Hòn Tro.


                     
Lịch sử hòn Tro 
Hòn Tro là một hòn lẻ mới hình thành vào năm 1923. 
Hòn Tro cách bờ biển VN 130km, 10,16N-109,01E. Hiện nay hòn Tro là bãi đá ngầm.


(Hòn đảo được hình thành do núi lửa giống như Hòn Tro)
  • Bô lão ở địa phương kể lại:
    • Đêm 30 tháng chạp năm Nhâm Tuất, vào lúc nhân dân đang chuẩn bị đón giao thừa thì bổng nhiên nhà cửa bị rung chuyển, là nghiêng đổ các chân đèn trên bàn thờ. Các đợt rung chuyển mỗi lúc một mạnh thêm và tiếp tục mãi cho đến 2 tuần sau thì đột nhiên ngoài biển khơi phía tây nam xã Tam Thanh ngày nay có một cột khói đen dựng đứng phun lên mù mịt cả một vùng trời. 
    • Khoảng 5 ngày sau xuất hiện một cột lửa đỏ rực bốc lên cao và cũng chừng 5 ngày sau nữa khi cột lửa từ từ hạ xuống và tắt hẳn thì dân làng thấy một hòn đảo nhỏ nhô lên khỏi mặt nước cao độ vài chục mét và ở cách xa chừng 60km. 
    • Hòn này hình tròn với đường kính khoảng 40m, trên mặt có cát trắng và xung quanh có những cạnh đá bậc thang thoai thoải. 
    • Sau 3 tháng kể từ ngày có hiện tượng lạ đó, hòn này bị chìm xuống mặt nước  và hình thành nên một bãi đá ngầm dài 700m và rộng gần 500m.
  • Thủy thủ Nhật:
    • Trở lại lịch sử, ngày 15/2/1923, nhiều vùng thuộc cù lao Hòn (Phan Thiết) bị chấn động mạnh, nhà cửa nghiêng ngả, người đứng không vững. Những chấn động này kéo dài một tuần liền. 
    • Sau đó, khi đi ngang qua cù lao này, thủy thủ trên tàu Vacasamaru của Nhật phát hiện một đám khói đen dựng đứng, kèm theo một cột hơi dày đặc bốc cao hơn 2.000 m cùng với những tiếng nổ mạnh phát ra từng đợt. 
    • Ngày 8/3 năm đó, cù lao Hòn phun ra phún thạch màu xám đen, xám nhạt gồm hơi nước, bùn và đất. Trước mỗi đợt phun, nhiều tiếng nổ phát ra như bom và hỗn hợp bùn đá bật lên sáng lóa. 
    • Ngày 15/3/1923, núi lửa đã ngừng phun nhưng hòn đảo còn nóng âm ỉ và đến ngày 20/3/1923, động đất xảy ra, núi lửa phun trở lại.
  • Hải quân Anh:
    • Trước đợt hoạt động của núi lửa Hòn Tro, ngày 8/2/1923, tàu của hải quân Hoàng gia Anh khi đi qua vùng này còn phát hiện thêm một hòn đảo khác với chiều dài 30,5 m, cao 0,3 m, cách Hòn Tro 3,7 km cũng đã phun lửa cao 12 m, xung quanh nước xoáy rất mạnh. 
    • Ngoài đợt hoạt động vào năm 1923, theo tài liệu lịch sử, tại khu vực Hòn Tro và một số vùng xung quanh, hoạt động động đất và núi lửa đã xảy ra hai lần vào cuối thế kỷ thứ 19 và sớm hơn nữa nên có nhiều khả năng núi lửa Hòn Tro có thể hoạt động trở lại. 
  • PGS - TS Phạm Văn Thục, Phân viện Hải dương học Hà Nội (Trung tâm KHTN&CNQG): 
    • Tại nước ta, núi lửa phân bố rộng rãi trên nhiều vùng khác nhau ở Xuân Lộc, Định Quán, Đà Lạt, vùng huyện đảo Phú Quốc, Phú Quý, Hòn Tranh, đảo Lý Sơn, Vĩnh Linh, Cửa Tùng, đảo Cồn Cỏ.
    • Độ cao của các ngọn núi lửa này vào khoảng 70-150 m, đường kính ở chân từ 1 đến 3 km. Các nhà khoa học cho rằng hoạt động núi lửa ở Nam Trung Bộ vẫn có thể xuất hiện, đặc biệt là khu vực Hòn Tro. 
  • Do đó, việc thiết lập một trạm quan sát địa chấn ở đảo Phú Quý sát với cụm núi lửa Hòn Tro nhằm theo dõi và dự báo sự xuất hiện của chúng qua những chấn động nhỏ trước khi phun là cần thiết.
  • Ngoài khơi Việt Nam, vào năm 608, núi lửa hoạt động mạnh, khi nguội lại, núi lửa tạo thành những đảo núi lửa. Đảo 

    Phú Quý (Poulo Cecir) nằm cách bờ biển Bình Thuận khoảng 120 km về phía đông, không phải là một đảo núi lửa. Hòn Tro (Ile des Cendres) sẽ được giới thiệu sau đây, là một núi lửa ngầm với đỉnh của nó nằm dưới mặt biển 20 m. Veteran cũng là một núi lửa ngầm chưa biết rõ độ sâu. Hai núi lửa này nằm trong nhóm đảo Catwick, cách đảo Phú Quý khoảng 50 km về phía nam.

Đó là câu hỏi nhà địa chất học T.T. Khoo của Viện đại học Malaysia ở Kuala Lumpur đặt ra sau khi tham khảo Tùy Thư, tức là Biên niên sử đời nhà Tùy (581 - 618) của Trung Quốc. Một ký lục trong Tùy Thư ghi chép rằng mùa hè năm 608 sau Công nguyên các sứ thần triều đình Trung Hoa cử sang một nước ở đông bắc bán đảo Mã Lai trên đường về đến hải phận nước Lâm Ấp phải trải qua nguyên một ngày khổ sở vì không khí xung quanh thuyền màu vàng vàng và hôi thối.

Lâm Ấp (Lin-yi), về sau là vương quốc Chiêm Thành, vào lúc đó nằm dọc theo duyên hải nước ta từ Quảng Bình đến Bình Thuận. Khoo nghĩ rằng hiện tượng được báo cáo có thể là do một phún xuất hỏa sơn xảy ra ở nhóm đảo Poulo Cecir-Ile des Cendres-Veteran nằm gần hải lộ của sứ đoàn. Thật vậy, sự hiện diện của lưu huỳnh và các chất dẫn xuất từ lưu huỳnh như SO2, SO3, H2S từ khói hỏa sơn làm cho không khí có màu vàng vàng và hôi thối.


Hai hòn đảo phù du ngoài khơi Trung bộ vào năm 1923

Ngày 2/3/1923, tàu chạy bằng hơi nước Wakasa-maru của Nhật đi từ Hồng Kông đến Singapore nhìn thấy ngoài khơi bờ biển Đông Dương ở vị trí 100 10’ Bắc và 1090 Đông, phía nam đảo Phú Quý, một cột khói mà thuyền trưởng Horikawa và các thủy thủ nghĩ là một vụ cháy tàu. Thuyền trưởng Horikawa cho thay đổi hướng đi của tàu với dự định tiếp cứu thủy thủ đoàn chiếc tàu lâm nạn. Đến gần hơn, họ nhận ra đó là một vụ phún xuất hỏa sơn. Cột hơi nước và khí lên cao đến 2.000 m.

Ngày 8/3, chiếc tàu Carlisle của Anh đi trinh sát, phát hiện ở chính tọa độ trên một đảo núi lửa nhỏ dài 450 m và cao 30 m. Ngày 13/3, đoàn khảo sát thủy văn của Pháp ở Đông Dương nhận được lệnh thực hiện một cuộc thám sát hòn đảo mới. Các kết quả của cuộc thám sát, kèm theo một bản đồ, được trình cho Viện hàn lâm khoa học Pháp sau đó.

Một cuộc đổ bộ lên đảo được thực hiện ngày 17/3. Đảo được hình thành bởi một đống mảnh vụn của một chất màu đen có lỗ rất nhẹ - hiển nhiên là tro núi lửa; và do đó đảo được gọi là Hòn Tro. Những khối đặc sít hơn được tìm thấy ở nhiều nơi, đặc biệt là trên đỉnh. Khối lớn nhất cao 0,75 m và có bề ngang 0,5 m. Đảo có hình móng ngựa hay trăng lưỡi liềm mà hai sừng bị cắt gọt thành vách đứng cho thấy một sự sụp đổ đã xảy ra. Tổng thể này vả lại ít rắn chắc và không chịu đựng được sóng biển. Miệng hố từ đó thoát ra tro và hơi nước nằm ở phía bắc đảo. Các thăm dò độ sâu cho thấy đảo nhỏ này rất dốc. Cách xa bờ 150 m, độ sâu đã ngoài 30 m. Cách xa bờ 1 km, độ sâu là 100 m.

Theo các thông tin đoàn khảo sát thu thập được từ cư dân đảo Phú Quý, nhiều chấn động địa chấn khá mạnh được cảm thấy ở đảo này vào các ngày 10, 12, 16 tháng 2, sau đó ít mạnh hơn cho tới 22 tháng 2, ngày các chấn động biến mất.



Một cuộc thám sát thứ hai, thực hiện bởi Nha hàng hải ở Sài Gòn ngày 29/3, nhận thấy những thay đổi khá quan trọng so với bản đồ thiết lập bởi cuộc khảo sát đầu tiên. Mặt khác, Hải quân hoàng gia Anh cũng tiến hành một cuộc khảo sát, cho biết rằng ngày 13/5 núi lửa vẫn còn hoạt động và một đảo hỏa sơn nhỏ đã nổi lên cách đảo thứ nhất 4 km về phía nam. Sự hiện diện của một đáy biển cao cũng được xác nhận cách đảo lớn 2 km về phía tây nam. Sau đó, phún xuất hỏa sơn ngừng và hai hòn đảo này bị sóng biển bào mòn, biến xuống dưới mặt nước.


Đảo Lý Sơn - Cánh đồng núi lửa Cù Lao Ré- Vương quốc TỎI:



Cù Lao Ré, còn có tên là đảo Lý Sơn, nằm về phía đông bắc Quảng Ngãi, cách bờ biển 38 km. Cánh đồng hỏa sơn ở đây có 13 miệng núi lửa, 4 trên cạn và 9 dưới mặt biển. Ba miệng núi lửa trên cạn làm thành Cù Lao Ré; miệng núi lửa trên cạn thứ tư làm thành một cù lao nhỏ khác. Nham thạch ở đây không quá 10.000 năm tuổi. Không biết lần phún xuất cuối cùng xảy ra cách nay bao lâu, nhưng gần đây không có phun trào.

Huyện Lý Sơn, còn gọi là Cù Lao Ré, là huyện đảo được tách ra từ huyện Bình Sơn của tỉnh Quảng Ngãi theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam năm 1992 và trở thành huyện đảo tiền tiêu từ khi đó. Nói về huyện đảo này, nhân dân địa phương có ca dao thủy trình:
"Trực nhìn ngó thấy Bàn Than; Ba hòn lao Ré nằm ngang Sa Kỳ "

Địa lý:
Diện tích của huyện là khoảng 9,97 km² nhưng dân số lại lên đến con số hơn 20.000 người. Gồm 2 đảo: đảo Lớn và đảo Bé. Huyện được chia làm 3 xã: An Vĩnh, An Hải và An Bình (đảo Bé). Hòn đảo là vết tích còn lại của một núi lửa đã tắt từ thời tiền sử.

Kinh tế:
Người dân trên đảo sống nhờ vào đánh bắt hải sản và trồng tỏi. Tuy nhiên, việc khai thác cát ven bờ biển để trồng tỏi và hành đã gây ra những thiệt hại không nhỏ do hiện tượng xâm thực.
Câu chuyện
Vào nửa đầu thế kỷ 17, Chúa Nguyễn tổ chức "đội Hoàng Sa" lấy người từ xã An Vĩnh, huyện Bình Sơn, phủ Quảng Ngãi ra quần đảo Hoàng Sa thâu lượm hàng hóa, khí cụ trên các tàu mắc cạn và đánh bắt hải sản quí hiếm mang về dâng nộp

Đảo Phú Quý:


  Đảo Phú Quý còn gọi là “Cù Lao Thu”, là một đảo nhỏ nằm ở giữa và Nam biển Đông. Diện tích tự nhiên 32 km2, Phú Quý cách TP. Phan Thiết 56,7 hải lý (111 km) về phía Đông Nam và cách quần đảo Trường Sa 196 hải lý (385 km) về phía Tây. Nằm giữa trung tâm khai thác hải sản lớn nhất Nam Trung bộ và miền Đông Nam bộ. Từ Phú Quý ngư dân có thể vươn ra các ngư trường xa khơi để khai thác nhiều loại hải đặc sản.
     Khí hậu trong lành, biển ở xung quanh, nước trong xanh thấy rõ địa hình, địa vật dưới độ sâu 5-7m bằng mắt thường. Đặc biệt quanh đảo có một thảm thực vật rạn san hô rất đa dạng phong phú, nhiều chủng loại.





Comments