Thông tin về phóng xạ


Tác hại của phóng xạ 

Các tia phóng xạ:   
  1. Tia alpha là hạt mang điện tích dương dễ dàng bị chặn lại bởi tờ giấy hoặc da người. Nếu hấp thụ vào cơ thể qua đường hô hấp hay đường tiêu hoá, những chất phát tia alpha sẽ gây tác hại cho cơ thể.
  2. Tia beta là các điện tử, sức xuyên thấu của nó mạnh hơn so với tia alpha nhưng có thể bị chặn lại bằng tấm kính mỏng hoặc tấm kim loại. Sẽ nguy hiểm nếu hấp thụ vào cơ thể những chất phát ra tia beta.
  3. Tia gamma và tia X tương tự sóng radio và tia sáng, nhưng là sóng điện từ có bước sóng ngắn. Vì sức xuyên thấu của nó rất lớn nên chỉ có thể chặn lại bằng vật liệu có nguyên tử lượng lớn như chì hoặc béton, nước.
  4. Neutron là hạt không mang điện tích nên có sức xuyên thấu rất lớn. Tuy không gây ion hóa trực tiếp nhưng khi tương tác với nguyên tử, chúng có thể sinh ra tia alpha, beta, các tia gamma, tia X. Có thể chặn tia neutron bằng lớp nước dày, paraphin hay tấm béton dày.
  5. Tia phóng xạ ion hoá phát ra từ chất phóng xạ sẽ giảm dần theo thời gian vì các nguyên tử của chúng dần dần bị biến đổi thành các nguyên tử ổn định khác.Thời gian mà hoạt độ phát tia phóng xạ giảm xuống một nửa được gọi là chu kỳ bán rã.
Tia phóng xạ tự nhiên:  
  1. Mỗi người trung bình trong một năm nhận tia phóng xạ tự nhiên:khoảng 1,1mSv  ( 1, 3mSv nhận từ Radon trong không khí thì con số này trở thành 2,4mSv). 
  2. Từ vũ trụ: khoảng 0, 38mSv .
  3. Từ đất :khoảng 0, 46mSv từ đất.
  4. Thông qua thực phẩm : khoảng 0.24mSv .Dù phải nhận một lượng tia phóng xạ tự nhiên như vậy nhưng sinh vật vẫn sống bình thường.
  5. Mức độ của tia phóng xạ tự nhiên phụ thuộc khu vực.Ở Trung Quốc,Ấn Độ khoảng 10mSv một năm. Vậy thì phải chăng những người sống ở khu vực có mức độ phóng xạ tự nhiên cao như thế sẽ bị ung thư? Và phải chăng là tuổi thọ trung bình sẽ ngắn? Kết quả những cuộc điều tra từ trước tới nay cho thấy những hiện tượng như thế không hề xuất hiện.
  6. Mức độ gấp 10 lần của phông phóng xạ tự nhiên trung bình cũng không có ảnh hưởng xấu nào đến sức khoẻ con người.
  7. Các hoạt động chẩn đoán y tế gây nhiễm phóng xạ:Kiểm tra dạ dày bằng chụp tia X sẽ nhận 0,6mSv/lần, kiểm tra chụp tia X cắt lớp vùng ngực sẽ nhận 6,9mSv/lần, du lịch đi bằng máy bay khứ hồi New York - Tokyo sẽ nhận 0,19mSv.
Cách đo phóng xạ và quản lý tia phóng xạ:
  1. Nồng độ vật chất phóng xạ thải ra từ nhà máy điện nguyên tử được quản lý để luôn bảo đảm dưới mức mà Uỷ ban quốc tế về phòng chống tia phóng xạ (ICRP- International Commission on Radiological Protection) quy định. 
  2. ICRP quy định giới hạn của lượng tia phóng xạ cho cư dân sống xung quanh khu vực nhà máy điện nguyên tử, như một nguyên tắc là 1mSv/năm.
  3. Lượng tia phóng xạ tự nhiên trung bình mà con người nhận trong một năm là 1mSv, do đó dù nhận một lượng tia phóng xạ hơn như vậy cũng không gây hại gì cho sức khoẻ.
  4. Khẩu hiệu An toàn bức xạ là: Lượng chất thải phóng xạ phải “thấp trong giới hạn có thể thực hiện được”. Tiếng Anh là “As Low as Reasonably Achievable”, viết tắt là “ALARA”.
  5. Công tác quan trắc (monitoring) là đo đạc, theo dõi một cách liên tục và thường xuyên lượng tia phóng xạ và nồng độ chất phóng xạ.Khi vận hành nhà máy điện nguyên tử, những chất phóng xạ phát ra khu vực bên ngoài nhà máy là vô cùng nhỏ và không gây hại nhưng để xác nhận điều đó, công tác quan trắc môi trường vẫn được tiến hành thường xuyên.
  6. Quan trắc thổ nhưỡng, đáy biển, nông sản, thuỷ sản, gia súc nuôi để xác nhận chất phóng xạ phát sinh ra có gây ảnh hưởng đến môi trường xung quanh hay không và công khai các dữ liệu thu được qua công tác quan trắc.
  7. Tại nhà máy điện nguyên tử, người ta quy định “Khu vực quản lý” để tiến hành việc quản lý tia phóng xạ nghiêm ngặt đối với nhân viên làm việc liên quan tới tia phóng xạ (nhân viên bức xạ). Lượng tia phóng xạ mà nhân viên bức xạ nhận, được đo đếm bằng các dụng cụ như liều kế nhiệt huỳnh quang (Thermo luminescense Dosimeter) và và tấm phim (Film Badge). Giá trị đó được khống chế dưới mức 50mSv trong một năm. Ngoài ra, lượng tia phóng xạ bên trong cũng được đo đếm bằng Liều kế toàn thân (Whole Body Counter).
  8. Khi vào khu vực phóng xạ phải thay quần áo và giày chuyên dụng, khi ra ngoài phải qua kiểm tra xem có nhiễm chất phóng xạ hay không bằng máy phát hiện và đo phóng xạ (Survey Meter).
Ảnh hưởng  của tia phóng xạ đối với sinh vật:
  1. Hoạt độ phóng xạ là khả năng phát ra tia phóng xạ của nguồn phóng xạ .(Trong chương trình lớp 12 gọi là Độ phóng xạ) .Đơn vị của nó là Becquerel (viết tắt là Bq). Đơn vị lớn hơn là Curi (viết tắt là Ci; 1Ci=3,7. 10^10Bq). 
  2. Đơn vị biểu thị ảnh hưởng của tia phóng xạ đối với con người là Sievert (Sv). Các đơn vị nhỏ hơn là mSv (1Sv=103mSv= 106mSv).
  3. Hoạt độ phóng xạ 1 Bq là khả năng của nguồn phóng xạ mà 1 hạt nhân nguyên tử biến đổi trong 1 giây sau đó sinh ra 1 tia phóng xạ. Còn muốn biết xem con người bị nhiễm phóng xạ đến mức độ nào thì quy đổi ra đơn vị mSv.
  4. Khi nhận một lượng tia phóng xạ trong thời gian ngắn thì cơ thể con người sẽ có những biểu hiện như sau:
    • Mức 0,2Sv : không có biểu hiện bệnh lý gì
    • Mức 0,5Sv : giảm cầu lymph trong máu 
    • Mức 3Sv    : làm rụng tóc 
    • Mức 5Sv    : tỷ lệ tử vong là 50% 
    • Mức 10 Sv: tỷ lệ tử vong gần 100%
  1. Như vậy, mức độ nhiễm xạ của cơ thể con người (còn được gọi là liều chiếu) được đo bằng milisievert (mSv), tương tự đơn vị đo như lít, kg được quốc tế công nhận.
  2. Ngược lại dòng thời gian của lịch sử, sinh vật trên Trái đất tiến hóa được là nhờ có nước. Từ xa xưa, Trái đất không có oxy nhưng dưới biển có rất nhiều tảo sinh sôi. Sự quang hợp của tảo biển đã sinh ra oxy. Lượng oxy trong không khí ngày càng tăng lên và oxy ở tầng trên biến thành tầng ozon. Nhờ có tầng ozon này mà tia tử ngoại (có khả năng gây tổn thương cho sinh vật) từ vũ trụ chiếu xuống Trái đất bị hạn chế đi. Sinh vật đã có thể tiến từ biển lên đất liền và tiến hóa như ngày nay.
  3. Tia tử ngoại là sóng điện từ, về ý nghĩa rộng nó cũng được coi là tia phóng xạ. Một lượng tia tử ngoại phù hợp rất cần thiết cho cơ thể, nó tạo ra vitamin. Người dân nhiều nước rất thích tắm nắng. Nhưng nếu nhận một lượng lớn tia tử ngoại sẽ có khả năng bị ung thư da.
  4. Quay trở lại thời điểm sinh vật tiến hóa lên đất liền cách đây vài trăm triệu năm, khi đó lượng tia phóng xạ trên Trái đất lớn rất nhiều so với bây giờ. Có giả thuyết cho rằng, nhờ tia phóng xạ gây đột biến gen mà sinh vật có thể trở nên thích ứng với môi trường và tiến hóa được một cách nhanh chóng (ngược lại thì bị diệt vong). Nói khác đi, sinh vật nhờ lợi dụng một cách tài tình tia phóng xạ mà có được quá trình tiến hóa.
Sự khác nhau giữa tia phóng xạ tự nhiên và tia phóng xạ nhân tạo:
  1. Thử lấy ví dụ 2 chất phóng xạ: chất phóng xạ tự nhiên Kalium 40 và chất phóng xạ nhân tạo Cobalt 60. Cả hai nguyên tố này đều phát ra tia gamma. Dù lượng tia phóng xạ có giống nhau nhưng cường độ năng lượng (tia gamma) tia phóng xạ phát ra lại khác nhau. Hơn nữa, trong trường hợp xâm nhập vào bên trong cơ thể sinh vật thì mức độ tích luỹ bên trong cơ thể của Kalium và Cobalt là khác nhau. Và do vậy mà mức độ ảnh hưởng của chúng sẽ khác nhau.
  2. Đơn vị Sievert được sử dụng phổ biến để tính toán ảnh hưởng của tia phóng xạ đối với cơ thể con người trên cơ sở tính đến sự khác nhau về chủng loại và số lượng của các tia phóng xạ mà không phân biệt phóng xạ tự nhiên hay nhân tạo.
Tia phóng xạ được ứng dụng trong y học:
  1. Ứng dụng tia phóng xạ trong chẩn đoán bệnh được bắt đầu bằng việc chụp X quang vùng ngực, dạ dày, xương. Sau đó đến các ứng dụng khác như chụp X quang bằng máy tính (X ray CT- Computer Tomography) và positron CT,...
  2. Chụp X quang cắt lớp bằng máy tính (X ray CT) là việc chẩn đoán bệnh bằng chụp cắt lớp. Đầu tiên, chiếu tia X từ nhiều hướng vào cơ thể sau đó đo đạc cường độ của tia X vào cơ thể bằng máy đo kiểm nghiệm, sử dụng các dữ liệu đó cùng với máy tính để tái hiện qua màn hình theo 3 chiều. Chụp X quang bằng máy tính được sử dụng trong việc chẩn đoán tổn thương mạch máu não, các khối u não.
  3. Chẩn đoán bệnh bằng việc cho vào cơ thể người bệnh nguyên tố đồng vị phóng xạ như một dạng thuốc y tế, sau đó đo đạc tia phóng xạ phát ra rồi phân tích trên máy tính và đưa ra hình ảnh về cơ năng của cơ quan nội tạng cũng đã được áp dụng trong thực tiễn.
  4. Chữa bệnh ung thư bằng chiếu xạ tia X, tia gamma cũng đã được áp dụng, hơn nữa công tác nghiên cứu chữa ung thư bằng sử dụng tia neutron, tia proton và tia hạt nặng hiện nay cũng đang được triển khai và mở rộng.
  5. Kiểm tra các chức năng sinh lý bằng máy chụp PET (Positron Emission Tomography) để từ đó hiểu được tình trạng của ổ bệnh.
Tia phóng xạ được ứng dụng trong nông nghiệp:
  1. Cải thiện giống nông sản bằng chiếu xạ tia gamma từ nguồn Cobalt 60 và Cesium 137 sẽ tạo ra được những giống mới như giống mạ có khả năng chịu gió, hoa quả có khả năng chống bệnh tật tốt hơn,... Đồng thời, khi xử lý chiếu xạ các giống hoa sẽ  gây ra đột biến để có những loại hoa nhiều màu sắc đẹp và hình dáng độc đáo.
  2. Đối với việc diệt trừ sâu phá hoại mùa màng và cây trồng, người ta chiếu xạ vào sâu hại làm chúng mất khả năng sinh sản.
  3. Chiếu xạ thực phẩm giúp ngăn mọc mầm, giữ hoa quả lâu chín, diệt khuẩn và sát trùng.
Tia phóng xạ được ứng dụng trong công nghiệp:
  1. Người ta sử dụng các tia gamma, tia proton để đo đạc chính xác độ dày của vật liệu, mật độ, hàm lượng nước. Kiểm tra không phá huỷ cũng đã được sử dụng rộng rãi khi kiểm tra sự nứt vỡ của các bộ phận quan trọng mà không làm phá hỏng đối tượng kiểm tra. Hơn nữa, phương pháp chiếu xạ vật liệu nhằm nâng cao cường độ, tính chịu nhiệt, khả năng chịu mài mòn của vật liệu cũng đang được sử dụng rộng rãi.
  2. Sát trùng diệt khuẩn các dụng cụ y tế bằng tia gamma không chỉ áp dụng đối với các dụng cụ thông thường mà còn áp dụng với cả với những dụng cụ có hình dáng phức tạp, cho phép tẩy sạch và khử trùng các dụng cụ y tế.
Tia phóng xạ được ứng dụng trong bảo vệ môi trường:
  1. Xử lý khói thải từ các lò đốt than và xử lý rác thải bằng tia electron sẽ loại trừ được các loại khí gây ô nhiễm môi trường như khí SOx, NOx. Các phương pháp chế biến thành phân bón như ammonium sulphate, ammonium nitrate cũng đang được triển khai.
  2. Phát triển kỹ thuật chiếu tia electron vào bùn thải sinh ra từ nơi xử lý nước thải để diệt khuẩn và làm thành phân trộn (phân compôt) cũng đang tiến triển. Còn trong ngành khảo cổ học, người ta chiếu xạ vào cổ vật để có thể chụp được rõ ràng những hoa văn và biết được sự phân bố của vết rạn nứt.


Ảnh Hưởng Của Chất Phóng Xạ Lên Con Người

  • Ngày 5/6/2007, một vụ thất thoát 54,8 mg đồng vị phóng xạ Europium- 125 tại Hà Nội. Ngày 30 tháng 7, hộp chứa nguồn phóng xạ gamma từ Ceasium- 137 biến mất. Nguồn phóng xạ lầy dùng để đo mức xả tự động của lò clinker thuộc Cty Ciment Sông Đà.Cty Ciment Sông Đà treo giải thưởng 10 triệu đồng cho người tìm thấy nguồn phóng xạ bị mất.
  • Ở những đơn vị trên,an toàn phóng xạ chưa được quan tâm đúng yêu cầu.Công nghệ hầm mỏ,ciment,các phòng thí nghiệm và trong bệnh viện,một số hoá chất chứa đồng vị phóng xạ hay bức xạ dùng để trị liệu cần an toàn hơn.
  • Tháng 10 năm 2002, tại công ty Nhà Máy Tàu biển Hyundi-Vinashin ở Khánh Hoà đã thất thoát nguồn phóng xạ gamma có hoạt độ 42,45 mCi.
  • Tháng 12 năm 2003, Cty cổ phần Ciment Việt Trung,Hà Nam cũng đã đánh mất nguồn phóng xạ Cs- 137 dùng để đo mức xả tự động của lò clinker.
  • Chất phóng xạ và tia bức xạ đã có trước loài người.Chúng có trong đất, đá,cây cỏ, không khí qua các tia bức xạ phóng chiếu từ mặt trời.
  • Phóng xạ tự nhiên:Nồng độ của phóng xạ trong môi trường thay đổi từng vùng địa chất. Phổ biến nhất là các đồng vị phóng xạ Kalium- 40, Uranium- 238, Thorium- 232, và Radium- 220.Phóng xạ trong thiên nhiên có thể xâm nhập vào con người qua da,đường tiêu hoá hay hơi thở.  
  • Chất phóng xạ nhân tạo dược hình thành trong nghiên cứu,chữa trị, và công nghiệp sản xuất như ceasium, strontium, và khí Hydro nặng (D,T).Phóng xạ nhân tạo xâm nhập vào cơ thể khi trị liệu.
  •  Sự tác động của phóng xạ vào cơ thể qua nhiều loại tia bức xạ khác nhau như tia alpha, beta, gamma. Mức tác động của tia bức xạ lên con người được tính bằng đơn vị mSilvert (hay ký hiệu mSv), hay pico Curie (ký hiệu (pCi).
  • Theo Uỷ ban An toàn Bức xạ Quốc tế, liều lượng giới hạn cho phép được tiếp nhiễm các loại bức xạ trong một năm là 1 mSv; điều đó có nghĩa là trong vòng một năm, mỗi người dân bình thường không nên nhận một liều lượng bức xạ nhân tạo quá 1 mSv vì theo cách tính:Nếu có một trịệu người bị chiếu xạ bởi một liều phóng xạ có cường độ 1 mSv thì có 40 người có nguy cơ bị ung thư.
  • Trong không khí, khí Radon là một đồng vị phóng xạ tự nhiên của chuổi hoá chất Uranium- 238 như Radon- 222, và Radon- 119 đến từ chuỗi Uranium- 235. Radon- 222 có nguy cơ tiếp nhiễm rất cao, vì thời gian bán huỷ của chúng là 3,8 ngày, trong lúc đó, các đồng vị thông thường trong thiên nhiên có thời gian bán huỷ chi một vài giây mà thôi. Do đó Radon- 222 là chất phóng xạ có nguy cơ tạo ra ung thư phổi rất cao.Theo tiêu chuẩn của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IAEA), nồng độ khí Radon cơ thể có thể tiếp xúc trong một năm không quá 2 đến 2,5 pCi. Ngoài ra, Radon còn tìm thấy trong các vật liệu xây dựng có nguồn gốc như đá granite, trong đất sét, các nguyên vật liệu làm nhà cửa lấy từ gốc than đá.
  • Hiện nay, trên thế giới, có nhiều nơi có mật độ phóng xạ thiên nhiên cao như Ramsar (Iran), Kerale (Ấn Độ), Guarpapi (Brezil), và Yanjang (Trung Quốc). Nhiều nới có độ bức xạ lên đến 130 pCi/năm. Ở Việt Nam có một số vùng có bức xạ lên đến 4 pCi/năm. Đặv biệt, tại huyện Thanh Sơn, Phú Thọ, Cục Kiểm soát và An toàn Bức xạ đã lấy nhiều mẫu đất và đo đạc vào tháng 9 vừa qua, đã khám phá rằng mức phóng xạ là 10,27 mSv/năm, gấp 10 lần mức phóng xạ trung bình mà một người dân bình thường tiếp nhận trong một năm.
  • Trước nguy cơ tiếp nhiễm do phóng xạ tự nhiên hay phóng xạ nhân tạo, Việt Nam hiện có Cục Kiểm soát và An toàn Bức xa (KSATBX) trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ. Còn Pháp lệnh An toàn và Kiểm soát bức xạ đã được ban hành vào năm 1996. Xuyên qua các tai nạn thất thoát gần đây, vào cuối tháng sáu, Cục KSATBX đã gửi công văn cho các Sở KH&CN địa phương yêu cầu kiểm soát nguồn phóng xạ thường gặp trong công tác tháo gỡ mức xả tự động trong công nghệ ciment. Cục cũng yêu cầu các cơ quan quản lý nguồn phóng xạ cần phải học tập Pháp lệnh an toàn bức xạ cũng như Nghị định 51 về xử phạt khi vi phạm.
  • Ngày 26/5, Cục KSATBX tham gia “Chương trình giảm thiểu nguy cơ bức xạ toàn cầu”(IRTR). 
  • Mục tiêu của chương trình là giảm thiểu nguy cơ sử dụng nguồn bức xạ gây hại cho con người và môi trường. 
  • Các chuyên gia quốc tế phát hiện một số hoạt động khủng bố có ý định sử dụng “bom bẩn”. Những quả bom bẩn được chế từ các nguồn phóng xạ có thể phát tán các bức xạ có thể gây ra tử vong, hoặc ô nhiễm phóng xạ tại các vùng đông dân cư hay khu công nghiệp, hoặc gây nên sự hoảng sợ và bất ổn trong nước.
  • Theo thoả thuận trên, Hoa Kỳ qua Bộ Năng lượng sẽ viện trợ kỹ thuật không bồi hoàn cho Việt Nam nhằm tăng cường bảo vệ tại những cơ sở xạ trị,trung tâm chiếu xạ, và cơ sở lưu giữ chất thải phóng xạ. Trước đó, hai bên đã đồng phối hợp tổ chức một buổi hội thảo dưới chủ đề “Bảo vệ thực thể và quản lý an ninh các nguồn phóng xạ”.
  • Ngoài biện pháp xử lý, kiểm soát, và khám mức ô nhiễm lên môi trường và con người, hiện nay, Bộ KH&CN đang tiến hành tổng kiểm tra công tác quản lý và sử dụng nguồn phóng xạ tại 117 cơ sở sản xuất có nguồn phóng xạ đã đăng ký hay chưa đăng ký, cũng như kiểm soát nguồn phóng xạ trên toàn quốc..
  • Riêng đối với việc thất thoát hộp phóng xạ của Viện Công nghệ Xạ hiếm vừa qua, Thanh tra Bộ KH&CN vừa quyết định xử phạt 44 triệu đồng VN và thu hồi giấy phép hoạt động bức xạ của Viện kể trên.
  • Tóm lại, như tất cả chúng ta đều biết, nguy cơ và ảnh hưởng của những chất phóng xạ lên con người xảy ra tuỳ theo mức độ tiếp nhiễm. Gọi là cấp tính, nếu con người bị tiếp nhiễm trực tiếp một liều lượng bức xạ cao, có thể gây ra tử vong. Gọi là mãn tính, tuỳ theo thời gian bị tiếp nhiễm lâu dài nhiều khi kéo dài hàng chục năm dưới một liều lượng nhỏ nhưng thường xuyên. 
  • Thống kê năm 2004 của Cục Kiểm soát và An toàn Bức xạ hạch nhân, trên toàn quốc có 2000 máy chiếu tia X để dùng chẩn đoán bịnh trong ngành y tế, 14 máy xạ trị Cobalt- 60, 4 máy gia tốc để tách đồng vị, 524 nguồn xạ trị áp sát các bộ phận trong cơ thể bệnh nhân, và hơn 300 nguồn phóng xạ dùng để kiểm soát trong các công nghệ như than và ciment.
  • Các số liệu chính xác trên sẽ giúp cho các cơ quan quản lý dễ dàng kiểm soát phẩm chất và số lượng phóng xạ nếu có sự bất trắc xảy ra. Do đó, tình trạng tiếp nhiễm cấp tính khó có cơ hội thành hình ở Việt Nam. 
  • Trong tự nhiên và một số vật liệu xây dựng trong nhà ở có chứa một số bức xạ,như gạch men,gạch men nâu,đá granite có hàm lượng thay đổi từ 0,6 đến 1,22 mSv/năm có thể gây tác hại cho người sống trong nhà được xây dựng bằng những vật liệu trên.
  • Trong môi trường sống của chúng ta,có khoảng 80% bức xạ tự nhiên của khí Radon.Biện pháp an toàn hay nhất là làm thế nào để giảm thiểu tối đa việc tiếp nhiễm trong điều kiện sinh sống hàng ngày bằng cách nhà ở phải thoáng khí để các nguồn phóng xạ không tích tụ.
  • Lời khuyên của chuyên gia về an toàn bức xạ hạt nhân là nguyên lý ALARA tức là As Low As Reasonable & Achievable.


Đã phát hiện phóng xạ trong không khí tại Việt Nam

  • Chiều ngày 28-3-2011, Hãng tin Kyodo cho biết mức phóng xạ cao hơn 1.000 millisievert/giờ có thể gây chết người đã được phát hiện trong một rãnh nước bên ngoài tòa nhà đặt turbine của lò phản ứng số 2.
  • Ở mức phóng xạ này, tế bào bạch cầu trong máu người giảm rất nhanh chỉ trong vòng 30 phút và con người sẽ chết trong vòng 30 ngày nếu ở trong điều kiện như vậy sau 4 giờ.Hiện chưa rõ tại sao nước nhiễm xạ cao như vậy rò rỉ ra bên ngoài lò số 2 của nhà máy Fukushima 1.Trước đó, trưa ngày 27-3, trên bề mặt nước đọng tại tầng hầm của lò số 2 này, TEPCO cũng đo được lưu lượng phóng xạ là 1.000 millisievert/giờ, trong khi giới hạn an toàn là 250 millisievert/giờ, khiến công nhân không thể tới gần để bơm nước ra.
  • Chiều 28/3/2011 trạm quan trắc của Viện Khoa học và Kỹ thuật hạt nhân đã phát hiện chất có trong không khí tại Việt Nam là đồng vị phóng xạ I-131. Tuy nhiên chỉ với hàm lượng rất nhỏ, không gây ảnh hưởng đến sức khoẻ con người.
  • Theo Báo cáo về số liệu phóng xạ môi trường của Trung tâm dữ liệu Quốc gia Việt Nam trong mạng lưới của Tổ chức cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBTO) đặt tại Viện Năng lượng nguyên tử Việt Nam ngày 28/3, hình ảnh mô phỏng đám mây phóng xạ trong hai ngày 28 và 29-3 vẫn có xu hướng tiến đến Indonesia và Malaysia.

    Trên vùng biển Đại Tây Dương, đám mây phóng xạ lan rộng về phía Đông châu Âu và tại biển Thái Bình Dương, đám mây ngày càng lan rộng xuống phía Nam, đi sâu vào châu Mỹ, lên phía cực Bắc.

    Đối với Việt Nam, theo mô phỏng đám mây phóng xạ trong ngày 28 và 29-3 vẫn chưa vào lãnh thổ Việt Nam và có xu hướng lan rộng, có vẻ như tiến đến gần Việt Nam theo hướng Đông Nam.

    Đến hết ngày 29-3, có thể có một vài đám mây nhỏ nằm tản mạn sát phía Bắc gần đảo Hải Nam (Trung Quốc) và phía Nam mũi Cà Mau và đảo Phú Quốc.

    Những ngày sắp tới, đám mây này có lan rộng tới Việt Nam hay không còn phụ thuộc vào điều kiện khí tượng của vùng Đông Nam Á. Tuy nhiên nếu đám mây phóng xạ đến Việt Nam thì rất khó phát hiện sự ảnh hưởng của nó đến nền phóng xạ tại Việt Nam.

  • Cùng trong ngày, tại Phillipines cũng đã phát hiện thấy các hạt nhân phóng xạ. Còn tại trạm quan trắc JPP38 của Nhật Bản nằm gần khu vực nhà máy Fukushima I đã phát hiện được ít nhất 3 hạt nhân phóng xạ từ phản ứng kích hoạt và khoảng 13 hạt nhân phóng xạ từ phản ứng phân hạch.
  • Tại buổi làm việc chiều 28/3/2011 với Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Đình Tiến, chuyên gia Nhật Bản Satoru Toshimitsu, Trưởng đại diện Văn phòng của Diễn đàn công nghiệp điện hạt nhân Nhật Bản (JAIF), kiêm Trưởng đại diện Công ty phát triển điện hạt nhân quốc tế Nhật Bản (JNED) tại Việt Nam, khẳng định: Nhật Bản có thể kiểm soát và hạn chế đến mức thấp nhất các hậu quả của sự cố hạt nhân tại nhà máy Fukushima I. Và có thể loại trừ được khả năng xảy ra vụ nổ hạt nhân tại các lò phản ứng như trường hợp của Chernobyl.

Tin phóng xạ ngày 29-3-2011

  • Theo số liệu phóng xạ và phông bức xạ gamma đo được trong không khí tại Đà Lạt, ngoài các đồng vị phóng xạ tự nhiên là: Be-7 có nguồn gốc từ tia vũ trụ; K-40; Th-232 và U-238 có nguồn gốc từ bụi đất; còn ghi nhận được đồng vị phóng xạ nhân tạo là: I-131 với chu kỳ bán rã 8,02 ngày, ở mức rất thấp, không ảnh hưởng đến sức khỏe con người và môi trường.
  • Căn cứ theo tiêu chuẩn VN, Bộ KH-CN khẳng định các kết quả đo nồng độ chất phóng xạ I-131 trong không khí các ngày 28-29.3 đều nhỏ hơn hàng trăm ngàn lần so với giá trị giới hạn quy định và không ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe người dân. Các trạm quan trắc của Bộ KH-CN vẫn đang tiếp tục theo dõi diễn biến mức phóng xạ trong không khí và cung cấp thông tin kịp thời.
  • TS Nguyễn Nhị Điền cho rằng dự báo lý thuyết không thể chính xác 100% nên cho dù dự báo mây phóng xạ không vào VN nhưng vẫn có thể phát hiện nồng độ phóng xạ trong không khí. Về quan ngại của người dân trong những ngày tới nồng độ phóng xạ sẽ tăng, ông Điền khẳng định theo chu kỳ bán rã, nồng độ phóng xạ càng ngày càng giảm xuống. Trừ khi có một vụ nổ mới xảy ra, mới có thể làm tăng nồng độ phóng xạ.
  • Ông Điền cho biết tùy theo mức độ, các cơ quan chức năng sẽ đưa ra những khuyến cáo cho người dân. Trong trường hợp liều tăng cao quá mức cho phép, phải uống thuốc Iode. Còn trong trường hợp tăng cao,cần hạn chế ra ngoài đường, hạn chế sử dụng thực phẩm và uống nước. Còn với nồng độ thấp như ở VN hoàn toàn không đáng lo ngại, mọi sinh hoạt vẫn diễn ra bình thường.

Tin phóng xạ ngày 30-3-2011
  • Tại Hà Nội đã ghi nhận hai đồng vị phóng xạ là I-131 và Cs-137. Các phóng xạ này đều ở mức thấp hơn hàng nghìn lần so giới hạn cho phép.
  • Trả lời câu hỏi việc xuất hiện Cs-137 có phải là dấu hiệu của đám mây phóng xạ đã đến Việt Nam hay không, Tiến sĩ Giáp nói: “Nói mây phóng xạ thì là hơi khó, nhưng tôi khẳng định trong không khí ở Hà Nội mà chúng tôi đo được đã xuất hiện các đồng vị phóng xạ nhân tạo có nguồn gốc từ các lò phản ứng hạt nhân.”
  • Ông Giáp cũng nói rằng Cs-137 có trong không khí thường là do các sự cố hạt nhân gây ra.
  • Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Nhị Điền, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Hạt nhân Đà Lạt, thì cho hay cho đến chiều hôm nay (30-), các trạm quan trắc tại đây chưa ghi nhận phóng xạ Cs-137 trong không khí. Còn nồng độ của I-131 thì vẫn như hôm qua, chưa có thay đổi lớn.
  • Ông Điền cũng cho biết, với sự phát hiện ra Cs-137, có thể nói rằng mây phóng xạ đã đến Việt Nam.
  • Tuy nhiên, ông Điền cũng cho biết: “Về nguyên tắc, khi con người hít nhiều phóng xạ ở nồng độ cao sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe. Tuy nhiên, nồng độ phóng xạ đo được hiện nay là rất thấp nên không đáng ngại.”
  • Tiến sĩ Trịnh Văn Giáp thì không khẳng định nguồn gốc hai đồng vị phóng xạ trên là từ Nhật Bản. Tuy nhiên, ông nói rằng, nguyên nhân do sự cố điện hạt nhân Fukushima 1 tại đất nước mặt trời mọc cũng là khả năng lớn nhất.







Comments