tưới vitamin B1, pha 1 cc/lít để kích thích ra rễ, lúc cây ra rễ mạnh, dùng phân 30 – 10 - 10 pha loãng (50% liều lượng) kết hợp với vitamin B1 tưới xen kẽ 5 ngày 1 lần, đến khi cây nhảy chồi mới, ra rễ nhiều có thể tăng lượng phân bình thường và đạm cá.

            Khi cây hoàn chỉnh 1 tép mới thì đổi sang phân NPK 20 – 20 - 20 (tỷ lệ cân bằng) và chủ yếu dùng phân NPK 20 – 20 - 20 và đạm cá. Nuôi trồng lan Cattleya ta nên dùng phân với liều lượng loãng, tưới nhiều lần (nếu có điều kiện), ví dụ liều lượng bình thường là 1 g/lít/tuần/lần thì ta dùng 1 g/2 lít/tuần/2 lần, như thế không sợ bị “sốc” cây.

4. Kinh nghiệm chăm sóc lan ra hoa

            - Lan Cattleya con sau khi trồng khoảng 12 - 15 tháng nếu thấy cây phát triển tốt, giả hành cao lớn, nhảy chồi mới mập, khỏe, cây trồng được 6 - 7 tép, phát triển tốt là những cây có thể ra hoa. Chỉ kích ra hoa những cây khỏe mạnh. Khi cây đạt những yêu cầu cần thiết để ra hoa thì tiến hành bón phân. Dùng phân NPK có tỷ lệ lân cao như 19 – 31 - 17, 11 – 35 - 15, 6 – 30 - 30… để kích ra hoa. Kết hợp với việc đưa chậu ra chỗ sáng hơn, đồng thời giảm nước tưới 50%... Khi điều khiển lan Cattleya ra hoa thì chú ý rằng “tăng lân, giảm nước, tăng ánh sáng”.

 5. Kinh nghiệm phòng ngừa bệnh hại

            Ngừa bệnh hơn trị bệnh, khi cây lan bị bệnh nếu chữa khỏi cũng mất sức, mất thời gian hồi phục nên phòng ngừa là chính. Có thể sử dụng Aliette, Benomyl, Topsin… (nội hấp); Mancozeb, DithaneM45, Zinep (tiếp xúc). Để “ngừa bao vây” thì hôm nay dùng Aliette, ngày mai dùng Benomyl… ngày thứ ba dùng DithaneM45, hoặc Zinep… Diệt côn trùng, ốc sên thì sử dụng Lannatte.

   Theo Nghệ Nhân  Lê Nhị Trí (Q.2, TP.HCM),Là nghệ nhân “chuyên” lan Cattleya, nhiều lần đoạt giải thưởng và đang sở hữu bộ sưu tập lan Cattleya giá trị.




                                    Kỹ thuật trồng lan Hồ Điệp

1. Giá thể và chậu nuôi trồng:

            a. Chuẩn bị giá thể:
- Than gỗ chặt nhỏ vừa (kích thước 1 x 3 x 2cm), ngâm rửa sạch và để khô ráo.
- Vỏ dừa già chặt thành những miếng nhỏ, chiều ngang 2-3 cm; chiều dài 4-5 cm, ngâm vào nước vôi 5% từ 3-5 ngày để vỏ dừa mềm và bớt chất tanin, rửa sạch nước vôi, và vớt ra để ráo nước.
- Dớn: ngâm trong nước sạch tối thiểu 24 giờ để cho đớn đủ mềm và sạch cát, rửa lại nhiều lần bằng nước sạch, vớt ra để
b. Chậu nuôi trồng:

- Kích thước chậu tùy theo tuổi cây mà chọn cho thích hợp (cây từ 0 - 6 tháng tuổi trồng chung trong rổ nhựa, cây từ 6 -12 tháng tuổi cỡ chậu 8 - 9 cm; cây trên 12 tháng tuổi cỡ chậu 12 - 14 cm).
- Đối với chậu đất nung chỉ dùng giai đoạn cây lớn trên 12 tháng tuổi, chọn các chậu đã được nung chín (tay ướt sờ vào không hút bám vào chậu, gõ nghe thanh trong), có nhiều lỗ thoáng (cho cây rễ mập và cây có rễ gió nhiều), chậu không úng nước, miệng chậu không có gờ vì rất khó gắn ti tơ.
- Đối với chậu nhựa với lợi điểm là nhẹ và dễ dàng vận chuyển, không hấp thụ các chất khoáng từ nước và phân bón, rễ không bám chặt vào thành chậu, có nhiều lỗ thoáng. Phải rửa sạch trước khi trồng. Tốt nhất nên chọn chậu nhựa trong.


2. Các giai đoạn trồng:

- Trồng vào chậu nhỏ: Sau khoảng 3 - 6 tháng, cây bắt đầu ra rễ  thì  trồng vào chậu có đường kính 8 - 9 cm, nhổ cây nhẹ nhàng không để đứt rễ; lấy dớn đã xử lý quấn rễ cây rồi đặt vào chậu, xếp quanh gốc cây một lớp than củi chặt nhỏ.

           Đặt chậu lên giàn; Duy trì ẩm độ > 70% (max 95%); cường độ ánh sáng < 35% (min 20%), nhiệt độ dưới 28 0C (min 12 0C).

            Thay chậu nhỏ và trồng vào chậu lớn:
- Sau khi trồng trong chậu nhỏ khoảng 6 tháng thì chuyển sang chậu lớn. Sau thời gian chuyển chậu một tuần, khi cây đã phục hồi mới  tưới và bón các chất dinh dưỡng.
- Muốn thay chậu thì phải tưới thật đẫm nước trước 5-10 phút hoặc ngâm vào xô nước, nhẹ nhàng lấy bụi lan ra. Sau đó, làm vệ sinh, cắt bỏ hết rễ hư thối và các lá đã khô trồng vào chậu mới, đặt bụi lan vào giữa chậu lớn rồi thêm than và dớn vào quanh gốc, tránh không làm tổn thương bộ rễ cây.


3. Chăm sóc và quản lý:

a/. Nhiệt độ nuôi cây:
Đối với Hồ Điệp: cây tăng trưởng và phát triển tốt ở vùng có nhiệt độ khoảng 15 – 280C. Cụ thể:
- Lan từ 0 - 6 tháng tuổi: nhiệt độ tối ưu dưới 25 0C;
- Lan từ 6 - 12 tháng tuổi: nhiệt độ tối ưu trong khoảng 25 0C – 28 0C;
- Lan từ 12 - 18 tháng tuổi: nhiệt độ tối ưu trong khoảng 25 0C – 28 0C;
- Lan từ 18 - 24 tháng tuổi: nhiệt độ tối ưu dưới 25 0C (trong khoảng 21 0C – 23 0C);

 

Lưu ý:
- Vào khi nhiệt độ vườn ươm cao cần che kín vườn lan, dùng hơi nước phun mù trên mái nilon để tạo không khí ẩm mát, dùng quạt thổi điều hòa không khí trong vườn lan.
- Vào mùa mưa phải có mái che cho luống lan; vào mùa đông và khi nhiệt độ thấp che kín gió và thổi ấm để điều chỉnh nhiệt độ phù hợp cho vườn lan.
- Vào thời điểm lan ra hoa cần chuyển cây lan vào trong nhà kín hoặc phòng kín có ánh sáng để xử lý nhiệt độ thấp tạo cảm ứng ra hoa. Sau khi lan ra hoa có thể đặt cây lan trong điều kiện nhiệt độ đến 28 0C.

b/.Cường độ ánh sáng nuôi cây:
- Lan từ 0 - 6 tháng tuổi: tối ưu 30 - 35% ánh sáng tự nhiên;
- Lan từ 6 - 12 tháng tuổi: tối ưu 30 - 35% ánh sáng tự nhiên;
- Lan từ 12 - 18 tháng tuổi: tối ưu 30 - 35% ánh sáng tự nhiên;
- Lan từ 18 - 24 tháng tuổi: tối ưu 50% ánh sáng tự nhiên;
(Sử dụng màu sắc và cấu tạo đặc tính của lưới che để điều chỉnh cường độ ánh sáng).


c/. Điều kiện độ ẩm nuôi cây:
Lan từ 0 - 24 tháng tuổi: độ ẩm tối ưu 70 - 80%;
(Dùng hơi nước phun mù để tạo ẩm cho vườn lan).


4.Kỹ thuật bón phân:


            - Bón phân dưới gốc (theo hệ rễ): Sử dụng phân hữu cơ sinh học hoặc phân hữu cơ - khoáng chậm tan; phân khoáng có màng bọc túi nhỏ có kích thước 7 x 4cm. Đặt lên mặt chậu (1 túi/chậu), khi tưới nước phân sẽ tan từ từ cung cấp cho hệ rễ của cây (Hiện có bán ở vườn Lan Thanh Lan ).. Ngoài ra có thể sử dụng một số loại phân chậm tan (phân chì) để bón nhằm tăng hiệu quả sử dụng phân.


            - Bón phân trên lá (theo hệ lá): Phun bổ sung phân lỏng Humix phun định kỳ 2 lần/ tháng; phân HT 2ml/l phun định kỳ  7 ngày 01  lần; phun xen kẻ các loại phân hữu cơ sinh học dạng lỏng: Fish Emulision và Seaweed và Vitami B1 phun định kỳ 2 lần/ tháng. (Hiện

có bán ở vườn Lan Thanh Lan


- Các loại NPK (bón theo hệ lá), cụ thể như sau:
+ Cây lan từ 0 - 6 tháng tuổi: phun NPK 30-10-10 với nồng độ 0,5g/lít, định kỳ 3 ngày/lần.
+ Cây lan từ 6- 12 tháng tuổi: phun xen kẽ NPK 30-10-10 và NPK 20-20-20; nồng độ NPK 1 gam/lít, định kỳ 5 ngày/lần.
+ Cây lan từ 12-18 tháng tưổi: phun xen kẽ NPK 30-10-10 và NPK 20-20-20; nồng độ NPK 2 gam/lít, định kỳ 5 ngày/lần.
+ Cây lan từ 18-24 tháng tuổi: phun xen kẽ NPK 10-30-30 + NPK 10-60-10; nồng độ NPK 2gam/lít, định kỳ 5 ngày/lần.


5. Tưới nước:
            a/.Nguyên tắc:
+ Nước tưới phải tuyệt đối không bị mặn, không bị phèn, không quá kiềm và không có clo (nếu dùng nước giếng để tưới phải qua lọc; nếu dùng nước máy để tưới phải có bể dự trữ để cho bay hết clo). Độ pH của nước có độ axit nhẹ  pH = 5,2.
+ Tưới nước nhiều hay ít tùy thuộc vào mùa vụ, độ ẩm, sự thông thoáng, giá thể, loài lan, mùa tăng trưởng, nhiệt độ, sự che sáng nơi trồng, tình hình bệnh trạng của lan.


            b/.- Cách tưới thông thường như sau:
+ Mùa nắng, mùa khô hanh: tưới 2 lần; lần 1 từ 9 - 10 giờ sáng; lần 2 từ 3 - 4 giờ chiều; khi hết ánh nắng lá cây và vườn phải khô ráo.
+ Mùa mưa: Khi sờ tay vào gốc lan có cảm giác lớp vỏ dừa đã khô, tưới phun mù nhẹ trên lá.
+ Khi cây bị bệnh, ngừng tưới đến khi cây có dấu hiệu phục hồi.
+ Khi cây 0-6 tháng tuổi tưới phun mù, khi cây trên 6 tháng tuổi tưới béc phun.

6/.Phòng trừ sâu bệnh
- Thông thường cần phun định kỳ thuốc phòng trừ sâu bệnh hại lan theo hướng dẫn trên bao bì mỗi loại thuốc; nếu để cây bị bệnh mới phun trị thì rất dễ thiệt hại lớn cho người sản xuất vì bệnh lây lan rất nhanh.
Thường xuyên thay đổi thuốc BVTV để tăng hiệu quả của thuốc và tránh hiện tượng sâu bệnh lờn thuốc.


            * Các loại sâu bệnh thường gặp và thuốc phòng trừ:


1. Bệnh thối nâu (bệnh thối mềm) :

            Do vi khuẩn Erwinia carotovora gây ra: Khi xuất hiện bệnh cần tập trung các cây bệnh vào một nơi để tránh lây lan, cắt bỏ hết chỗ bị bệnh, xử lý vết cắt bằng vôi rồi phun Ditacin 8L, Kasumin 2L hoặc thuốc kháng sinh Argimycine 1% liên tiếp 3 lần, mỗi lần cách nhau 3 ngày, ngưng tưới nước để vết cắt mau lành. Nếu bệnh nặng, nhổ cả cây nhúng vào dung dịch Kasumin 2L 0,1% để khô rồi trồng lại. Lưu ý phải xử lý cả cây và giá thể trồng.

2. Nhện đỏ (Red spider mites): Dùng Nissorun, Danitol, Ortus, Dầu SK enspray 99, Chlocide.


3. Bệnh thối đen do nấm Phytophthora palmivo gây
ra: Dùng Alpine, Mexyl-mz, Ridomil, Curzate-M8, Appencarb 75 DE, Score 250 EC.

4. Bệnh héo rễ do nấm Sclerotium rolfsi gây ra: Dùng Hexin, Monceren.

5. Rệp sáp (Parlatoria proteus, Pseudococcus): Dùng Sago Super, Dragon, Supracid, Dầu SK enspray 99 hoặc hỗn hợp dầu và thuốc.

6. Bọ trĩ (Thrip palmi): Dùng Dragon, Sumicidin, Confidor, Polytrin.

7. Sâu khoang, sâu róm ăn lá: Dùng thuốc trừ sâu sinh học BT, Vicidi – M 50 ND.

8. Ốc sên: Dùng bả độc Deadline hoặc bả cám gạo trộn với các loại thuốc sâu thông thường.

9. Các côn trùng có cánh: Đặt bẫy côn trùng treo trên mái luống trồng lan, định kỳ từ 3 - 4 tháng thay bẫy 1 lần; Thường xuyên dọn vệ sinh vườn lan



\



Kỹ thuật trồng lan rừng



Thuần dưỡng lan rừng

            Theo kinh nghiệm dân gian, muốn cho lan sinh trưởng tốt, môi trường thuận lợi nhất là cho lan bám vào cây tươi nơi thoáng gió, ít ánh sáng chói.

            Lúc lấy lan rừng cần bóc cả vỏ gỗ cây đang bám chứ không nên lột mỗi bộ rễ. Sau đó lấy gỗ mục (loại lan đang sống) bó lại để nơi thoáng mát, ngày tưới vài ba lần bằng cách phun sương đều cả lá, thân, rễ. Chăm sóc cho lan 1 tháng rồi chiết thành nhánh trồng vào giò. Chú ý lót giò bằng mùn cưa hay xơ dừa và không được nén chặt. Tránh để ngoài ánh nắng gay gắt, thỉnh thoảng đưa lan ra ngoài trời đêm.

            Chơi lan không nên bón nhiều phân hóa học, chỉ cần đủ nước, ánh sáng và không gian phù hợp là cây phát triển tốt.

Làm cách nào để lan rừng ra bông?

            Như bạn đã biết ở các tỉnh phía Nam có 2 mùa, mùa mưa và mùa khô rõ rệt, cây lan sống trong các rừng cây ở đây trải qua rất nhiều thế hệ chúng đã quen với điều kiện thời tiết, khí hậu này. Những cây lan rừng sống được là nhờ bám vào các thân cây khác trong rừng, chủ yếu hấp thu hơi nước từ không khí, nước và thức ăn từ các phần khô mục của vỏ hay thân, cành cây chết mà chúng đeo bám (giá thể). Vào mùa mưa nhờ có nước và ẩm độ không khí cao, chất dinh dưỡng được hoà tan, cây lan hút được nhiều dinh dưỡng, nước nên chúng tươi tốt mập mạp, ra hoa nhiều, hoa đẹp. Nhưng vào mùa khô thời tiết khô nóng, ẩm độ trong không khí và trên giá thể giảm đi, cây thoát hơi nước nhiều, thân cây bị khô, lá bị rụng( nhằm hạn chế tối đa sự thoát hơi nước của cây), cây lan chuyển dần sang trạng thái nghỉ, ngừng phát triển. Khi mùa mưa đến cây lan lại bắt đầu chu kỳ phát triển trở lại để rồi ra lá mới, bông mới...

            Vì thế khi đem lan rừng về trồng ở vùng đồng bằng thấp, chúng ta cũng phải tạo cho chúng một điều kiện sống tương tự như khi chúng còn sống trong rừng thì cây lan mới ra bông. Cụ thể là phải cho cây lan “nghỉ” vào mùa khô bằng cách không tưới nước một, hai tháng để cho cây lan bị khô héo, rụng lá y như trong điều kiện tự nhiên của chúng. Khi muốn cho lan ra bông thì tiến hành tưới nước, tưới phân trở lại cây lan sẽ mọc chồi mới và phát triển mạnh mẽ. Sau khi tưới nước, tưới phân khoảng 3 tháng cây lan sẽ ra bông. Với những cây lan còn nhỏ vừa mới tách chồi từ cây mẹ thì không nên làm cách này vì cây dễ bị mất sức, còi cọc, không ra hoa vì bản thân những cây còn nhỏ này chư tích luỹ dự trữ được đầy đủ chất dinh dưỡng cây.

            Khi muốn lan ra hoa bất thường, vào dịp tết chẳng hạn, thì bón phân qua lá dành riêng cho lan. Song cần rất hạn chế bón thúc cho hoa vì sau mỗi đợt bón như vậy cây sẽ yếu sức. Tốt nhất là cách hai tháng lại thay lót giò 1 lần bằng xơ dừa mạt cưa. Hoa tàn thì cắt ngay cuống lá để tập trung dinh dưỡng nuôi cây lại sức. Tứơi nước nhẹ đều đặn ngày vài ba lần là cây sống khỏe không cần bón phân.

 

 

Kỹ thuật trồng lan rừng theo caycanhvietnam 

Comments