truyện ngắn2                   Nguyễn Xuân Hưng

Tác phẩm,chia sẻ kinh nghiệm, tư liệu...V.V

vannhan.vv.googlepages.com
"Gate, gate, pàragate pàrasamgate bodhi sàhà"

giới thiệu  Hãng phim Hội Nhà văn
Kho tư liệuTiểu thuyết
Tản văn
Liên Hệ

Trang chủ>> truyện ngắn



Bỏ trốn

1.
Nam đáp chuyến bay muộn tối ngày thứ sáu từ Tân Sơn Nhất ra Hà Nội. Anh đeo kính, chùm khẩu trang, trông như một thám tử, tay lăm lăm cái điện thoại, chốc chốc lại có tin nhắn…
Khi máy bay xuống Nội Bài, đi lẻn qua cửa ra, Nam thở phào như trút được gánh nặng. Anh nhảy phắt lên taxi.
“Dạ thưa, anh về đâu?”- Người lái taxi lễ phép.
“Cứ đi đi, về phía Hà Nội”.
Cái xe lao đi, khiến Nam chúi khẽ về phía trước. Nam hơi sẵng: “Đi từ tốn thôi nhé. Để tôi nghĩ…” Suýt nữa thì anh thốt lên “nghĩ xem về đâu”.
Thế là Nam thực sự bắt đầu một cuộc phiêu lưu. Khoảng một giờ trước khi cất cánh, thậm chí ngay trước lúc mua vé, anh vẫn phân vân liệu mình có nên đi không? Tung một đồng tiền kim loại, anh lẩm bẩm, nếu không phải quốc huy, ta sẽ đi. Đồng tiền tung lên, rơi xuống lòng bàn tay, lăn một đoạn quẩn dưới chân anh. Giây phút nhặt đồng tiền lên, tim anh đập loạn. Mặt không quốc huy! Đi thôi… Kết quả là giờ đây anh đang bon bon trên đường về Hà Nội. Tất cả diễn ra bất ngờ, lạ lùng, điên rồ, không tưởng.
Giá như hôm ấy anh không bắt chuyện với cô trong thang máy. Cô ở tầng thứ Tám. Anh ở tầng Chín, sao mãi hôm đó anh mới nhìn thấy cô? Cô nói cô vẫn nhìn thấy anh luôn, chỉ có anh không thấy cô, và chỉ những đàn ông có bồ mới không để ý đến những phụ nữ xung quanh. Anh theo cô ra tầng Tám, ngồi ở ghế trên sảnh. Người ta xây những cao ốc có nhiều văn phòng, nhưng mỗi sảnh từng tầng đều có ghế ngồi, có nước nôi để nghỉ chân. Và không ngờ một ngày cái không gian hẹp ấy lại có công dụng để cho anh làm quen với cô. Cô tên là Nụ. Anh liền nói: “Em và anh đúng là một đôi đẹp”. “Sao vậy? Anh đúng là hoạt ngôn, đừng nhận vơ”. “E he, chữ Nụ biến âm của chữ Nữ. Anh là Nam, anh và em là một cặp trời cho”
Cô ta liền kêu lên một tiếng: “Ối trời”
Sau này, cô thú nhận đó chính là giây phút cô bị bắn trúng. Một vài câu cật vấn là tại sao anh biết, rồi cô thú nhận, chính tên khai sinh cô là Nữ, sau rồi không hiểu sao cả nhà cứ gọi là Nụ. Anh cũng không biết tại sao mình lại nhận ra như thế. Đó là cái duyên kỳ lạ không ai có thể cắt nghĩa nổi. Anh nhìn cô không giấu giếm, ngắm cô khiến cô đỏ ửng cả má, rồi nói tếu: “Sao lâu nay anh không nhìn thấy em nhỉ? Một người đẹp thế này mà mình không biết thật ư?”
Người đàn ông đầu bốn đít chơi vơi trong anh lên tiếng đấy. Ông sếp của Nam, một người ngũ thập thâm trầm, đã nói: “Sự từng trải của đàn ông phô diễn ra lời ăn tiếng nói, nhưng cẩn thận đấy, đến khi cần phải không dùng lời thì từng trải cũng vô ích đấy”. Anh ngồi với cô, vũ khí của anh là ngôn ngữ. Ôi trời, biết đến khi nào không cần dùng lời? Cuộc đời đã chẳng đáng chán hay sao? Lo lắng chồng lên lo lắng. Công việc ngập đầu, tầng tầng bao nhiêu là sếp, mỗi ông một kiểu vân vi. Với đối tác thì phải chiều hơn chiều mẹ vợ. Về đến nhà trông thấy vợ lại giật mình hoá ra vẫn còn một bà sếp nữa… Thành thử lúc tán chuyện tào lao chi khươn, nói năng ẫm ẫm ờ ờ, hư hư thực thực với Nụ, lại là lúc Nam vui tươi thoải mái nhất trong ngày. Nụ có đẹp không? Nếu như anh ba mươi tuổi, thì dứt khoát anh không thể thấy một cô hai mươi chín như cô là đẹp. Cái đẹp được nhìn nhận thông qua chủ quan của từng người, nó như món ăn, tác động vào ngũ khiếu, phụ thuộc chủ thể và thời gian, chứ không có vẻ đẹp khách quan chung cho mọi người. Bây giờ thì Nam đã ngoại tứ tuần, Nam thấy Nụ rất đẹp.
Nụ còn trẻ, gương mặt, màu môi, ánh mắt cô còn như bao phủ thứ ánh sáng tươi rói của tuổi trẻ, thứ mà anh hình như sắp mất. Cái gì sắp mất thì trở nên quý giá. Đó là loại lực hấp dẫn bí hiểm có sức ám ảnh rất lạ. Người khác bảo cô không thuỳ mị, ít nữ tính, anh lại thấy cô có vẻ mặt kiêu hãnh, sang trọng. Ông sếp của anh bảo: “Con Nụ mắt dài hút, dâm lắm đấy”. Anh cười, bảo: “Người làm kinh doanh nhanh nhẹn là tốt, đó là con mắt thông minh, trí tuệ”. Ông sếp cười, nhếch mép cười không ra tiếng.
Nụ đã có một con, có vẻ đẹp của một thiếu phụ đầy đủ, sung mãn. Dường như cô sống trên đời không cách quá xa anh như những cô gái chưa chồng. Cô là một đơn vị tế bào trong đời sống xã hội giống anh, có nỗi lo gia đình, con cái, công việc như anh, có thể hiểu nhau không khó khăn gì. Tuổi tác do đó không còn là khoảng ngăn cách quá lớn. Anh và cô thực sự tương hợp với nhau rất nhiều chuyện. Gặp nhau là vui, chuyện vui kể ra vui hơn, chuyện buồn kể ra bớt buồn. Cứ như vậy, bồ bịch ư, chẳng phải. Bạn gái ư? Đúng là bạn gái, nhưng “bạn gái” hiểu theo đúng nghĩa từ tiếng Anh, thì cũng không phải.
Có một hôm, Nam đến cơ quan vào thứ Bảy, vào cầu thang, bất ngờ anh gặp cô. Phần lớn văn phòng tầng Sáu trở lên nghỉ vào ngày thứ Bảy, nên khu vực ấy vắng lắm. Chỉ có hai người trong thang máy. Người đàn ông từng trải trong anh liều lĩnh nắm lấy cơ hội hiếm hoi ấy. Khi thang máy mới qua 1 tầng, trong tích tắc hai giây, anh đã ôm lấy cô, xâm lược cô bằng cái hôn chiếm hữu. Cô để yên, mắt nhắm nghiền, mềm như lá. Cái lá ấy sắp rụng xuống, khiến hai bàn tay cô bíu chặt lấy thanh ngang trong cầu thang. “Không đuợc đâu anh”, cô run rẩy. Đó là một giây phút có tính bước ngoặt. Trời đã đồng loã với hai kẻ tình ái này, khiến cho thời khắc ấy không có bất kỳ ai đến đi cầu thang. Tình trong như đã, nhưng giờ đây mặt ngoài chả còn e gì hết. Họ gặp nhau thường xuyên, cô nói: “Chỉ cần ngồi bên nhau thế này thôi, em cũng thấy hạnh phúc lắm”. Anh nói: “Có thể hơn được mà?”. Cô nói: “Không được đâu anh”. Anh gật. Nhưng sau đó thì hai người nhìn sâu vào trong mắt nhau, cùng không cười, mà ánh mắt phát sáng như có lửa.
“Thưa anh, ta đi đâu đây?”- Người lái xe taxi nói, Nam giật mình.
“Đi chậm, để tôi xem…”
Nam gọi điện. Cô nói: “Anh cứ tìm một chỗ nào đó đi…”
“Em thích như thế nào?”
“Anh ra với em là đủ rồi”
Một khu nhà biệt thự long lanh ánh đèn. Loang loáng mặt hồ nước thấp thoáng giữa những lùm cây rậm rạp đen xì trong đêm. Nam bảo: “Đây rồi”
Anh chỉ còn việc chờ đợi cô. Một sự kiện hy hữu trong đời.

2.
Không thể nào hiểu nổi tại sao một người giỏi giang như Nụ lại lấy một anh chồng như thế. Anh ta gầm lên: “Tại sao ai cũng yêu cô? Tôi không thể hiểu được”. Cô vênh mặt lên: “Tôi làm sao mà trả lời được?”. Tôi và cô. Tôi và anh. Trong cái gia đình trẻ này, luôn luôn tồn tại cặp đại từ như thế. Ngay khi chờ đợi để sinh con, cô đã muốn ngã khuỵu xuống vì cái ghen vô lý của chồng. “Chửa vượt mặt còn nhắn tin với điện thoại”. Anh ta sấn đến, giằng lấy cái điện thoại của cô gí mắt vào xem, đập tan nó trong cơn điên cuồng… Cái thai cứ lớn dần, thì những cuộc cãi vã cũng quyết liệt tăng dần. Họ đều có học, nên đại từ nhân xưng không thể biến theo hướng tệ hơn, đến mức “mày tao”. Nhưng trong thâm tâm, sự tan vỡ đã ghê gớm lắm rồi. Cô nghén, khó ngủ. Cô không muốn làm chồng mất giấc, nằm thẳng nhắm mắt lại, lặng nghe đứa bé đạp nhè nhẹ trong bụng. Cảm giác êm ái len lỏi trong tâm can, lúc đó mới có giây phút tận hưởng. Một lúc sau, anh chồng rón rén trở dậy, tìm điện thoại của vợ bấm bấm. Rồi anh ta lục túi vợ. Cô vợ không còn ở giai đoạn ngạc nhiên, mà quá hiểu anh chồng, cô nằm chán nản toàn thân. Anh chồng đã phá hỏng hoàn toàn cảm giác vui sướng sắp làm mẹ của cô. Hôm sau, lại hôm sau… Cô khẽ cười thầm, mọi cuộc điện đàm hay tin nhắn đều đã xoá hết. Không phải vì cô có gì khuất tất, mà đơn giản vì cô quá hiểu tính khí chồng, tốt nhất là không có gì để khỏi phải trả lời các câu hỏi chán ngắt. Trong khi anh ta len lén làm cái hành vi kiểm tra điện thoại trong bóng tối, trong cô dâng nên niềm tức giận lẫn sự chán chường. Đồ hoài nghi ích kỷ. Đồ độc đoán gia trưởng rởm. Thật đáng khinh bỉ. Còn anh chồng? Anh chồng không sung sướng gì, anh ta gặm nhấm nỗi hoài nghi tức nghẹn. Có thể đọc thấy trong ánh mắt cum cúp của anh ta ý nghĩ uất hận. Cái giống gái dâm đong đưa. Biết ngay tính thích chơi bời, thấy ai cũng tít mắt vào. Đồ thối tha.
Nam lắc đầu: ‘Em cứ sống thế được à?”
Nụ cười buồn: “Em biết làm thế nào nữa. Em không muốn ầm ĩ. Em muốn tự do”
“Tự do?”- Nam trợn mắt lên.
“Chứ gì”- Nụ bình thản gật.
Nam kêu lên: “Em có một ông chồng lúc nào cũng như hiến binh. Vợ chồng như ông chủ với nô nệ. Em lúc nào cũng phải gò mình sống… Vậy mà em bảo em tự do?”
“Em biết mình thế nào. Em làm ra tiền nuôi con, nuôi mình, và nuôi cả chồng. Em nghĩ gì chồng em không biết được, đó là cái tự do đáng kiêu hãnh nhất. Còn chuyện đi về gửi nhờ cái xác thì là vấn đề nhỏ nhặt” “Ôi”- Nam giơ hai tay lên trời- “Em mơ tưởng quá”
“Em ấy ư?”- Mắt Nụ long lên, sắc sảo lạ thường- “Em thực tế lắm. Chỉ có anh mới là người mơ mộng”
“Anh ư?”
“Đúng. Anh tưởng người ta có thể muốn làm gì cũng làm được ngay à? Muốn gì cũng được à? Anh nghĩ tình yêu là gì, là thuốc chữa bách bệnh à? Có thể làm lại cuộc đời được ngay ư? Không anh ơi, anh đã ly thân với vợ hàng năm nay, anh có tự do không? Anh đã tìm thấy tình yêu ở đâu chưa?”
“Rồi”
“Đâu ạ?”
“Em. Anh thấy ở em. Em là người đàn bà anh tìm kiếm lâu rồi”
Nụ lắc đầu: “Đừng mơ tưởng thế, em không muốn đâu. Em không muốn phụ thuộc vào bất cứ người đàn ông nào nữa. Một người đã chót là quá đủ rồi”
Nam hào hứng: “Em nhìn hôn nhân qua kinh nghiệm của em, nên em thấy thế. Tình yêu trước hết là tự nguyện. Khi yêu, người ta tự do nhiều nhất, hơn bất cứ khi nào…”
Nụ buồn lắm. Gương mặt cô chợt héo, đôi mắt cụp xuống, thì thào: “Em chỉ có cố gắng chiều chồng đã mệt rồi. Còn hơi sức đâu nghĩ đến người đàn ông nào khác. Em sợ lắm”
Nam cũng thoắt buồn: “Câu “cố gắng chiều” của em là tự do đấy à?”
Nụ chồm lên, bịt lấy miệng Nam. Gương mặt cô đỏ lựng: “Không nói chuyện đó nữa”.
Một lát sau, Nụ nói khẽ, mắt ráo hoảnh: “Nhìn thấy mặt chồng, em đã chán rồi. Nhưng anh ơi, lúc gặp chồng cũng nhanh ấy mà, em muốn nhanh, mà nó nhanh thật. Chán lè. Còn thời gian sống đến chín mươi chín phần trăm là những việc khác vui thú hơn. Con cái, công việc. Em thực tế mà. Thế hệ em không mơ mộng như các anh đâu”
Nam chỉ biết thốt lên: “Anh không thể nào hiểu nổi”. Anh hùng biện: “Thời của anh, tình yêu đi đến tột cùng là sex. Sex chuyên chở tình yêu, biểu thị đạo đức, là quy luật nhân thế. Nếu không, nó là hủ bại. Còn bọn em, sex lại chỉ là phương tiện?”
Nụ cười: “Anh thần thánh hoá chuyện ấy, còn em, em coi trọng trí tuệ. Khi trí óc em còn tự do suy nghĩ, em còn chưa thấy vấn đề gì trầm trọng. Em nhịn sex được”
“Nhịn mà là tự do ư?”
“Ồ”- Nụ buông tay- ‘Thôi em không có ngôn từ để tranh luận với anh”. Và cô hôn anh. Cái hôn nhanh như chớp.
Một lần, ông sếp của Nam bảo: “Cậu nên tránh xa con Nụ” Nam im lặng. Ông sếp nói: “Người đàn bà mắt ướt, môi mọng, gò má cao, cẳng sếu, đi đứng dứt khoát, là loại tốn đàn ông lắm”
Nam cười: “Chả làm gì nhau thì tốn kém gì?”
Ông sếp cười lớn: “Khắc sống khắc biết. Đố biết có thể không làm gì được không?”
Lúc đó, Nam chả để vào tai. Quan hệ giữa hai người chỉ thế thôi. Trôi nổi qua những cuộc gặp, cà phê, tán chuyện trên trời dưới bể, tranh luận về tự do, tình yêu và về sex. Đó cũng là một cách xả “stret” tốt. Cho đến một hôm… Nụ nghiêm túc nói: “Anh ạ, em sắp phải đi, à được đi công tác”
Cô cho anh biết, đó là lần đầu tiên kể từ khi lấy chồng, cô sống xa nhà đến mấy ngày. Đi một đoàn bốn người cùng phòng. Văn phòng của cô là chi nhánh của một Tổng công ty trụ sở ở Hà Nội, mọi người hay ra, nhưng riêng cô thì chưa. Từ ngày tốt ngiệp đại học, cô chưa có dịp ra đó nữa. Cô nói với Nam, cô cảm thấy rất háo hức như hồi mới từ nhà quê ra Hà Nội học đại học. Từ giã một nơi quen thuộc, ngày nào cũng giống ngày nào, thích chứ.
Nam lắc đầu: “Anh thì đi công tác có khi khách sạn sang trọng đi nữa, nhưng anh vẫn muốn về nhà, dù cũng chỉ là một phòng riêng”
“Có lẽ anh già rồi chăng?”- Cô nói rồi tủm tỉm cười, khiêu khích –“Già rồi, thích những cái quen thuộc” “Hừ… Em có dám thích cái gì lạ đâu”
“Em ra Hà Nội đấy thôi…”
“Hà Nội có gì là lạ?"
Tối hôm đó, anh đang đọc sách, thì thấy tin nhắn. Rồi cái điện thoại của anh như bị điên, cứ rung từng chặp, liên tục đến đêm khuya. Cô đã ra Hà Nội, cô nói lần đầu tiên cô không bị quản chế, tự do sử dụng điện thoại sau giờ hành chính, nhắn tin cả đêm khuya. Sài Gòn có mưa không anh? Em bỗng nhiên lại nhớ cái mát mẻ đêm thành phố. Ở đây nóng nực kinh khủng. Anh này, bỗng nhiên có một đêm tự do, đêm đầu tiên cũng thích, nhưng đêm thứ hai này thì em thấy buồn quá. Em ơi, em bị xiềng lâu rồi, bây giờ có tự do, em cũng không xài nổi. Tự do cũng phải có quá trình, nhá.
Trong có một đêm, mỗi người đã nhắn khoảng một trăm cái tin, nếu copy ra, có thể được một đối thoại của một vở kịch dài. Cuối cùng cô kêu lên: “Em thấy thực sự nhớ anh. Thiếu thiếu…” Anh: “Giá mà anh ở bên em”. “Hay anh ra đây với em đi”. Năm phút sau, cô nhắn: ‘Thôi anh đừng ra nữa”. Năm phút sau nữa, cô lại nhắn: “Thôi anh cứ ra cũng được. Nhưng sau lần này là cancel đấy nhá”. Rồi năm phút nữa: “Thôi anh đừng ra”…
Thế là làm một cuộc bỏ trốn ư? Có thể. Bỗng nhiên anh thấy anh bị lây sự ham muốn của cô. Anh đã qua cái tuổi say mê tình yêu đến mức liều mình. Nhưng giờ đây trong anh vẫn còn thứ ham mê muốn làm một việc gì đó khác lạ. Phải làm một việc gì đó khác, sống khác hẳn những ngày thường đều đều, buồn bã. Những ngày mà vào giờ ấy, lúc ấy anh có thể biết trước mình sẽ làm gì, làm thế nào. Còn bây giờ, lúc đó, sau đây, anh chưa biết rồi sẽ ra sao trong cuộc khám phá một thế giới khác. Anh tham gia, anh bị cuốn vào thể nghiệm tự do của cô và của chính anh.

3.
Ông sếp của Nam có máu nghệ sĩ, nhưng ông tự thú không có gan làm nghệ sĩ, chỉ dám sống nề nếp, hàng tháng cúng Phật. Ông bảo Nam: “Vì sao cậu và con Nụ mê nhau? Cậu không thể biết, nhưng tớ biết. Đó là vì cuộc đời là vô thường. Mà cậu và con bé ấy thì sống tầm thường quá. Thường quá tức là gì? Là chán ngắt, là khuôn sáo, định sẵn, chịu đựng. Cậu ly thân cứ ly thân thế à? Con Nụ thì cứ chịu chấp nhận với thằng chồng ấy à?”
Khi còn lại với nhau, trải qua tận cùng tình yêu ở một nơi đi trốn, Nam kể cho Nụ nghe chuyện ông sếp, thốt lên: “Bố già thật là tài thánh”
Nụ nói: “Chết chết, anh lộ liễu quá, ông ấy biết à?”
Nhưng rồi cô phẩy tay, gương mặt ngời ngợi hạnh phúc: “Thôi kệ. Các ông già nhìn một cái biết ngay, cho các ông ấy đóan. Anh và em ở đây, trên là trời, xung quanh là thế giới lạ lẫm, không ai biết em và anh, anh có thấy sướng không? Tự do muôn năm”
Nam cười khùng khục, giọng chế diễu: “Em lại tự mâu thuẫn. Em đang tự do, không phải là ở chỗ không ai biết em, mà là em đang sống trong tình yêu”
“Anh lại sắp áp chế em, bắt em nghĩ như anh à?”
Nam xí xoá: “Anh không bắt em nghĩ như anh, nhưng áp chế thì… có”
Anh đẩy cô ngã xuống, trong ánh sáng mờ lạnh của đèn ngủ, cô mềm mại mong manh như không có thực. Cô thì thào: “Nam, em sợ lúc này qua nhanh”. Anh nói: “Nữ, em đừng biến mất”.
Ngày hôm sau, cô báo với đoàn công tác là đi thăm một người họ hàng, nên hai người lại sống với nhau một ngày nữa. Mê mải quên cả thời gian. Đó là hai ngày mưa cực to. Mùa hè miền Bắc có được trận mưa rào như thế, không phải là cơn kéo đến mà mưa ngay được. Trước đó, không khí đã rất ngột ngạt, bức bối. Khi cô nhắn tin cho anh, tả cái nóng kinh khủng của miền Bắc, chính là lúc bầu trời khô như rang, vạn vật tưởng như chỉ cần xiết hai bàn tay vào nhau là không gian bùng cháy hết. Đó cũng là lúc những đám mây tích nước xa vời phía chân trời bắt đầu đùn lên mà không ai hay biết. Cả đêm anh bay ra Hà Nội, mây đen nặng một góc trời, anh cũng chỉ một mực mong nhớ cô, chả để ý đến cơn cớ gì nữa. Khách sạn là một hệ thống nhiều biệt thự bên hồ sơn thuỷ hữu tình, khi cô đến, cô thốt lên: Đẹp quá. Nhưng rồi họ cũng chẳng có thời gian ngắm ngiá cảnh quan tuyệt đẹp của hồ nước với nhà thuỷ tạ có những con vịt trời đáp xuống. Trời mưa dội nước sầm sập, sấm sét đùng đùng, rung chuyển không gian. Trời mưa quây phủ không gian thứ thanh âm dền dĩ, mê mải. Gió mang hơi nước luồn qua khung cửa sổ chỗ hai người. Một trời tươi mát, vạn vật hả hê…
Nam nằm nghe mưa rơi, rồi nói nhỏ: “Em này, anh quyết định rồi”
Nụ lim dim, hỏi: “Anh quyết gì?”
“Anh sẽ lấy em”
“Vớ vẩn”
“Thật đấy chứ. Chúng mình đúng là sống vô nghĩa nhiều rồi. Chuyến này bỏ trốn là bỏ luôn”
“Anh đừng nghĩ xa thế. Em thích sống gần với mặt đất”
“Sao? Em không tin anh à? Anh yêu em”
“Rồi. Em tin. Nhưng thế thì sao?”
“Thì chúng ta lấy nhau đi chứ sao?”
“Thôi anh, đời còn nhiều ràng buộc lắm”
“Anh và em không có ràng buộc chắc? Anh và em yêu nhau, sau lần này chắc sẽ có con nhé. Em sống với anh chúng ta đều tự do, và tự do hoàn toàn”
“Chúng mình đừng nói chuyện này vội, cứ tận hưởng đi đã, được không?”
“Chúng ta cố gắng sống cho đúng”
“Thế nào là đúng?”
“Anh và em làm cuộc binh biến, làm phản loạn. Nhưng nếu anh và em công khai lấy nhau, tức là biến cái sai thành đúng. Em thấy thế nào?”
“Ôi…”- Cô thở dài- “Không rạch ròi như thế được đâu anh. Thực tế tệ hơn anh nghĩ, cứ chấp tất thì liệu có ngày hôm nay không. Em nghĩ đơn giản thôi”
Cô ngồi lên, đi lại loanh quanh. Tự ngắm mình trong gương rồi ngắm nhìn cơ thể anh. Cô nói: “Anh còn trẻ lắm”. Anh bật cười: “Anh vẫn khờ khạo, không từng trải, đúng không?” “Em không biết. Nhưng em thích anh lắm” “Em biết vì sao không? Ông sếp anh bảo, người từng trải thì thắng lợi khi nói năng, nhưng coi chừng thất bại khi không dùng lời nói làm vũ khí…”
Cô cười ranh mãnh: “Anh thâm gần bằng lão sếp rồi đấy. Anh không thất bại chứ gì?”
Anh có vẻ mãn nguyện. Cuộc đời có những phút thật đáng sống. Như mùa hè nóng rẫy có một trận mưa rào. Anh có cô, bỏ trốn một lần, anh toan tính biến nó thành thường lệ.
“Mai anh về, bay chuyến bay trước nhé”- Đột nhiên Nụ nói.
“Ừ”- Nam thở dài- “Nhanh nhỉ. Không nghĩ ra cách gì khác à?”
“Cách gì? Anh bắt đầu mơ mộng đấy”
“Không về nữa, anh và em ở đây luôn đi. Lúc nãy anh nói rồi…”
Cô cười: “Ừ” Với vẻ mặt đùa giỡn.
“Anh và em cùng về. Công khai đi. Chúng ta lấy nhau”
“Vâng”- Cô lại cười nấc lên, cười thoải mái như bị ai cù.
Anh không cười, nghiêm túc: “Em cứ chịu sống như thế đến bao giờ? Đó đâu phải là tự do? Anh cũng chán cuộc sống êm thấm bề ngoài, mà mục ruỗng bên trong lắm rồi”
Cô không cười nữa: “Anh, em đã thoả thuận với anh rồi. Sau đây chúng mình cancel”
“Không thể như thế được. Thực tế là anh và em đã có những ngày này, không thể trở về ngày cũ được nữa đâu” “Em có bảo trở về như cũ đâu. Mà là bỏ qua những ngày này”
Nam đứng sững: “Hay là em chán anh?”
“Tự anh biết chứ. Sao em lại chán anh?”- Cô đứng lên, nhăn nhó- “Sao thế nhỉ? Em cũng không biết em muốn gì nữa”
Cô đứng đó, bất lực, hai tay buông xuôi. Người đàn bà sau sex mềm yếu hơn bao giờ hết. Thần thái linh hoạt, dáng vẻ tự tin lúc thường như là ký ức lùi xa, cách gần cả đời người rồi. Tự nhiên anh thấy thương cô, thương hơn cả chính mình. Ngày mai, ngày mai sẽ ra sao? Anh nói với cô: “Em thực tế cơ mà?” Cô khe khẽ, buồn rầu: ‘Cho nên em mới không biết. Ước gì em cũng mơ mộng như anh?”
Chuông reo, điện thoại của ông sếp: “Tớ sẽ ra sân bay đưa đứa cháu đi nước ngoài. Tự nhiên mình cũng muốn bỏ đi đây đó một chuyến cho đã đời. Nhưng tớ không có duyên. Cậu biết chữ “duyên” là gì không? Chữ “duyên” của nhà Phật là hay lắm đấy, không phải là chuyện trai gái lấy nhau đâu. Đó là cái quy luật nhân thế. Muốn thì bao giờ cũng muốn quá lên. Cái gì quá lên gọi là dâm. Dâm là vô minh. Để đạt được minh vô thường thì lại phải có duyên. Hà hà…”
Nghe sếp thuyết, Nam cứ giật thon thót từ lúc ông ấy bảo “sẽ ra sân bay”, rồi đầu óc rối rắm quá, chả hiểu ông ấy nói chữ gì nữa, đành cứ “vâng ạ” tràn đi. “Vâng ạ, em bái phục bác từng trải ạ”. “Không, tớ hèn lắm, chả dám trải qua một cuộc bỏ trốn đi đâu”.
Nam buông máy, hoảng sợ như là bị đọc lệnh bắt.
Hôm ấy, Nam xuống sân bay Tân Sơn Nhất thì đã mười giờ. Chuyến bay muộn hơn dự kiến. Đêm tối, trời thành phố mát lạnh, không khí tinh khiết sau một trận mưa dài, thế mà có anh hâm đeo cái khẩu trang che kín mặt. Nam kín đáo quan sát, căng mắt tìm xem có ông sếp đến đưa tiễn cháu hay không? May mà phần ga đến Tân Sơn Nhất không rộng rãi gì. Chỉ có một khoảng không gian chật hẹp và đơn điệu, người người vội vã lo lấy việc của họ, chả ai cần biết có anh hiện diện ở đây.
Ngồi trên xe taxi, nhắm mắt lại, anh cũng biết là đang đi đến đâu. Những con đường nhỏ bé quen thuộc. Những ngôi nhà mệt mỏi có những người không bao giờ bỏ trốn. Chỉ có anh, đã ra đi đầy táo bạo, nhưng lại quay về.
Vợ Nam mở cửa cho chồng, rồi thản nhiên trở về phòng riêng, để lại tiếng nói: “Em đoán anh về, còn cơm canh rất ngon đấy nhé”. Giọng cô ấy không thể nói là không dịu dàng, sao hôm nay anh mới thấy có sắc thái ấy. Anh vừa từ một thế giới khác trở về. Như thế bay trên một chuyến bay có thời gian và không gian co rút lại. Mấy cuộc đời trong một cuộc đời? Dù cho cô có hẹn sẽ cancel mọi việc, nhưng anh cũng phải toan tính tương lai sinh ra từ cuộc bỏ trốn này…
Điện thoại rung. Tin nhắn: “Anh về nhà chưa?”. Anh bấm bấm tin nhắn, trong khi vợ đi ra đi vào ca cẩm về con cái. “Anh đã về nhà. Anh tự thấy mình hèn quá”. “Thế là anh hạ cánh rồi. Mọi việc sẽ qua nhanh thôi. Em vừa uống thuốc” “Ôi, em ốm à?”, “Không ạ”, “Nhớ giữ gìn… Em uống thuốc gì?”, “Thuốc tránh thai”. Bỗng anh cảm thấy như bị choáng, hình như anh ngã lộn từ trên chín tầng trời xuống đất.

về đầu trang

Sự Sáng tạo


*
Lê Hậu có thời gian rảnh rỗi để mộng mơ.
Hậu đưa vợ đến nhà hộ sinh, đỡ vợ một lúc, rồi một áo trắng đến, xướng tên vợ Hậu, dắt chị đi khuất vào phòng chờ đẻ. Hậu còn lại ở phòng chờ. Bỗng nhiên anh trở nên thừa với vợ, với mọi người. Anh chỉ còn biết đợi.
Hậu bắt đầu tưởng tượng ra đủ thứ chuyện, theo mọi tình huống. Vợ Hậu có thể phải mổ. Mổ cũng chẳng sao. Bây giờ người ta mổ đẻ còn nhanh hơn Hậu tháo cái thân máy vi tính để bàn. Mổ thì người đàn bà cóc mất sức, không mệt, nhưng sẽ phải dùng kháng sinh, mất sữa. Sữa mẹ là một sản phẩm tự nhiên tuyệt vời nhất trong thiên nhiên. Vợ Hậu có thể rất nhiều sữa. Đàn bà lúc thường vú bánh dày là một tiêu chuẩn về hình thể, cũng là tiêu chí về chất để nuôi con...
Lê Hậu cứ suy nghĩ miên man. Chốc chốc, anh ta lại chạy ra chỗ cửa phòng mổ, nhón chân nhìn qua cái khe hở rất hẹp đang bị mấy người phụ nữ chen chúc chúi đầu vào. Trong kia vợ anh đang nằm. Anh chỉ nhìn thấy đầu gối vợ đang được kê cao. Có một cô đang khóc ầm lên...
Chán. Một thế giới đầy biến động trong cái phòng đỡ đẻ ấy. Đàn bà té ra sống nhiều cung bậc cuộc đời hơn cánh đàn ông. So với họ, cái cách can dự vào cuộc sống của cánh đàn ông quả là hời hợt.
Hậu lại ra ghế. Chờ. Xung quanh có lúc ồn ào như một nhà ga. Người lên tàu thì ít, người chờ đón thì nhiều. Cung cách để một đứa bé chào đời mỗi thời mỗi khác. Lê Hậu tự hỏi, cách đây gần bẩy trăm năm, con người ta làm ra thế hệ sau như thế nào? Sau đây năm mươi năm, giữa thế kỷ hai mốt, người ta đẻ con ra sao? Còn cái ngày Hậu đang miên man suy tư này, năm năm linh sáu của thiên niên kỷ mới, việc đẻ con của người đàn bà Việt Nam dường như là một hành trình đi ngược với quy luật tự nhiên. Bao nhiêu người can dự vào một việc cho ra đời một đứa bé. Chờ đợi như anh, một hệ thống bệnh viện, cả ngành y dược, hệ thống dịch vụ, nền công nghiệp thực phẩm, sữa, quần áo tã lót…
Lúc nãy, một bà mang con đi đẻ hỏi Hậu: "Anh có biếu phong bì cho bác sĩ không?" Hậu lắc: "Đưa lúc nào?". "Anh này người đời. Anh có gì cho người ta, thì vợ anh mới được tiêm thuốc rặn. Có thuốc rồi cô ấy không phải rặn nhiều"
Hậu thở dài: "Liệu thuốc vào đứa bé có ảnh hưởng gì không?". Bà ấy liền mắng té tát: "Đàn ông các anh là thứ vô dụng. Chửa đẻ là cửa mả. Nghĩ tới vợ một tý đã, chưa chi đã lo con làm sao không. Người ta có thuốc thì phải không làm sao mới dùng chứ?"
Hậu bèn không nói gì nữa. Anh đã sai lầm. Anh đã nghi ngờ cả nền y học hiện đại.
*

Khi nghe vợ báo có bầu, Hậu bỗng ngẩn tò te. Vợ Hậu buồn cười. Chị ta nhìn vẻ mặt nghệt ra của chồng mà cười rũ ra. Rồi chị bỗng tắt tiếng cười, lo lắng: "Anh nghi ngờ gì à?"
Hậu lắc đầu: "Anh chỉ thấy hơi lạ. Diễn tả thế nào nhỉ?"
Vợ Hậu lắng nghe chăm chú. Chưa bao giờ vợ Hậu chăm chú như thế. Hậu bỗng bắt đầu thấy khác. Việc có chửa làm cho người đàn bà khác đến thế hay sao?
"Anh chỉ thấy... Này, thế lúc ấy em có thấy khác không?"
"Khác cái gì?", vợ Hậu trố mắt.
"Lúc ấy đấy"
"ồi cái anh này...- Vợ Hậu ngượng- Lắm chuyện quá"
Hậu hăng hái nói:
"Không khác chứ gì? Thế anh hỏi em nhá, những đứa khác đâu?"
"Đứa khác nào?"
"Những lần khác tại sao không thấy chúng nó đến?"
"Chúng nó nào"
Hậu chỉ vào bụng vợ: "Trẻ con"
Vợ Hậu cười khoái trá. Cô ta cười sắc đỏ lên gương mặt như thể sự sung sướng đang râm ran lên đến chân tóc: "Nếu lần nào chúng cũng đến thì có mà đàn đàn lũ lũ, có còn thế giới nữa không?"
Hậu vỗ lên lưng vợ, khen: "OK, em nói hay lắm"
Không còn thế giới...
Đêm ấy, Hậu hơi thao thức. Vợ báo tin lần đầu tiên cho chồng rằng mình có bầu, coi như san sẻ được gánh nặng sung sướng, gối đầu lên vai chồng ngủ thanh thản. Còn anh chồng thì cứ nghĩ lang bang. Những anh chồng không quan tâm đến môn lịch sử thì chắc là không thế. Nếu Hậu là một gã tiều phu, ban ngày đốn củi, đêm có mơ cũng thấy cái rìu bổ vỡ gỗ là cùng...
Tại sao cái sự có con lại có thể dễ như vậy? Chẳng phải tốn công tốn sức gì cả. Không làm gì cả. Thiên nhiên hơn cả thiên nhiên. Té ra, hạnh phúc có cội nguồn từ bản thể, do trời xui đất khiến, không phụ thuộc mức độ sống của con người. Một ông vua không có con không phải vì ông ta là vua, mà vì ông ta không được trời xui đất khiến chăng? Nhưng vấn đề ở chỗ ông ta là vua, nên sự không con của ông ta chính là vận mệnh của cộng đồng. Bất hạnh của Trần Dụ tông quả là có tính lan toả rộng, mức độ bi đát bị nhân lên khôn lường. Một triều đại có nguy cơ sụp đổ, bởi vì ông vua không làm ra con.
Bây giờ thì Hậu yên trí mình là một con người bình thường. Số phận anh thuộc về phần đông đảo của nhân loại. Phát hiện quan trọng nhất trong hoạt động sống của anh ta phụ thuộc vào thông báo vắn tắt của vợ lúc nãy. Nếu không có thông số đó, anh không biết mình ở đâu trong sự tồn tại cùng với cộng đồng.


*
Té ra người đàn ông bình thường như Hậu phụ thuộc khá nhiều vào một người đàn bà khác. Người đàn bà ấy chính là vợ Hậu. Hậu ngồi thu lu trên ghế, tay giữ cái làn nhựa đựng lủng củng mấy thứ chuẩn bị cho vợ lát nữa đẻ xong có thể dùng ngay. Phích nước, cốc thuỷ tinh, thìa bạc, quần áo, tã lót trẻ em, cái đai quấn bụng của phụ nữ... Chả biết những gì nữa. Các thứ ấy do vợ chuẩn bị, anh chỉ việc xách đi.
Bây giờ, giây phút chuẩn bị sinh con này, dù bất cứ tình huống gì, thì vợ Hậu cũng sẽ là người viết tiếp cuộc đời Hậu. Lạ thật, cuộc đời một người đàn ông lang bạt kỳ hồ, ngang bướng và thông thái như Lê Hậu, lại có một vài phút đờ ra bất động, chịu để một người đàn bà tạo lập số phận cho mình. Hậu thành ông bố, thành người có con. Gia đình đầy đủ, lo toan mọi bề. Khúc ngoặt cuộc sống...
Một người phụ nữ trẻ, đẹp đang khệ nệ đi qua trước mặt Hậu. Cái bụng kềng càng cứ chĩa ra phía trước. Váy áo cài cúc sơ sài, lấp ló da thịt cái bụng trơn nhẵn, lấp ló hai cái đùi trắng lôm lốp. Một sinh vật đồng loại đang đến chỗ làm một loại nghi lễ. ý nghĩ ấy khiến cho Hậu bình thản lạ thường. Có lẽ người phụ nữ ấy không nghĩ rõ rệt như vậy, chị ta không nghĩ rắc rối chuyện lễ nghi gì khác chuyện chị sẽ sinh đẻ trong chốc lát nữa, nên chị ta bình thản chăm chú vào việc mình sẽ làm, mà chị ta coi như không có Hậu, không có mọi người xung quanh. Không có thần linh, không có tên gọi nghi lễ. Cả người hành lễ lẫn người xem lễ đều bị thôi miên. Hậu phát hiện ra, nếu lúc nãy mình có ý nghĩ tình dục vớ vẩn thì chắc mình đang bị bệnh. Bản năng sinh tồn đâu phải chỉ là việc tạo ra nòi giống. Mà còn bao gồm cả cách tạo ra thế hệ tiếp theo. Sự diệt dục vừa rồi của Hậu cũng là một loại bản năng. Ra thế... Cũng là một phát hiện. Hậu thấy khoan khoái. Ac-si-met phát hiện ra định luật tỷ trọng khoái chí hét lên cũng là dễ hiểu.
Hậu chạy theo chị phụ nữ. Khi cánh cửa mở ra để chị bước vào buồng đẻ, Hậu nhìn thấy hai đùi vợ mình vẫn chọc lên trần nhà. Một bà đỡ đang cúi xuống nói chuyện gì đó với vợ Hậu. Vẫn phải chờ...
Bỗng cánh cửa bật mở. Hậu giật mình nép vào góc tường. Cái xe cáng trên có người đàn bà chửa lao nhanh ra khỏi phòng. Ba bốn người mặc áo blu trắng quây xung quanh chạy theo như bị đuổi. Dây dợ, chai lọ cũng chuyển động theo. Cấp cứu. Mấy người chắc là người nhà chạy theo, gương mặt đầy vẻ hốt hoảng. Cả đám xô nhanh rồi mất hút về phía hành lang phía trong. Nếu vợ Hậu phải như vậy, Hậu sẽ ra sao? Hẳn là có những người gặp những bất trắc trong sinh nở chứ. Đang sống bình thường, bỗng phải trải qua một lúc điều gì cũng có thể xảy ra. Hậu bất giác thở dài...

*
"Bao gìơ em chết, anh hãy chôn em với hạt máu này"
Hậu giật mình. Anh vội vàng lấy tay bịt miệng người yêu.
"Đừng nói thế. Phỉ phui cái mồm"
Cô người yêu cười sung sướng. Sau này, khi đã thành vợ rồi, Hậu chưa bắt gặp cái cười ấy nữa. Cô vợ vẫn thường cười chứ. Hình ảnh cái cười thì vẫn. Nhưng tinh thần của điệu cười, như hương thơm của cái nụ hoa cười thì không lặp lại.
Sao lúc đó con người ta hồn nhiên, nhi nhiên đến thế. Trong ánh mắt, trong từng đường gân thớ thịt có một thứ tia siêu hình, tế vi chỉ nhận biết được rất nhanh mà không tả được nên lời. Đó là sự phát hiện, sự tận hưởng diệu kỳ đầy tinh tế. Cả Hậu và cô ta ngay lúc đó đều chưa rõ đó là gì, nó có giá trị như thế nào. Nhưng trong hoạt động sống mang đậm chất bản năng này, người phụ nữ hình như trưởng thành hơn người đàn ông. Họ có sứ mệnh sinh nở, họ cảm nhận rõ rệt thiên chức, biết rõ bản năng hơn. Chính vì vậy mà người phụ nữ có linh cảm thiêng liêng hơn chăng. Khi đã hoàn hồn, phát hiện có máu, cô người yêu của Hậu đã nghĩ ngay đó không phải chỉ là máu nuôi cơ thể bình thường. Nó là vật chứng của một sự kiện quan trọng liên quan đến chuyện người đời gọi là trinh tiết. Và ý nghĩ phải lưu giữ hiện vật tự nhiên ùa vào đầu óc cô ta. Cô ta thận trọng lau máu bằng cái khăn mùi xoa trắng, rồi cho vào túi nilon định cất đi.
Khi đó, Hậu đang nằm. Anh ý thức được vừa trải qua một thời khắc quan trọng. Nhưng ý nghĩ về điều đó mơ hồ, lẫn lộn. Anh ta mệt. Cảm giác như mình là một con cua bấy, vừa lột vỏ. Đến nỗi anh rất ngạc nhiên vì hành động bộc phát lạ lùng của người yêu, anh cũng không phản xạ nổi để làm một cử chỉ phản đối. Anh trợn mắt thô lố nhìn. Chỉ đến khi cô ta nói chuyện chết chóc với chôn cất, anh mới như định thần chồm lên bịt lấy miệng người yêu.
Rõ ràng, người yêu Hậu không coi chuyện ân ái là chuyện thụ hưởng vật chất bình thường. Cô ta còn coi đó là một thứ nghi lễ. Nghi lễ không chỉ cần kỷ niệm. Nó còn cần linh vật. Với cô ấy, sự thất tiết là một cử chỉ tế thần tình yêu, lẽ nào lễ tế ấy không cần linh vật?
Còn Hậu, anh không coi trọng bản năng, cũng không tôn thờ sự bái vọng. Anh là loại đàn ông thực dụng của những năm đầu thiên niên kỷ mới. Anh luôn luôn nghĩ đến kết quả. Trong khi cô người yêu đang trân trọng linh vật của nghi lễ tình yêu, thì anh chợt nghĩ đến việc xuất hiện một sinh linh mới. Lảng vảng trong ý nghĩ là hình bóng gia đình. Gia đình thường là nhà tù của tình nhân. Nhưng đó cũng là chiến lợi phẩm của cuộc chinh phục lớn.
ý nghĩ ấy ám ảnh Hậu, đến nỗi sau đó hai mươi ngày, khi nghe người yêu thông báo có kinh, Hậu cảm thấy như anh mất một cái gì. Anh thốt lên: "Sao lại thế?" Tâm tưởng bỗng trống rỗng. Không có nguy cơ gia đình. Không có ràng buộc chửa đẻ. Nhưng đó cũng là chiến bại. Xuất hiện một lo lắng trong Hậu. Trong khi đó, cô người yêu dường như vẫn chưa tiêu hoá hết cảm giác thăng hoa của lễ hiến tế kia. Và còn lâu nữa cô ấy mới quên, có lẽ không bao giờ quên cảm giác sung sướng khi dâng hiến đời trinh nữ cho người mình yêu dấu.

Lê Hậu đến gặp Bác sĩ.

Bác sĩ là người cùng học trường nghiệp vụ lý luận với Hậu, song anh lớn hơn Hậu một giáp. Hậu quyết định trút thắc mắc lên ông bạn vong niên. Điều anh sợ nhất là nhận được một thái độ đùa bỡn, cười trêu. Song, Hậu lo lắng thừa. Bởi vì thói quen nghề nghiệp làm cho Bác sĩ lập tức xác lập quan hệ Thày thuốc với Bệnh nhân. Bác sĩ chăm chú lắng nghe rất nghiêm túc.
"Cậu đặt cho tớ câu hỏi rất khó, có tính vĩnh cửu..."
Hậu không hiểu lắm. Với Hậu, đó chỉ là một thắc mắc rất nhỏ.
Bác sĩ nói: "Nếu trời làm mưa, cậu có thể thấy triệu chứng sắp mưa. Đó là mây mù. Nhưng cơn mưa thì không chỉ bắt nguồn từ mây mù, nó có căn nguyên từ khi nước bốc hơi. Không ai biết làn hơi nào thành mây thành mưa, làn hơi nào bốc lên bầu khí quyển. Việc làm ra con người có lẽ cũng thế. Đó là việc của trời. Cậu và tớ chỉ là không khí, vật mang của ông trời thôi"
Hậu cười như ngố: "Nói thế thì... nói làm gì"
Bác sĩ trợn mắt: "Thế cậu hỏi làm gì?"
"Em muốn biết khi nào thì có con, khi nào thì không..."
"Khi tế bào trứng bị một tế bào có đuôi tấn công, nếu..."
"Thôi, thôi anh ơi, chuyện ấy ai chả biết. Biết thế cũng bằng không. Em hỏi khi... ấy, thì làm sao biết được..."
"Chịu", Bác sĩ buông một câu, giơ tay lên trời, "Chịu"
Hậu thất vọng hoàn toàn.
Bác sĩ: "Khi khoa học khuyết thiếu thì tôn giáo lấp đầy. Tôi cho rằng đó là ý Trời, ý Chúa. Bản năng cũng là ý Trời, ý Chúa. Có lẽ khi nào cậu chưa thật bản năng thì chưa thể có con"

*
Bác sĩ giao du với một nhà thơ. Hôm ấy, Hậu đang ở nhà Bác sĩ thì anh nhà thơ đến. Nhà thơ liền giới thiệu tên mình. Có vẻ như Nhà thơ thất vọng khi thấy Hậu thản nhiên không phản ứng gì khi nghe đến cái tên mình. Với Hậu, có hai loại nhà thơ : Một loại làm những bài thơ có vần, loại kia làm thơ không vần. Nhà thơ có vần muốn nối tiếp truyền thống, họ dũng cảm khi lao đầu vào con đường đã chật cứng thi hào dân tộc. Còn nhà thơ làm thơ không vần cũng có dũng khí không kém, họ muốn đua chen với thế giới, chắc họ tin rằng, việc dịch thơ họ ra tiếng nước ngoài dễ dàng hơn so với việc dịch thơ có vần. Hướng ta toàn nhân loại ắt có tư tưởng cách tân, cởi mở. Hai loại nhà thơ này chẳng mấy khi ưa nhau, Hậu biết vậy.
Hậu phân vân không biết có nên hỏi Nhà thơ để biết ông thuộc trường phái thơ nào. Nhưng Hậu không dám. Càng nói càng lộ rằng mình dốt về thơ, tốt nhất là không nói.
Bác sĩ hân hoan đón Nhà thơ, ông khẩn khoản đòi Nhà thơ đoc thơ mới sáng tác. Nhà thơ gật gù: “Tôi vừa có cái này hay lắm. Tôi đọc nhá”
“Đợi tôi”, Bác sĩ nói rồi chạy vào nhà, bê hũ rượu ra, trịnh trọng rót vào các chén, nâng chén rất cẩn thận, “Chúc mừng sáng tạo mới”
“OK”, Nhà thơ đáp, ngửa cổ uống, rồi ngẩn tò te, “Rượu ông có cái gì mà tê đầu lưỡi, ngọt cổ họng, nóng trong bụng thể hả?”
“Rượu nhưng không phải là rượu. Nó là linh khí. Đông y nói Tinh- Khí -Thần. Tinh thì ai cũng có sẵn, do thiên nhiên tạo ra, nó là cái tiên thiên bất tác. Khí thì anh phải tu tập. Chính là cái này nó bồi bổ khí cho anh. Từ đó mà có Thần. Chà chà…”
”Thần của nhân loại ở đâu? Thơ! Theo tôi đó là thơ. Nếu không có thơ thì nhân loại nói đếch gì đến Tinh Thần”
Hậu ngồi ngay đơ ra nghe hai ông anh thuyết lý. Mù tịt mù tít. Như là đang đi trên con đường xa lắc, cóc biết sẽ đi đâu. Mà chiều trời âm u lắm…
Hậu giót hầu rượu hai đại nhân này, rõ ràng anh là một loại tiểu đồng thực thụ. Nhà thơ cóc để ý đến anh. Bác sĩ coi anh như một thực thể sống đang tồn tại vô nghĩa. Anh không có chỗ trong chốn phiêu diêu Tinh- Khí –Thần của hai ông.
“Này, thế đọc thơ đi chứ”
“ừ, đọc… Bài thơ có tựa đề là Lông”
Hậu giật nảy người. Anh ta chưa hoàn hồn về chuyện tại sao lại phải làm một bài thơ về lông, thì ngay lập tức anh bị hấp dẫn bởi tiếng đọc thơ của Nhà thơ. Đó là chuối âm thanh phi phàm. Câu dài, câu ngắn lô xô sóng vỗ. Thanh âm bện nhau như gío trong cơn bão. Nhà thơ vung tay, nét mặt tự do biến đổi, nét môi lúc thì căng hết cỡ, khi thì chùng nhão ra, linh động vô cùng. Hậu cóc hiểu những ngôn từ cao siêu của bài thơ. Chỉ khi Hậu thấy Nhà thơ thục sự hét lên phấn khích, anh mới thấy hoảng sợ. Có cái gì đó rất quen thuộc. Hoang dại và tự nhiên? Còn hơn thế nữa…
Hậu tự hỏi, ai bắt Nhà thơ phải làm thơ và đọc như thế kia? Chắc hẳn ông ấy rất sung sướng đấy chứ?
“Tuyệt vời”, Bác sĩ thốt lên khi Nhà thơ dứt lời. Nhà thơ gục xuống, vẻ rũ rượi thật kỳ lạ. Vừa mới hùng hồn đến thế, mà lại suy vi đến thế.
Khi Nhà thơ đi rồi, Hậu mới mon men hỏi Bác sĩ: “Anh, em dốt thật. Em chả hiểu gì cả”
“Cậu định hiểu gì?”
“Anh ấy bảo lông gì nhỉ? Lông đầu, lông mu loạn lên?”
“Ôi trời, cần gì hiểu cái đó. Tớ chỉ cần biết anh ta đang thăng hoa ý nghĩ thế nào? Tại sao anh ta lại có nhu cầu sáng tác như vậy và anh ta thể hiện nó ra sao?”, Bác sĩ cười tinh nghịch, “Tớ là thằng bác sĩ nghe thơ, tức là một người tìm cách đồng cảm với khả năng sáng tạo”
“Thế thì… Em vẫn thấy không hiểu”
“Hiểu làm gì? Cậu đẻ con, cần gì hiểu thế nào là đẻ con, đẻ con để làm gì? Hì hì…”
“Em thấy lúc ông ấy đọc thơ, trông ghê ghê. Sao không thể từ tốn mà đọc?”
“Sự sung sướng. Ông ấy đọc thơ vừa rồi là vì ông ấy tự thoả mãn. Có hai loại đọc thơ. Một là vì độc giả, đó là trình diễn. Hai là vì nhu cầu tự thân, như Nhà thơ lúc nãy. Thủ dâm là một cách thi hành bản năng, tuân theo ý Trời”
Hậu lẩm bẩm: “Té ra ông ấy thuộc trường phái Thơ không vần”
Bác sĩ tròn mắt, ngạc nhiên: “Phân loại vớ vẩn. Lão ấy vẫn làm thơ vần vè đấy chứ. Có những câu lục bát đọc sướng lắm”
Bác sĩ bèn ngâm nga… Ông chợt hỏi: “Vợ cậu thế nào rồi?”
“Bình thường. Anh ơi, chúng em có nên mổ đẻ không nhỉ…”
“Xì…” Bác sĩ lắc đầu, “Vớ vẩn. Hãy để cho mọi thứ tự nhiên. Cậu phải học hiểu tự nhiên”
Hậu không biết nói thế nào nữa.
“Phải biết phân biệt để có thái độ ứng xử. Khi nào không thể đừng được thì mới can thiệp. Khi đã có bàn tay con người vào thì nói chung mọi thứ đều dở, đều băng hoại. Sự sung sướng là tự nhiên, sự đau khổ tinh thần là nhân tạo. Khi anh đau khổ anh có thể khóc được, thì sẽ vơi đi sự khổ ải rất nhiều. Khóc là bản năng tự nhiên, nó sẽ xoa dịu nỗi khổ do con người đổ đốn tạo ra. Phải không?”
“Vâng…”
“Nhà thơ vừa rồi đấy… Lão ấy đáng yêu khi lão đọc thơ. Đó là sự thăng hoa có tên là sáng tạo nghệ thuật. Nó thuộc về bản năng tự nhiên của con người. Nhưng nếu quen chơi với lão, không hiểu lão thì chán lắm. Lão coi lão là trung tâm vũ trụ, là vĩ nhân. Lão không biết rằng khi lão ăn, lão đánh miệng chèm chẹp, húp xì xọap như lợn. Nếu ai nói một câu không đúng ý, lão có thể chửi ngay và đi chửi ở những diễn đàn khác nữa, gầm lên như chó sói tru. Hành động sống của lão ấy thô bỉ, thái độ sống của lão ấy nhỏ nhen. Nhưng khi làm thơ thì lão ấy thần sầu…”
“Thế ạ?”
“Cho nên, lũ đàn bà lúc đầu vồ vập, mê lão, rồi sau đó đứa nào cũng ngãng ra cả… ”
“Vì sao, cậu hiểu không?”
Hậu lắc đầu.
“Vì đàn bà cần bản năng sống, chứ không cần khả năng sáng tạo. Họ đã làm cái việc sáng tạo duy nhất trong toàn bộ đời sống bản năng của họ rồi, đó là sinh đẻ. Họ không quan tâm đến nhu cầu sáng tạo ra sản phẩm phi vật chất của đàn ông”

*
Bà cụ lúc nãy bảo Hậu chuyện tiêm thuốc rặn, giờ hiện ra trước mắt Hậu: "Cậu không hỏi han xem sao, có lẽ cô ấy đẻ khó thì đề nghị mổ ngay. Sao lại cứ ngồi thù lù ra thế?"
"Cháu thấy vẫn bình thường"
Nói thế nhưng Hậu cũng chạy lại cái cánh cửa đang đóng chặt. Anh khẽ mở hé ra. Một cô blu trắng vừa lúc ấy xô ra, kêu lên:
"Yêu cầu người nhà sản phụ ra ngoài"
Hậu bèn dũng cảm xông lên: "Chị ơi, cho tôi hỏi sản phụ..."
"Đợi đi". Hậu chỉ kịp nhìn thấy đôi mắt phụ nữ rất lãnh đạm. Khẩu trang che hết cả mặt, không rõ cô ta đẹp xấu thế nào.
Hậu hỏi bà cụ: "Con bác thế nào?"
"Đẻ rồi"
"Con trai hay gái?"
"Cả trai lẫn gái"
Hậu trố mắt thô lố. Bà cụ nói ngay: "Sinh đôi"
"Tốt quá", Hậu thốt lên.
"Tốt cái gì. Hai đứa nuôi bằng chết. Vất vả gấp bốn người ta nuôi một con cho mà xem. Thằng bố chúng nó phen này không hiểu xoay sở ra sao nữa"
"Con dâu bác hả?"
"Phải rồi. Con dâu..."
"Bác chiều con dâu thế"
"Dâu là con, rể là khách. Anh nhớ lấy"
Hậu nhìn thấy ánh mắt tối sầm của bà ta. Anh liền tìm cách an ủi: "Cháu cũng muốn đẻ một lần hai đứa như anh chị ấy. Xong sớm nghỉ sớm"
"Nào có nghỉ sớm. Chúng nó đã có một đứa lớn rồi. Anh tính, rồi lại nuôi hai đứa này nữa thì không biết lấy gì mà ăn"
"Rồi sẽ đâu vào đấy"
"Thằng chồng đã chả khoẻ, giờ lại thế này..."
"Cháu mà có hai đứa con sinh đôi, cháu sẽ khoẻ ra"
Bà cụ nhìn mà như lườm: "Cô vợ anh thế nào? Lúc nãy tôi nhìn thấy rồi. Như thế thì đẻ một cũng còn khó. Đằng này ấy à, cô này cao to đô vâm, ăn một lần hết một ống sữa bò gạo. Quái sao thời nay có người ăn lắm thế. Lại còn thể thao thể dục, nhảy đít cô đít cậu. Nó mà đi hai chân như hai cái vồ đập đất. Lúc mới yêu nhau tôi bào thằng con nhà tôi, thôi con mà lấy nó thì con chóng chết. Tìm cái con mỏng nhẹ mềm mà lấy, sao lại lấy cái con chắc dày thế? Nó không nghe tôi. Đàn ông các anh ông nào cũng chết vì ham muốn" Hậu ngồi ngay đơ ra. Anh nghĩ bụng nhất định lát nữa sẽ đến ngó xem con dâu bà cụ thế nào.
Bà cụ tiếp tục than thở: "Nói thật với anh, tôi cũng là đàn bà sống ngần này tuổi rồi, tôi biết. Đàn bà cũng có năm bảy đường đàn bà. Có loại vượng phu ích tử. Cũng có loại sát phu hại tử. Con nhà tôi không thuộc hai loại ấy, lạy Giời, nó có cái ích tử đấy. Đẻ thì hai cái vú bằng cái ấm đun nước, nuôi con không phải ăn ngoài. Nhưng ích tử hại phu. Chồng cứ như tàu lá"
Hậu gật gù, rồi kiếm cớ thoát khỏi bà mẹ chồng đang lên cơn thương con trai. May, lúc đó một bác sĩ ngó đầu ra khỏi cửa gọi: "Người nhà sản phụ Hậu đâu?"

*
Hoá ra người ta bảo Hậu mua thuốc. Có loại thuốc dùng ngay, có loại sau khi sinh thì mới dùng. Hậu lật đật đi mua thuốc, tự dưng thấy buồn bã. Nào là ý Trời với ý Chúa, nào là nghi lễ với lại thiêng liêng. Cuối cùng là thế này: Đẻ một đứa con, rồi cũng như anh con trai bà cụ kia, xanh như tàu lá, cuối cùng là... xong. Ai cũng như ai.
Khi đi qua phòng sản phụ mới sinh, Hậu nhìn thấy bà cụ đang đứng ở giường con dâu. Một người phụ nữ không đến nỗi to lớn lắm, gương mặt có phần nữ tính khiến Hậu ngạc nhiên. Cứ nghe bà mẹ chồng thì Hậu tưởng cô này gớm giếc lắm. Thương con đúng là một loại bản năng mù quáng. Một loại bản năng copy từ thuỷ tổ các loài động vật, duy trì đến con người. Một loại bản năng nháp. Cứ thương con, cả khi người con đã lớn, đã già. Cứ thương con, cả khi người mẹ đã già, sắp chết. Ngoài ra, không còn điều gì có thể bàn sai -đúng trong chuyện thương con.
Hậu vung vẩy túi thuốc vừa mua về, ngó vào phòng thì không thấy vợ đâu cả. Tự nhiên Hậu thấy lo. Anh mở cửa, đàng hoàng đứng một vài giây nhìn khắp phòng. Ba bà chửa đang nằm trên bàn. Cái bàn lúc nãy vợ anh nằm, giờ là một người khác. Cô này dạng hai chân ra, đập vào mắt Hậu là cái cổng nhân loại mà đứa bé sắp chui ra. Anh giật thót. Tại sao nó lại lạ lùng thế nhỉ? Không hề giống như anh đã biết lúc bình thường. Ngay cả cái thực thể quen thuộc gọi là Lông khiến nhà thơ phải thăng hoa tinh thần cũng không có nốt. Kỳ dị, phi thường, siêu thực. Phải nói rằng anh choáng váng. Hậu cứ đứng ngẩn ra nhìn thẳng vào đó. Cô chửa kia đang rên khe khẽ, chợt im bặt, nét mặt giãn ra, ánh mắt ngạo nghễ nhìn vào mặt Hậu. Hậu không nhìn vào mắt cô ấy, nhưng anh cảm nhận được anh đang bị chiếu từ ánh mắt kẻ cả của bề trên, không thèm chấp. Một bác sĩ nói: "Vợ anh sang phòng đỡ đẻ số 2 rồi"
Hậu bước ra, nghĩ bụng tại sao mình lại đứt giây thần kinh ngượng như thế nhỉ? Có lẽ Hậu cũng đang tham gia vào sự sáng tạo của người phụ nữ. Cái nghi lễ mà vì thế những sản phụ thản nhiên kiêu hãnh. Thứ hành vi khiến anh tạm thời bị diệt dục. Hậu chỉ kịp nhận biết rằng, cái phòng này chỉ là một phòng chờ, khi nào sắp sinh thì họ mới chuyển đi. Thảo nào, bao lâu rồi mà không thấy tiếng trẻ con nào cả.
Hậu lại đi qua phòng sản phụ sau đẻ. Bà cụ đi đâu rồi? Chỉ còn cô con dâu đang nằm đó. Đôi chân của cô ta khá đẹp, tròn trặn, trắng, bắp chân thon dài. Người thế kia ai mà chả xin chết. Con trai bà kia chỉ có may nhất. Thế mới biết chả thế nào vừa lòng mẹ chồng.
Hậu đi chầm chậm. Đến gần hơn. Anh nhìn thấy một vết máu loang tí chút trên cái bắp chân trắng trẻo của cô vừa mới sinh đôi. Cũng là nó, lúc thì là linh vật, lúc này lại là ô uế.
Hậu đi về phía cuối hành lang, đưa thuốc vào phòng đỡ đẻ. Cái phòng khá lớn, nhìn vào qua cánh cửa mở hé chả thấy gì. Nhưng Hậu nhìn thấy hai cửa sổ mở toang. Một trong hai cái cửa sổ ấy có vài ba mặt người đang ngó vào.

*
Lại gặp bà cụ... Bà có con dâu sinh đôi ấy. Hoá ra bà ấy không già lắm. Lần này bà ấy te tái: "Cô ấy nhà chú đẻ chưa?"
"Dạ, chưa ạ", Hậu không hứng mấy. Bà kia săm sắn: "Mở mấy phân rồi?". A, Hậu lắc đầu: "Cháu không biết". "Cái anh này, sao không hỏi bác sĩ?"
Ôi, những người đàn bà...
Bà già này khiến cho Hậu nhớ lại một bà thuyền chài. Đảo bé tí, có mấy nóc nhà làm dịch vụ nghề cá, người ta chỉ ở đảo khi nhỡ như tránh bão hay nghỉ ngơi gì đó. Vợ chồng Hậu xuất hiện, ai cũng nhìn.
"Chúng mình như thể UFO đổ bộ lên trái đất"
"Hay chứ sao?", Hậu thốt lên.
Vợ chồng Hậu đi nghỉ tuần trăng mật ở khu du lịch ven biển bên kia bán đảo. Từ bên ấy, nhìn thấy hòn đảo như một cái chấm xanh rơi rớt khỏi phần đất liền thò ra trên biển. Một lần, vợ Hậu ngắm nhìn cái chấm giữa biển ấy, thốt lên: "Em muốn đến chỗ đó"
Hậu nói kiểu dân Tây: "Tại sao không?"
Hai người thuê thuyền sang đảo. Chủ thuyền, một bà bán hàng rong trên thuyền nói: "Trên đó buồn lắm"
Hậu nói: "Vâng ạ"
Bây giờ, hơi men của đám cưới, sự khởi đầu của cuộc phiêu lưu vào đời sống vợ chồng, mốc lịch sử cuộc đời... khiến cho cả hai say sưa tận hưởng những ngày trăng mật. Họ không muốn nó bình thường, đều đều. Hòn đảo chính là một nốt lạc nhịp cần thiết đúng lúc cho họ.
Bà thuyền nói luôn mồm, theo nhịp chèo: "Tôi trước làm thuyền chài ở bên kia. Nay khách du lịch nhiều, chuyển làm nghề này cũng kiếm được. Nhiều khi du khách có những ý thích kỳ quặc lắm. Tôi lúc đầu từ chối. Nhưng sau đó cứ lấy tiền làm mai mối. Anh chị trả tiền xứng công tôi, tôi phục vụ"
"Bác thật thoáng", Hậu nói cho có chuyện.
"Sống với khu du lịch không thoáng không được. Hôm nọ tôi chở hai cô cậu. Cậu con trai người Tây, cô con gái người như người Việt, nhưng không biết tiếng Việt. Thái Lan hay gì đó. Khi đi đến giữa biển, cậu kia nổi máu, cứ hôn cô kia chùn chụt, sau đó đè ngửa cô kia ra sờ mó, mâm mê. Tôi đợi xong, bảo với họ tôi quành về nhá. Họ hỏi sao. Tôi bảo tôi chở họ đi ra đảo chứ có chở họ để họ ân ái đâu. Tiền. Tôi đòi phải đưa tôi tiền. Thằng Tây tức, nhưng cũng đưa tiền. Nó bảo: Tiền là được hả? Tôi gật. Nó bèn bảo bao nhiêu, tôi nói tướng lên một trăm đô la. Chở từ kia sang kia chỉ như cô cậu, mấy chục nghìn là được. Nhưng nào ngờ, nó đưa cho tôi hai tờ một trăm đô. Tôi định trả nó một tờ, nghĩ thế nào lại cầm. Nó bảo tôi, bà dừng lại. Nó nói bằng ra hiệu thôi. Tôi dừng. Giời ơi, nó bèn ôm lấy con bé kia, hai đứa lột quần áo nhau ra..." "Từ đây đến đảo còn khoảng bao nhiêu mét nữa bác nhỉ?", Hậu chặn họng bà lái thuyền. Vợ Hậu đỏ dừ mặt. Nhưng bà ấy cứ thao thao: "Anh chị biết chúng nó làm gì chứ? Chúng nó làm nhau ngay tại trận. Tôi liền quay mặt đi. ối mẹ ơi, chưa bao giờ tôi bị khinh rẻ như thế. Chưa bao giờ tôi bị phải... như vậy"
Vợ Hậu thì thào: "Chuyện của bà ấy... khiếp thế"
Hậu gật. Song anh bỗng bực mình: “Bà đã lấy tiền làm môi giới thì saolại coi mình bị khinh. Chúng nó trở thành bản năng như súc vật, thì bà coi như chở những con vật. Đồng loại chở nhau…”
“Thế hoá ra anh bảo tôi cũng là con vật ư?”
“Nếu không, thì bà phải coi tiền là vật trả cho sức lao động của mình thôi chứ”
Bà chèo đò thở dài: “Thế mới nên chuyện. Từ đó tôi cảnh giác…”
Khi đến đảo, lúc đầu chỉ thấy mấy người ở trạm khí tượng. Nhưng rồi nhanh chóng có đến hơn chục thuyền neo vào bến đảo. Họ bán cá, bán mấy thứ linh tinh cho cánh khí tượng. Rồi thấy có áo xanh của lính. Có một đơn vị bộ đội đóng phía bên kia đảo. Hôm đó có một chiếc tàu hải quân nhỏ vừa rời bến.
Hai người đi lên đảo. Có một khu rừng nhỏ. Một con đường mòn đi ngang qua rừng. Sang bên kia đảo là một bãi đá rất đẹp. Hàng nghìn hòn đá đủ mọi kích cỡ xếp như thể đổ về một hướng, như hình vảy cá. Đến đây, có cảm tưởng như đang đi trên một con cá khổng lồ.
Nhìn lại, hai người lọt thỏm giữa một rừng đá, bên cạnh rừng cây. Tiếng sóng vỗ ì oạp trên cái nền vi vút phát ra từ tán lá rừng. Bất chợt Hậu thấy mình quá nhỏ bé. Con người ta và con kiến giữa vũ trụ cũng không khác mấy.
Vợ Hậu reo lên: "Thật không uổng phí. Làm sao chúng ta biết được gì nếu cứ chết dí bên kia với một biển người nghỉ mát?"
Thấm mệt. Hai người ngồi nghỉ. Một phiến đá phẳng lỳ. Không, đấy là chiếc giường đá tuyệt vời. Tự nhiên mà họ nằm xuống, tay trong tay, thở hổn hển nhìn lên bầu trời xanh thăm thẳm.
Sự mệt mỏi tiêu biến rất nhanh. Gió và hơi nước, hay là âm nhạc của sóng, của cây đã làm cho hưng phấn đến hầu như lập tức? Cũng có lẽ khung cảnh trên là mây bay, dưới là ẩm ướt của đất đã khiến cho người ta như thể đang sống trong trạng thái không trọng lượng, như là ở giữa không gian vũ trụ.
Hậu kín đáo quan sát xung quanh. Hình như thế gian chỉ còn có vợ chồng anh thôi. Thật là một hoàn cảnh phi thường. Yêu nhau như là trời xui đất khiến. Hơi thở không còn phải kìm nén. Động tác không còn phải giữ gìn. Không có những bức tường nhà làm lồng úp lấy người ta. Bấy giờ, người ta như có cảm giác được sống mạnh mẽ, đam mê đến tột cùng sức lực.
Bỗng vợ Hậu bật lên tiếng rên. Rên khe khẽ. Rồi dường như cô ta không kìm giữ được, tiếng rên biến thành tiếng kêu đầy phấn khích. Gương mặt cô biến dạng. Một định dạng hoàn toàn bất ngờ, chưa bao giờ Hậu biết đến như vậy. Miệng, môi căng hết cỡ, mắt nhắm nghiền, mở ra như ánh chớp rồi lại nhắm lại. Một niềm hứng thú vô bờ. Tiếng kêu vang lên trên dàn âm thanh hùng tráng của sóng biển, một thứ âm thanh lạ chói lọi, như là một cột sóng vụt cao lên trên mặt biển bồng bềnh... Trong khi đó, Hậu như rơi từ trên trời cao trong trạng thái không trọng lượng, rơi sâu hút xuống đáy đất.
Rất lâu sau hai người mới tỉnh táo hẳn.
"Em có ngủ không nhỉ?"
"Anh không biết"
Quả thật, Hậu có cảm giác không biết thật.
"Tuyệt vời", vợ Hậu thốt lên.
Cô ta nhìn Hậu: "Sao anh không nói gì?"
"Thì em nói rồi"
Quả thật, Hậu không biết nói gì hơn.
Trong đầu Hậu, vẩn vơ nhớ đến Bác sĩ. Sau này, khi vợ thông báo có bầu, Hậu tin rằng trời đã cho vợ chồng anh đứa con từ hòn đảo bé tý ấy. Bác sĩ có lẽ đúng. Con người ra đời từ một giây phút thật bản năng.
*


Hậu bắt đầu thấy sốt ruột. Người đàn bà chửa đi qua mặt anh ta lúc nãy, bây giờ đã sinh con rồi, người ta đẩy cô ta nằm trên cáng mang sang phòng nghỉ dưỡng chờ con. Hậu mon men vào cửa phòng đỡ đẻ, hỏi một bà bác sĩ tình hình của vợ. Bà bác sĩ không nhìn mặt Hậu, nói như quát: “Tên vợ anh?”
Hậu nói tên. Bà buông một câu: “Bình thường…”, miệng nói chân bước.
Hậu không khỏi lo lắng. Anh chợt nghĩ: Nếu có mổ thì mổ quách. Tự nhiên không xong thì nhân tạo. Thời gian đợi chờ dài vô định thật đáng bực. đành lại chờ, đầu óc chả để làm gì.
Nhà Bác sĩ có một bể cá. Ông Bác sĩ có tay nuôi súc vật.
“Tử vi của tớ có số phù động vật”, Bác sĩ nói nghiêm túc.
Hậu không thể nào hiểu nổi khoa tử vi, càng không thể hiểu tại sao việc nuôi động vật lại thể hiện trên lá số. Có lẽ ông Bác sĩ lý giải việc ông nuôi cá, nuôi chó, nuôi mèo rất dễ dàng bằng chuyện đổ cho tại số.
Bể cá của Bác sĩ to choán một góc gian khách. Đó là quà tặng của một bệnh nhân tặng Bác sĩ sau khi anh ta ra viện. Bác sĩ nuôi một đám cá cảnh. Ông ấy đọc tên gọi từng loại cá. Hậu chỉ biết đó là con tròn, con dài, con đỏ con vàng… Còn Bác sĩ thì gọi tên chúng, tên tây, tên ta đủ cả. Một thời gian nhãng đi, Hậu nhìn thấy bể cá lại khác. Lúc thì được ngăn bằng tấm kính. Tấm kính ấy có lúc ngăn hẳn ra, có lúc lại lưng lửng. Rồi lúc thì thấy xuất hiện một vài bể con con… Chỉ khi có những con cá con tí xíu thì Hậu mới để ý rằng những con cá lớn đã vừa qua một lứa đẻ.
Ông Bác sĩ hay chăm chú xem cá. Một lần ông ấy giảng giải: “Loài cá nhìn chung chuyện sinh đẻ dễ. Con cái đẻ cứ đẻ, con đực chạy theo phóng tinh vào trứng. Sự sinh đẻ sơ khai, thô thiển. Nhưng từng loài cũng có đặc điểm riêng. Con này ấp trứng, nuôi con trong miệng. Con kia nuôi con bằng sữa tiết ra từ da của nó…” Lúc đó Hậu nhớ ông Bác sĩ vuốt ve con mèo vừa đến khoanh nằm trong lòng ông: “Còn loài mèo thì khác. Loài chó lại càng khác. Nhìn chung động vật càng tiến hoá thì hành vi truyền giống càng khó khăn, đẻ càng ít đi. Sự sinh sản càng ít chất bản năng. Con người có thể thoái hoá, cậu biết vì sao không? Bởi vì toàn bộ hành vi sinh sản từ lúc yêu đương đến lúc sinh con ngày càng mang tính hưởng thụ. Anh hưởng thụ theo lối từ bỏ bản năng là đi đến chỗ làm cho chất lượng truyền giống kém đi. Đó là thoái hoá chứ gì?”
Hậu cúi đầu lắng nghe, rồi gật: “Em nhất trí với anh, đả đảo mại dâm”
“Phải rồi. Đó là hành vi đồi bại nhất. Từ bỏ bản năng sinh sản để biến thành công cụ thoả mãn. Đó là suy đồi chứ còn gì?”
Rồi từ tốn cười: “Anh ơi, theo anh, cái bao cao su nó có tội làm con người thoái hoá?”
Bác sĩ nói: “Nhầm. Cậu lại nhầm. Đừng đánh tráo chủ thể và khách thể. Đừng vụn vặt thế. Tớ nói quy luật tiến hoá, một mức độ nào đó chính là quy luật tư duy. Sống sơ khai, tức là chất lượng sống ít thì lượng sống phải nhiều và ngược lại. Loài người cũng vậy, càng sơ khai càng có nhu cầu phải đẻ nhiều. Này cậu, tớ thấy hay nhất trong truyền thuyết Mẹ Âu Cơ là tính phù hợp với quy luật tự nhiên”
Hậu lắc đầu: “Không phải chuyên môn của em”
Ông Bác sĩ đang mạch hùng biện: “Tớ vô cùng khâm phục truyền thuyết Mẹ Âu cơ đẻ trăm trứng. Cứ theo quy luật y học tiến hóa mà xét, nhất định bà mẹ tổ tiên của chúng ta phải là như vậy”
“Em thấy quá đúng. Vì nó đã là như vậy. Hì hì”
“Tớ cho rằng, đến một lúc nào đó, con người sẽ rất khó sinh ra thế hệ sau. Và, nếu có một đẳng cấp siêu nhân khác, hình thức sinh đẻ sẽ hoàn toàn khác. Thực vật cấp thấp sinh sản vô tính, rồi sinh sản bằng hạt. Từ cá đến ếch sinh rất nhiều trứng, mức độ ít đi. Từ chim đến thú thì sự sinh sản càng khó khăn hơn. Đến loài người, hành vi sinh sản còn gánh thêm chức năng khác nữa, chức năng hưởng thụ, nên sự sinh đẻ càng rất khó. Đẳng cấp siêu nhân sẽ sinh đẻ như thế nào? Tôi cho rằng họ không đẻ ra một đứa bé. Hành vi sinh đẻ của họ phải bao gồm cả việc hưởng thụ, việc tạo ra giống người thế hệ kế tiếp và đồng thời còn có sứ mạng thứ ba mà ở người không có. Tôi nghĩ, loài siêu người ấy có thể sinh ngay ra một người biết tư duy ngay lập tức, hoặc có phép biến hoá khôn lường. Mà chuyện đó thì dễ như rặn đẻ làm sao được?…”
Thực ra, những chuyện lang bang với ông bạn vong niên sẽ trôi vèo, nếu như Hậu không có lúc ngồi mà không làm gì. Ngồi chờ vợ đẻ. Ngày xưa, những ông chồng dù không đến bệnh viện chắc cũng khó có thể bình tĩnh làm gì khác trong thời khắc vợ trở dạ. Thời chưa có kỹ thuật siêu âm, cánh đàn ông còn có sự hồi hộp xem con là trai hay gái để không cảm thấy mình hoàn toàn thừa thãi. Nay thì trai gái biết rồi, cân nặng cũng đoán gần gần như thế rồi. Chỉ còn mỗi việc làm cho đứa bé ra để dành cho phụ nữ. Nếu lại tiêm thuốc trợ lực vào nữa, hoặc mổ đẻ nữa thì thôi…
Thời gian trở dạ lâu thế, có phải là loại đẻ khó chưa? Theo lý luận của ông bạn Bác sĩ, có lẽ vợ Hậu thuộc loại có mức độ tiến hoá khá đấy chứ?
Bà bác sĩ lúc nãy được Hậu hỏi tình hình vợ, lúc này bỗng lại đi ra. Khi đi qua mặt Hậu, bà ấy nói: “Vợ anh sắp sinh. Mươi phút nữa thôi”
Hậu ngạc nhiên chưa thốt lên lời nào thì bà đã lướt đi rồi. Lúc nãy rõ ràng bà ấy không nhìn Hậu cơ mà. Bác sĩ là một giới khó hiểu. Tính cách đàn bà khôn lường. Bác sĩ đàn bà càng không thể nào hiểu nổi.

*
Hậu nhớ ra cái cửa sổ phòng đẻ… Anh đi loanh quanh sang hành lang phía đối diện. Chỗ đó có một cái bình phong, có tấm biển “không phận sự miễn vào”. Hậu rón rén bước qua cái bình phong ấy.
Chỗ ấy đã có một người phụ nữ đứng tuổi đang đứng bình thản nhìn vào. Hậu đến, cũng nhìn vào một cách bình tĩnh. Hai người đàn bà đang trở dạ nằm quay hướng đầu về phía cửa sổ. Có đến gần chục người mặc áo blu trắng đi đi lại lại. Vợ Hậu đang khẽ thở. Bà bác sĩ săn sóc vợ Hậu, cười nói với cô ấy. Bình thường… Người phụ nữ đứng cùng Hậu hỏi nhỏ: “Vợ anh à?”. Hậu gật. Cô ta nói: “Con kia là em gái tôi. Nó còn nằm ở đó trước vợ anh đến một giờ… Nhưng sắp rồi. Có lẽ cả hai cùng đẻ cũng nên”
Hậu bỗng nhớ ra là ngày hôm nay anh toàn gặp đàn bà. Bà cụ có con dâu, bà bác sĩ, bây giờ là cô chị này… Đàn ông qua lại đây cũng nhiều, sao anh không có dịp nói chuyện được với họ?
Cô em đang trở dạ rên rất to. Cô chị bên ngoài nói với Hậu: “Con ranh, lúc thường gan lắm cơ mà?”
Hậu im lặng, kiên nhẫn nhìn vào gian phòng với vẻ lơ đãng. Anh đang phân vân có nên rời bỏ chỗ này không. Trong đó có hai người đàn bà chứ không chỉ có vợ anh. Bỗng nhiên trong phòng có sự khẩn trương, tiếng người lao xao…
“Sắp đấy”, người phụ nữ nói.
Hậu thấy những người trong phòng đã xúm lại hai người đàn bà trở dạ. Thêm mấy người nữa đến để hỗ trợ. Bây giờ thì nửa dưới hai người đàn bà trở dạ đã hoàn toàn bị che khuất tầm mắt hai người đứng ở cửa sổ. Hậu chỉ còn nhìn thấy đầu, chỏm bụng và hai cái đầu gối trơn nhẵn của vợ. Vợ Hậu quả là gan, cô ấy chỉ rên khẽ, trong khi đó tiếng cô kia thì kêu rất to, kêu rất lạ. Không ra thở, không ra hét, cứ khê nồng, bức bối, đứt quãng đầy khó nhọc.
“Thế thì không ổn rồi...”, người phụ nữ lẩm bẩm, “chưa đẻ đã kêu, không để dành sức thì chết”
“Chị có mấy con rồi?”
“Tôi hai đứa. Tôi ấy à? Đẻ dễ lắm chứ không như nó. Tôi đã dặn nó rồi, phải giữ sức. Cái gì tinh tướng được, chứ đẻ thì ai cũng như ai. Lúc thường cái gì nó cũng hơn tôi, bây giờ mới thấy tôi đẻ hơn nó rõ” “Đúng quá”, Hậu thốt lên.
“Anh nói đúng cái gì?”
Hậu chợt bình tâm lại, gật: “Tôi nghĩ chuyện của chị đúng lắm. Chị dễ đẻ…”
Người phụ nữ cười, chắc là vui lắm. Chị ta thế nào cũng nghĩ anh chàng này khen mình cao, chân dài, hông nở, dáng chuẩn đây. Không, lúc đó Hậu bỗng nhớ đến ông bạn Bác sĩ. Theo lý thuyết của ông ấy, cô em lúc nào cũng hơn cô chị, cô em tiến hoá hơn thì ắt sẽ đẻ khó hơn, đơn giản thế thôi.
Hai người blu trắng bắt đầu đẩy bụng cô em “tiến hoá hơn” của người phụ nữ đứng cùng Hậu. Lúc này thì tiếng kêu rên của cô ta có phần yếu hơn. Một người đứng làm động tác thở, mặt mũi điệu bộ rất lạ. Có lẽ bà ta đang hướng dẫn sản phụ cách lấy hơi, rặn đẻ chăng…
Chỗ của vợ Hậu, lúc này cũng thấy xúm xít… Rồi Hậu linh cảm thấy điều gì đó rất hệ trọng. Vợ Hậu cong người. Cô ta hơi ngả đầu ra nên Hậu có thể nhìn thấy gương mặt không hoàn toàn, nhưng cũng thấy. Tự nhiên mặt vợ Hậu biến dạng, miệng mở to, mắt nhắm lại. Một tiếng kêu dữ dội phát ra từ cái miệng biến đổi rất gớm giếc. Dư âm của tiếng kêu ấy là một chuỗi âm thanh như tiếng vọng, rồi vụt lên một tiếng trẻ khóc chói lói. Đám người hơi giãn ra. Hậu nhìn thấy trên tay bác sĩ một cá thể rất lạ đầy máu me. Mặt nó không ra già không ra trẻ, mắt nhắm tít, chỉ có môi há ra kêu choe choé. Gương mặt ấy Hậu đã thấy ở đâu rồi. Tiếng kêu ấy rất quen. Thế mới lạ chứ.
Hậu không để ý đến người đàn bà cùng sinh nở với vợ Hậu. Khi nhìn lại thì thấy một người blu cũng đang “cầm” một đứa bé khóc oe oe. Người phụ nữ đứng cùng Hậu đã chạy đi rồi…

*
Thời gian chờ đợi lại dài lê thê…
Hậu đến phòng những sản phụ mới sinh đang phục hồi sức khỏe. Vợ Hậu nằm xanh xao. Hậu thầm nghĩ, đây mới chính là loài sinh vật mới lột xác. Cái vỏ rắn, tôm, cua lột ra từ bên ngoài. Cái vỏ của con người bị lột ra từ bên trong, bọc lại thành đứa bé.
Hậu cố gắng cầm lấy bàn tay vợ. Anh muốn chia sẻ điều gì đó với vợ, nhưng không thể nói lên lời. “Em ăn gì nhá?”
Bỗng có tiếng quen quen của người đàn bà mẹ chồng cô đẻ sinh đôi: “Anh chưa mua trứng cho cô ấy à? Người phụ nữ mới sinh bị lỏng buồng trứng. Phải có trứng luộc cho cô ấy ăn. ăn bẩy hay chín quả trứng là tốt nhất…”
Hậu bật cười. Nhưng anh cũng đứng dậy đi mua trứng luộc.
Tại cổng bệnh viện, bất ngờ Hậu gặp Nhà thơ. Bác sĩ nói đúng. Khi ông không làm thơ, không đọc thơ thì ông trông rất thảm. Hành vi sống của ông lẫn với tầng lớp thấp của xã hội, giống kẻ ăn mày hơn là anh viên chức. Mặc dù biết Hậu mua trứng cho vợ mới đẻ, ông vẫn rủ bằng được đi uống.
“Sầu nhỉ. Chả lẽ tớ cô đơn đến nỗi không rủ được ai uống một hớp bia? Thôi đi đi, vợ đẻ xong rồi tròn tròn rồi chứ gì, con hình vuông vuông rồi hả. Cậu mang trứng vào đi tớ chờ nhá”
Hậu nói anh không thể đi uống với Nhà thơ được.
“Chả lẽ cậu tầm thường thế cơ à?”
“Vâng ạ”, Hậu mỉm cười.
Nhà thơ vung vẩy tay như vẽ thơ lên trời xanh: “Mà này, cậu mua gì lắm trứng thế? Cho anh một đôi quả” “Anh cứ cầm lấy đi, em mua chỗ khác”
“Mua thì anh mua cũng được. Anh thiếu gì tiền, anh thích cậu mua cho anh, uống với anh”
Không thể được, Hậu quả quyết chào và bước đi.
“Cậu tiếc anh thật à?”
Hậu quay lại, rút đưa cho Nhà thơ một tờ tiền chẵn.
“Cho anh tiền lẻ thôi”
Hậu phẩy tay: “Anh cầm cả đi, không vấn đề”
Hậu biết mình nói dối.
Khi vào trong phòng rồi, Hậu nhìn thấy bên cạnh cô con dâu bà kia là hai đứa trẻ đang ọ ẹ. Những người đàn bà đang ngắm chúng đều nét hân hoan. Bà mẹ chồng bắt đầu bế một đứa cháu nội lên. Bà nói linh tinh nựng nó, mắt môi bà chẩu ra, bà ấy cũng trở thành trẻ ra, không hề có dấu vết nào của người đàn bà mà Hậu đã biết lúc nãy. Không hề có suy tính hậm hực của một bà mẹ chồng bực tức.
Lát sau, người ta bế đứa bé ra cho vợ Hậu. Hậu cố ngắm đứa bé, thấy rất lạ. Nó từ đâu đến? Nó có nét gì của mình không? Người ta có nhầm đứa bé khác không?
Anh bắt đầu nhìn hai đứa bé sinh đôi, rồi nhìn con mình, dè dặt: “Sao nó lại đỏ như tôm luộc thế nhỉ? Còn hai đứa kia trăng trắng…”
Bà đang nựng cháu nói: “Anh này… Nó đỏ tức là nó sẽ trắng. Hai anh chị đằng ấy cùng trắng. Hai đứa này trắng thì sau nó sẽ đen. Bố nó đen mà”
“Thế ạ?”
Bà kia ngắm con của anh, thốt lên: “Tóc đen nhánh. Nó khoẻ đấy. Tóc đen thì cứ đen, lớn lên vẫn đen, con gái càng đẹp”
Cô con dâu hỏi mẹ chồng: “Thế cháu nhà ta tóc lơ thơ thì sao ạ”
“Thì rồi nó sẽ có, lo gì. Ngày xưa thằng bố nó cũng vậy, nhưng rồi nó sẽ mọc. Tóc máu báu gì?”
Hậu có vẻ bối rối: “Bác nói thế thì chúng cháu có lẽ phải cắt tóc máu nó đi ạ?”
“Ôi, tôi chưa thấy người ta phải cắt gì đi ngay đâu. Trời sinh ra thế, cứ theo Trời, anh ạ”
Hậu ngây ra. Sao lúc này có đứa bé, bà ấy ăn nói khôn khéo thế? Đứa bé khiến cho bà trở thành bà nội, làm lu mờ đi cái bà mẹ chồng.
Anh thốt lên: “Phức tạp nhỉ?”
Vợ anh hỏi: “Anh nói cái gì phức tạp?”
“A, anh nói… Chỉ có chuyện cái tóc đứa bé mới đẻ mà… không biết thế nào?”
“Để ý đến cái đầu, sao cứ phải băn khoăn cái tóc. Em thấy nó không có cứt trâu mấy”
Bà kia lại quay sang: “Cứt trâu nó ấm thóp, chỉ có lợi khi tóc nó còn ít. Hai đứa cháu nhà tôi nhiều cứt trâu lắm này”
Bà ta nghiêng đầu đứa bé, khoe mừng rỡ.
Bỗng nhiên Hậu chợt nhớ đến nhà thơ. Nếu ông ấy có mặt ở đây, không biết ông ấy có sửa bài thơ Lông, thêm vào mấy câu về cứt trâu không? Nhà thơ không ít tóc, có lẽ anh ấy cũng ấm thóp lắm mà sao tính khí lại hơi bất bình thường?.
Chợt vợ Hậu hỏi: “Anh có thấy nó giống anh không?”
“Chả biết”
“Giống chứ lị. Em thấy nó giống anh lắm. Cái môi này thì chệch đi đâu?”
“ừ, giống…”, Hậu nói dối. Quả thật Hậu không thể nhận biết nó giống hay không giống ai. Nó giống con khỉ nhỏ ở vườn thú hơn.
“Nó giống anh hơn giống em. Anh thấy nó giống em ở điểm nào?”
“Giống chứ. Mũi nó giống đấy”, Hậu lại nói dối. Đúng là anh thấy nó có một chỗ duy nhất giống vợ anh mà không giống anh, nhưng anh không dám nói. Anh nghĩ đến đó bèn cười tủm tỉm.
Vợ anh còn bận ngắm con, chả để ý Hậu cười gì…
Vừa lúc đó, Bác sĩ, ông bạn vong niên, đến thăm vợ chồng Hậu. Ông ấy nâng đứa bé lên, vạch cái tã ra, mỉm cười: “Hoan hô. Giống như mẹ, nó có khả năng sáng tạo”
Vợ Hậu chối: “Em dốt lắm anh ạ”
Ông Bác sĩ cười khoái trí: “Em không biết đấy thôi, khả năng sáng tạo là ý Trời”
Hậu cười hì hì.



về đầu trang


Hoa tre

-Bao gìơ con mới bớt lêu lổng đi?
Tôi chỉ vào màn hình máy tính, bảo bố:
-Con đang làm việc đấy chứ?
-Con nên thi công chức, đã ra trường rồi không nên bỏ phí thời gian...
Tôi không khoái lắm:
-Từ từ rồi tính, bố ạ.
Nhưng bố tôi đã bỏ về phòng, còn ông tôi thì đã đến từ lúc nào, đang đứng sau tôi. Tôi lầm bầm:
-Năm ngoái bố cháu nói như thế đúng, hôm nay thì không đúng”
Lúc đó tôi đang lần mò trên mạng để tìm chìa khoá một phần mềm làm ảnh động. Mạng Internet là một thế giới kỳ ảo. Có vô vàn khoá, cũng có vô vàn chìa khoá vung vãi ở đâu đó… Tôi bảo ông:
-Cháu là một tên "harker mũ trắng”
-Là sao?
-Là bẻ khóa, ăn trộm
-Thời của ông, nếu mắng nhau là đồ ăn cắp thì tệ hại nhất.- Ông buồn
-Ôi ông… Bẻ khóa mà đội mũ trắng thì có phải là kẻ gian đâu. Trên mạng nhiều đứa như cháu, chỉ là tìm kiếm, khám phá… Như một lữ khách lang bang nhiều khi thấy bất bằng chẳng tha…
Ông thở dài:
-Thời của ông đã qua rồi…
Ông đã nghỉ hưu từ hồi tôi còn bé, rồi mắt ông mờ dần, cho đến khi tôi vào đại học thì ông hầu như chỉ quanh quẩn ở nhà. Những câu chuyện của ông đã khiến tôi thuộc lòng. Thời của ông người ta ghét cay ghét đắng kẻ trộm. Bởi vì hồi đó hầu như không có kẻ trộm. Làng quê thời xưa của ông, nhà nọ liền nhà kia, chỉ ngăn bằng một hàng rào lửng bằng cây râm bụt, cây ruối… Nhà nhà đêm ngủ không đóng cửa. Nhà nhà chìm dưới màu xanh của rặng tre… Tôi nghe ông kể mãi, thành quen thuộc đến nỗi ký ức của ông truyền sang tôi lúc nào không biết, và nó biến thành mộng tưởng của tôi. Chuyện của ông nhập vào những câu chuyện cổ tích có thần thánh râu trắng, ruộng đồng tinh khôi và con người thì mộc mạc tốt vô cùng. Ôi thời của ông anh hùng lãng mạn. Ôi, thời của tôi kẻ trộm đã quá nhiều… Vào thời của tôi, nội hàm của từ “trộm” hình như đã khác với thời cổ tích của ông. Biến dạng của hành động trộm cũng đã muôn hình muôn vẻ. Ông buồn chỉ vì tôi dám đùa giỡn với một khái niệm bị thời của ông ghét bỏ. Ông không cần biết khi có máy tính, con người ta thay đổi thế nào…
Tôi bảo ông:
-Cháu muốn làm việc của cháu. Lập một công ty, rồi tự tay làm nên…
Ông nhíu mày khiến cho kính trễ xuống, mắt ông kém lắm nhưng vẫn còn trông thấy lờ mờ, chắc ông đang cố gắng hình dung ra tôi thế nào. Còn bố tôi thì lại đã ra khỏi phòng chuẩn bị đi làm, đang hừ hừ ho khúc khắc. Tiếng bố tôi rành rọt:
-Thằng ấy ra trường thi ngay làm chuyên viên, ba năm sau thì lấy bằng thạc sĩ, hai năm tiếp theo xong cái tiến sĩ, ba năm nữa… Vị chi là tám năm sau khi ra trường đã lên Vụ phó ở tuổi ba mấy…
- Sao nghe nói nó học kém hơn cháu?- Ông tôi nói
-Bố nó lại về hưu rồi.- Bố tôi nói
-Cho nên cháu có điều kiện hơn nó- Tiếng ông tôi
-Mỗi người một việc. Sao con lại cứ phải như anh ấy?- Tôi bèn nói.
-Cháu ơi, cuộc đời còn trẻ thì phải phấn đấu, bao giờ cũng phải xông lên hàng đầu.
-Thưa ông, đúng là phải xông lên hàng đầu, nhưng hàng đầu ở đâu ạ?
Bố tôi bắt đầu bực, giọng cứng lên:
-Không cả biết hàng đầu ở đâu? Con nhà hỏng to rồi.
Tôi bắt đầu tính bài chuồn. Bố ít kiên nhẫn, tôi mà nói câu nữa, chắc ăn quát inh ỏi lên ngay. Và sau đó, ông sẽ bảo bố, anh nên ăn nói với con ôn hòa một chút, tôi có bao giờ quát anh như thế đâu. Rồi bố tôi sẽ ậm ừ phân trần rằng “nhưng con có cứng đầu như nó đâu”… Hai người đàn ông bề trên của tôi rất không hợp nhau, nhưng khi nói về tương lai của tôi thì lại nhanh chóng nhất trí với nhau.
Bố tôi thường vắng nhà nhiều ngày. Cuộc đời của bố chính là những chuyến đi. Hồi đầu tiên, bố đi học nước ngoài. Sau đó về nước, dạy trường đại học thì đi công tác liên miên. Đến khi có chức vụ kha khá thì lại thường đi họp. Ông tôi có lúc bảo tôi, cháu phải thông cảm với bố cháu. Tôi biết ông nhìn thấy hình ảnh của ông xưa kia, ông đã đi biền biệt chiến trường, bà nhẫn nại nuôi bố, rồi sau đó nuôi tôi. Còn mẹ tôi thì đã bỏ ra đi từ khi tôi mới lên mười, có lẽ không chịu được cảnh bố tôi cứ đi nước ngoài mãi không về. Mọi người thường bảo tôi giống tính mẹ ngang bướng và quyết liệt. Có phải điều đó khiến cho bố càng xung khắc với tôi.
Tôi lỉnh về phòng riêng, bật máy và bắt tay vào làm việc. Thế giới nhà tôi gồm ba người đàn ông, khi gay cấn không có sự hòa giải của phái nữ, tôi rút ra bài học kinh nghiệm là mỗi khi xung đột, tốt nhất là rút lui bằng cách tự cấm vận, cách ly với phần còn lại của gia đình. Nhưng hôm nay, khi tôi vừa định úp tai nghe lên thì nghe thấy tiếng bà Nho.
-Tôi có cái này mang biếu ông đây- Bà Nho xách một cái làn nặng.
Tôi nhìn thấy Thành lấp ló sau lưng bà. Thành cháu ngoại bà Nho, rất giống bà ở dáng người cao ráo, mắt sáng trong.
Tôi ngồi trong phòng nhìn ra, đằng sau bóng hai người đàn ông, là bóng dáng hai người phụ nữ, chợt căn phòng ngoài ấy rộn ràng và ấm cúng hẳn.
Bà Nho vừa nói, vừa móc trong làn ra những thứ mang biếu ông. Trời ơi, đó là cái măng to tướng, thô lố như cái mũ cối. Tôi chưa nhìn thấy cái măng nào to ụ như thế. Ông đưa tay sờ sờ vào bề mặt xù sì của cái măng đã bóc vỏ, ông nở nụ cười vui vẻ lắm.
-Lồng ngộc hả?- ông hỏi bà.
-Ôi, cái ông này, bây giờ làm gì có lồng ngộc cho ông. Măng trồng công nghiệp nghe nói để xuất khẩu đấy.
-Thế thì ăn ra gì?
-Thời nay có măng của thời nay.
Bố tôi bắt đầu mặc comple, nói:
-Hôm nay hai bà cháu ở đây ăn cơm với ông cháu, con phải đi họp bây giờ.
-Sao anh cứ họp liên miên thế?
Bà Nho nói xong, bố tôi đã bước ra cổng rồi. Ô tô đã lù dù đi đến.
Bố tôi thường không ăn cơm nhà, tôi ăn thế nào cũng xong, nhưng còn ông thì không thể ăn uống thất thường. Bà Nho đi đến nhà tôi phải mất chục nghìn xe ôm, nếu đi xe buyt mất nửa tiếng đồng hồ, đi lại diệu vợi, nhưng ngày nào bà cũng đến một lần.

2.
Chúng tôi làm web cho một số công ty, rồi tự tổ chức một trang web của chính công ty mình, mở forum, “choang” vào đó những chủ đề thời thượng, một mặt để giải trí, một mặt cũng là cách làm maketing cho công việc làm ăn của chúng tôi. Chúng tôi nhận được kha khá hợp đồng làm phần mềm và tổ chức mạng máy tính.
Với bố tôi, những hình thù trên màn hình hôm nay của tôi cũng giống những trò chơi điện tử tôi đã say mê năm ngoái, năm kia. Có lẽ vào thời sinh viên của bố tôi, mơ cũng không có được những máy tính mạnh như bây giờ… Tại sao uyên bác như bố tôi lại không nhận thấy thời gian đang làm cho mọi điều biến đổi?
-Vào tuổi của cháu, ông đã đi bộ vượt Trường Sơn, vừa đi vừa đánh biệt kích- Ông tôi tâm sự- Còn ở tuổi của cháu, bố cháu đã đi nghiên cứu sinh ở nước ngoài. Bố cháu rất tiến bộ.
-Cháu đang làm việc, cháu cũng đang tiến bộ.
-Cháu đừng ngang ngạnh như thế- Ông lắc đầu- Cháu đã đưa hồ sơ cho chú Phòng chưa?
Tôi bắt đầu buồn chán. Cứ nói đến chủ đề “tiến bộ” là lại thấy buồn chán. Va nhau chan chát. Có ba người đàn ông mà tranh luận mãi không xong. Tiến bộ theo ông và bố tôi, tức là phải thi công chức vào làm chuyên viên Bộ của chú Phòng. Ông ấy là học trò của bố tôi, giờ làm Thứ trưởng. Tôi trực tiếp nghe thấy chú Phòng bảo bố tôi, thày cứ cho cháu vào chỗ em, với năng lực của nó, đặt lên bệ phóng cũng là khách quan, không chiếu cố.
Tôi đã từ chối một bệ phóng để thăng quan tiến chức. Tôi là một đứa con hư hỏng trong con mắt của cả ông và bố. Tiến bộ tức là chỉ có một con đường quan chức. Ô hô… Hôm ấy, tôi bèn đưa lên trang “Forum” của chúng tôi chủ đề: Bạn nghĩ thế nào là tiến bộ? Khi tôi đang mở mạng để làm việc này, thì ngoài nhà, bà Nho và ông tôi chuyện trò rủ rỉ -Tôi cứ muốn về đó một lần, cái vườn tre ấy giờ thế nào nhỉ?- tiếng ông -Thôi, ông ơi, tôi không muốn nhớ đến cái vườn tre ấy nữa. Giờ đã thành phố xá hết rồi. -Phố xá thế nào được. Chỗ ấy mấy tay huyện ủy đáng lý phải giữ lại làm bảo tàng chiến tích, có thể làm du lịch.


-Hồi ấy ông chả bỏ chạy khỏi đó còn gì?
-Bà cứ nói thế… Thời thế mà. Chúng tôi chỉ biết sẽ đi vào chiến trường, sao dám làm cho bà khổ?
-Không biết là làm cho nhau cùng khổ cả…
-Cả tiểu đội tôi phải lòng bà, yêu bà, tôi biết làm thế nào?
-Ông rõ chán. Hồi ấy tôi chỉ là một đứa bé con thôi. Các chú bộ đội đến thì ai cũng thích tuốt. Nhưng nhớ ông nhất vì ông đến không giống ai. Ai lại đi từ trên đỉnh núi xuống phía sau nhà bao giờ…
Câu chuyện của ông chắp nối suốt thời niên thiếu, khiến cho tôi có thể dựng lại toàn bộ câu chuyện tình lãng mạn của ông. Không, nói đúng ra thì đó không phải là một câu chuyện tình, vì ông và bà Nho chưa hề yêu đương ước hẹn một ngày nào. Thật chả giống chuyện của bọn tôi, nói yêu nhau sau đó vài tuần không biết hết nhau mọi chuyện thì thật là kỳ khôi. Và khi từ biệt cô nào là đứt đuôi con nòng nọc, có lẽ sau đó không bao giờ nhìn thấy nhau ở trên đời này nữa. Ôi cái thời của ông có hậu như cổ tích. Ôi cái thời của tôi nhanh như điện, tiện như máy tính.
Ông đến ngoại ô thị trấn ấy thì hành quân chiếm lĩnh trận địa trên một đỉnh đồi. Đêm đã khuya, nhìn ra xung quanh chỉ thấy lác đác ánh đèn vàng như đom đóm. Tang tảng sáng, định thần mới thấy dưới chân đồi là một lòng thung rất rộng xanh um màu lá tre, bên kia thung có vài nóc nhà.
Ông và một người lính nữa lần theo sườn đồi xuống thung tre.
Trời ơi sao mà lắm tre. Cả một vườn tre tuyệt đẹp. Miền Bắc lúc đó là chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ, nhưng nông thôn thì vẫn yên bình. Đây là một thị trấn ven sông, gần con đường quốc lộ huyết mạch, dân thị trấn cũng phải đi sơ tán về nông thôn hết cả. Nhưng lọt giữa thị trấn lại có một vườn tre đẹp đến ngạc nhiên.
Hai trinh sát tiếp tục đi sâu xuống lòng thung, hướng về một ngôi nhà tháp thoáng trong xanh êm ấm của rừng tre. Vừa đi được mấy bước chân, hai người gặp một giếng nước trong vắt, một cô bé đứng bên cạnh giếng đang ngơ ngác nhìn lên. Đó chính là bà Nho hơn năm mươi năm trước.
-Cái giếng ấy… hai anh bộ đội đi đến, thản nhiên uống nước ngon lành, tôi sợ quá phải kêu lên, các chú ơi, muốn uống lên nhà cháu…- Tiếng bà Nho nhẩn nha…
-Tôi thấy nước giếng trong văn vắt… Có lẽ nhìn ra nuớc trong vì cái khác…
-Vì gì?
-Vì đôi mắt cô con gái đứng ở đó.
-Ôi cái ông này…
Yên lặng…
Tôi không thể tập trung tư tưởng để làm xong phương án web của tôi, tôi chuyển sang chơi game giải trí, sục vào trang web khiêu dâm thì toàn những cảnh chán phèo, một trăm trang giống nhau cả ngàn. Sao lại có những sở thích vô vị như thế. Tôi hỏi Thành:
-Em sắp cưới chưa? Người yêu…?
-Tuần trước thì có, tuần này thì không-Thành thản nhiên.
-Tuần sau yêu anh nhá?
-Vậy thì tuần sau xem thế nào?-Thành hơi cười- Tuần sau có thể tình hình sẽ khác, sao không hỏi ngay hôm nay?
Tôi cười khì:
-Anh phải bỏ người yêu đã chứ…
Bà Nho kêu lên:
-Cha mẹ ơi, tiên sư cái lũ này, chúng bay nói chuyện gì thế?
Tôi cười, còn Thành không cười gì cả. Có thể đọc thấy trong đôi mắt cô ta có nỗi buồn thất tình thật sự.
-Ông nghe chưa, chúng nó bây giờ thế có chán không?- Bà nói nhỏ nhẹ với ông.
Ông không nói gì, ngồi yên lặng, ông lấy tay lần lần chén nuớc, bà Nho đưa cái cốc nước vào tay ông. Thành nhìn thấy thế, quay đi thở dài, nói khẽ:
-Em đã hỏi bà em, ngày xưa bà yêu ông thế nào, đã có gì chưa, bà em chửi cha mẹ mày, ông ấy cầm tay tao đúng có một lần. Em cứ nghĩ: Thế sao lại yêu nhau lâu bền thế mà không chán. Có lẽ bây giờ yêu nhau lên giường ngay thì chỉ ngắn ngủi thế thôi…

Thành thoắt ngơ ngẩn, hiền hẳn và lạ hẳn. Cô nói buồn:
-Anh cũng như bọn con trai thời nay thôi, anh cũng yêu đương vội vàng rối rít như thế, tính chiến thắng bằng số lượng… Anh thử làm khác đi, như…
-Như ông anh và bà em hả?- Tôi cười ha ha- Thì lại bị cuốn vào giống mọi người, không biết mình rồi.
Cơn buồn bã của Thành bay biến từ lúc nào, cô ta hiện lại là một đứa ăn nói ghê gớm. Chúng tôi cãi nhau ba mươi phút, đến khi bà Nho bảo xuống ăn cơm, hai bên mới tạm lui binh. Bà Nho bảo:
-Bà nghe các cháu nói chuyện, bà thấy rõ là ông bà sắp xuống lỗ rồi.
-Sao vậy hả bà?
-Ngày xưa ông bà chả dám nói chuyện bỗ bã như thế. Có lẽ thời thế nó thế chăng?
-Thế nói thế nào hả bà?
-Nói thế nào… Khó nói lắm- Bà Nho nhẩn nha nói chuyện- Khi ông ra bắc bị thương, lần ấy là ba năm sau nhỉ? Ông gật:
-Tôi về thung lũng tre nhà bà, chỉ có ông cụ ho húng hắng. Một gian nhà tối om, leo lét một ánh đèn. Cả phố đã đi sơ tán. Ông cụ bảo con bé cũng đi về quê rồi. Tôi thương ông cụ quá… Tôi loanh quanh trong vườn tre, cảnh vật đẹp mà hoang sơ buồn, tôi trở lại tính ở với ông cụ một đêm… Nhưng đến bữa trưa, tôi mới thấy mấy cô dân quân trên núi xuống. Họ đi đúng đường bọn tôi đi hồi xưa ấy. Họ lập trận địa trên đó mà. Các cô ấy xuống nấu nướng, cùng ăn với ông cụ.
-Khi ông đến nơi sơ tán, tôi bất ngờ quá, bỏ chạy ù té… Nghĩ lại thấy mình lúc đó đã mười chín, ở làng thì đã phải lấy chồng, thế mà vẫn trẻ con.
Mười chín tuổi, gần bằng Thành bây giờ. Thế mà Thành đã trải qua mấy mối tình, có bộ óc của một bà già, có trái tim chông gai tua tủa.
Bà Nho nói tiếp:
-Nhưng giá ông đừng về cái đận ấy thì chả phải khổ
-Sau đó thế nào, hả bà?- Thành hỏi.
-Chả thế nào cả, ông ấy ra đi, gửi cho bà một cái thư bảo tôi đi không có ngày về, bà cứ đi lấy chồng đi. Bà đợi đến khi có người ra báo là ông đã hy sinh, khóc hết nước mắt rồi lấy chồng. Năm sau đẻ bác con. Tôi hỏi bà:
-Ông bà không thành, mới lại làm mối cho bố cháu với mẹ Thành chứ gì?
-Cũng có thế. -Bà cười ngặt- Ông ấy không nói nhưng khi dắt bố cháu đến nhà bà, bảo bà gọi mẹ con Thành lên, thì bà biết ý lắm. Nhưng mà ông trời không chiều lòng. Người ta có duyên số cả.
Tôi cười. Tôi tự nhiên mà cười không che dấu được:
-Bây giờ bà có định làm mối cho cháu và Thành không?
-Cha mẹ nhà các anh chị, ông bà bây giờ có mà mặc xác chúng mày. Đã bảo chúng tao đến thời xuống lỗ rồi. Trong khi bà cháu Thành sửa soạn về thì bố tôi cũng bước vào nhà. Bố tôi đi thẳng vào phòng tôi:
-Hôm nay bố vừa đưa hồ sơ của con cho chú Phòng rồi đấy.
Tôi ngạc nhiên quá:
-Sao bố lại làm thế?
-A, hóa ra bố không được làm cái gì, hả?- Bố tôi nói sẵng.
Tôi đứng lên, tắt điện nguồn máy tính, tôi cóc cần thoát máy theo kiểu của Bin-ghết nữa, bây giờ tôi đang tức điên lên, tôi nói:
-Bố, con đã lập công ty đang làm ăn tốt
Bố tôi quắc mắt, ho lớn, quát:
-Mày chọn cách làm thuê hả?
-Không, con làm chủ.
Bố tôi cười khẩy, nhưng nét mặt méo mó. Bố tôi rất quý tôi, đứa con trai yêu dấu, ông cười khẩy vào cái công ty của tôi đấy, rồi nói:
-Đồ toi cơm. Đâu là làm thuê, đâu là làm chủ, hả? Bây giờ cứ có chức quyền thì mới làm chủ được.
Bà Nho vội vã vào, nghe thấy hai bố con tôi to tiếng với nhau, bảo:
-Bố con có chuyện gì nhẹ nhàng phân giải xem- Rồi bà gọi ông- Ông ơi, ông vào đây.
Bố tôi rất tức giận và trở lại phòng mình.
Ông tôi bảo:
-Thôi bà yên tâm về đi.
Bà Nho mang túi vào, để trên giá, nói:
-Tôi không về nữa.
Thành cũng xách cặp tài liệu vào phòng tôi, nói:
-Bà không về, em nghỉ ở đây vậy.
Tôi không nói gì, lại bật máy lên. Trình khởi động bị lỗi, vì tôi vừa tắt phụt điện nguồn. Tôi ngồi lặng lẽ ngắm nhìn Window đang sửa lỗi trên màn hình, tâm trạng ủ ê. Nếu không có máy tính, chắc sẽ đơn điệu và buồn chán lắm. Thế giới tôi đang sống thật sự là huyền ảo, bởi chính vì máy tính. Còn là sinh viên, tôi gia nhập câu lạc bộ “hac-kơ” (harker) trên mạng, thao diễn “crack” (bẻ khóa), rồi tôi có thể thò tay đến những chỗ rất xa, những nơi được bảo vệ cẩn mật. Trái đất đối với tôi bé lắm. Một cái bấm chuột là tôi đã đến đầu kia trái đất. Tôi dần dần biết nhiều điều mà người khác không hề biết. Giữ được lương tâm trong khi có thể ăn trộm dễ dàng mà không làm hại người khác thật là chả dễ dàng gì. Thời đại của tôi chắc mới nảy nòi ra những kẻ như tôi.
Thành nói nhỏ, kéo tôi từ thế giới ảo trở về với thế giới thực:
-Anh cứ làm quan chức như bố anh là sướng nhất. Sung sướng mà không phải mang danh ăn cắp bản quyền?
-Cái chết chính là thế, nhầm lẫn các giá trị, có những kẻ ăn trộm tiền thuế mà giàu có lên.
Thanh nhắm mắt, bảo:
-Lao vào con đường làm lụng như anh thì khổ lắm
-Tất nhiên, đã đến lúc nước ta hội nhập, anh mong tất cả đều đàng hoàng không phải ăn trộm nữa.
-Lúc ấy là bao giờ? Đã hết đời anh và em chưa, anh ơi…
Tôi quay lại. Thành đã nằm nhắm mắt trên giường của tôi, gối trên gối của tôi, vươn tay ra trắng ngần khiến tôi thoáng chút xao xuyến. Thành cũng là một phần mềm trời đang cho tôi ư? Tôi chỉ cần đóng cửa phòng, mà cũng có thể không cần đóng cửa phòng, vươn tay ra là có thể… crack được.
Tôi nghe thấy hai ông bà đang rì rầm chuyện ngoài kia.
-Ông cứ mạnh dạn đi mổ mắt đi, chắc là sẽ khá”
-Người ta mổ mắt được, tôi có phải mờ mắt bình thường đâu, tôi bị mảnh đạn văng vào.
-Ông cứ thử đi cho con cháu nó toại nguyện. Với lại, ông bảo ông về Vườn Tre một lần nữa cơ mà?
-Sao bà bảo người ta phá đi làm phố rồi?”
-Tôi bực lên nói vậy thôi. Ông cứ mổ mắt đi, nhìn thấy thì mới về được chứ?
-Năm đó, hoa tre ra, cả đời tôi không bao giờ thấy hoa tre, chỉ duy nhất cái lần ấy
-Ông phải đi mổ mắt thôi.
-…
Tôi ngắm nhìn Thành, Thành lim dim mắt… Tôi đã biết khối đàn bà. Thời cơ như thế này tuyệt vời lắm đấy. Nhưng tôi và Thành có thể là một ca khác. Tôi muốn tôi và Thành phải khác. Tôi đã biết những cuộc tình gấp gáp, quên trời đất rồi chia tay chán chê mỏi mệt. Cuộc sống tình cảm hiện đại hình như cũng cắt khúc những miếng măng chua dầm dấm đựng trong lọ bán ở siêu thị, nó không có cái vị thơm mê như món măng tre lồng ngộc vườn xưa. Tôi cứ ngồi nguyên ở cạnh giường, nhìn Thành liu diu trong giấc mơ gì? Bà bảo ngày xưa ông cũng chỉ cầm tay bà đúng một lần.
Chợt Thành choàng ngồi dậy, nói:
-Chăn gối anh hôi xì như tổ cú.
Tôi giật mình. Thành đã đứng lên, mắt long lanh như mắt cáo. Tôi hơi ân hận. Tôi vươn tay ra lúc nãy thì Thành có kêu hôi không?

3.
Chú Phòng gọi điện cho tôi:
-Hôm thi công chức nhớ phải có mặt...
Tôi ậm ừ cho qua chuyện:
-Cháu phải đi về quê làm mấy việc ông dặn, ông cháu đang nhập viện mổ mắt.
-Chú nóivới bố cháu rồi, cháu bỏ hết mọi thứ đấy đã…
Tôi bèn gọi Thành đến, rủ về quê. Thành dẫn tôi lên ngọn đồi mà ông ngày truớc đã tập kết đóng quân. Từ đây, ông đã trượt xuống núi um tùm sim mua, lau lách để xuống thung gặp bà đang múc nước.
Chúng tôi cũng đi lại con đường xưa ông bà đã đi. Thành trở về nhà ông ngoại, giờ là một ông bác của Thành đang ở. Mọi người nhìn tôi bằng con mắt dò xét, hỏi Thành bao giờ cho các anh chị ăn đám cưới.
Chúng tôi đã lang thang với nhau trên núi, từ đó nhìn trăng lên trải vàng khắp thế gian. Không gian huyền ảo. Nếu tôi không một lần đến nơi này, tôi làm sao biết còn có thứ ánh trăng tinh khiết đến thế. Chúng tôi đã ngồi bên bờ sông, nhìn mặt trời đỏ máu đang chìm xuống bờ bên kia, tôi có cảm tưởng như mình cũng đang chìm xuống. Thành say đắm nhìn tôi và nhìn sông chảy bập bùng trước mặt. Tôi đã nắm tay Thành, bàn tay mềm mát lạnh. Người ta nói bàn tay lạnh thì trái tim nóng. Tôi cũng thấy trong mình sôi sục… Nhưng tôi chỉ muốn mình chết lặng cùng với mặt trời bé bỏng và muốn lắng mãi giây phút xao xuyến lạ kỳ này. Tôi sợ sự thô lỗ của tôi sẽ làm tâm trạng lung linh này biến mất. Tôi muốn mình sống khác với gấp gáp thời nay…
Trên đường về, Thành không nói, mặt ưu tư lắm. Tôi chợt buồn, nói với Thành:
-Tại sao ông và bà có tình cảm với nhau lâu dài đến thế?
Tôi nắm lấy bàn tay Thành, cô ta để yên… Nhưng khi chúng tôi chia tay, cô ta khinh khỉnh cười, bảo tôi:
-Chào anh, bánh bao hấp
-Anh hấp hả?
-Chứ còn gì…
Tôi trở về nhà, gặp luôn bố tôi ở cửa. Tôi chào, bố tôi gật. Tôi biết ông đã mổ mắt, bà Nho ở trong bệnh viện với ông. Bố tôi không nói gì về kỳ thi công chức ở bộ chú Phòng.
Tôi lại cắm vào máy tính. Tôi phải làm tiếp mấy việc của công ty, và phải làm mấy việc của chính tôi. Tôi vào cái trang forum mà tôi tạo ra, trời ơi đất hỡi biết bao nhiêu là ý kiến đã gửi đến bàn về sự tiến bộ. Không biết tôi đã giam mình trong phòng bao lâu để sống với thế giới mạng ảo, chỉ đến khi nghe thấy tiếng ông bà ở nhà ngoài. Ông và bà đã trở về. Ông trông khỏe khoắn, đôi mắt ông chớp linh động. Ông đã nhìn thấy rõ ràng. Nét mừng rỡ hiện lên trên gương mặt già nua của ông, khiến ông hình như trẻ lại.
Ông nói:
-Giờ thì tôi và bà về vườn tre ấy được rồi
-Cháu và Thành vừa về đó đấy. – Tôi vội nói- Chúng cháu quay phim, chụp ảnh tất cả rồi đưa lên máy tính rồi… Ông có xem không?
Bà Nho lườm tôi:
-Thôi để cho ông nghỉ ngơi, mắt mới là không nên nhìn ngắm cái gì nhiều đâu- Bà nói nhỏ-Cháu để cho ông nghỉ.
-Bây giờ tôi vẫn nhớ cảm giác hôm ấy. Khó tả lắm. - Ông rất vui- Ông cụ dẫn tôi ra vườn. Măng nhiều chi chít, lên tua tủa. Măng lồng ngộc to như những cái mũ cối có chóp nhọn. Tôi chưa bao giờ nhìn thấy những cây măng to khỏe lạ lùng và nhiều đến thế.
-Mùa măng ấy thì tôi cũng chỉ nhìn thấy một lần- Bà Nho nói.
- Đó là điềm báo mùa hoa tre đấy chứ gì?- Tôi cười với ông.
-Sao, cháu cũng biết hả?- bà Nho hỏi, rồi cười nhẹ với tôi, cái nhìn nhiều ngụ ý- Hay là cháu và con Thành về nhà cũng đúng mùa hoa tre?
Tôi bèn chạy đoạn băng trên máy tính của tôi và gọi ông lại. Đây là núi, đây là sông nhìn từ trên cao xuống. Trượt từ trên núi xuống thung sẽ bắt gặp một khu vườn. Đó là khu vườn tre trong ký ức của ông. Ông thốt lên:
-Đúng rồi… Đúng nó rồi.
Đến một lúc, cả khu vườn bỗng xôn xao một thứ âm thanh kỳ lạ. Từng chùm hoa trắng ngà nở bung. Như là mây rơi xuống vòm lá tre xanh xậm. Đó là thứ hoa tre kỳ ảo mà ít ai nhìn thấy một lần trong đời. Tôi cũng chưa nhìn thấy. Để làm đoạn băng hoa tre này, tôi đã phải lục lọi biết bao nhiêu tư liệu, mời giáo sư sinh học làm tư vấn và huy động bọn ở công ty tôi làm kỹ xảo…
-Phải rồi. Này bà ơi, vào đây mà xem này…
Bà Nho đã đứng ở đằng sau ông cháu tôi từ lúc nào rồi. Bà ngạc nhiên lắm, tấm tắc khen: -Không ngờ lên phim ảnh nó lại đẹp như vậy.
Ông vui lắm. Bà bảo:
-Thế là ông toại nguyện rồi nhé?
-Tôi phải về nhìn tận mắt chứ?
-Tận mắt làm gì, cũng thế thôi. Ông phải nghỉ ngơi cho khỏe- Bà can khéo.
Ông chợt thừ ra:
-Bà nói phải, bây giờ có về cũng chả còn vườn tre ấy nữa.
Tôi giật thót. Ông biết hết rồi ư? Trước mắt tôi và Thành hôm ấy, chỉ có một dãy phố lô xô nhà với nhà. Làm gì có vườn tược tre pheo nào ở chính cái nơi kỷ niệm thời thanh xuân của ông bà.
Ông thủ thỉ:
-Bà không nhớ sau khi ra hoa, tre sẽ tự nhiên chết hàng loạt đấy à?
Bà Nho rơm rớm nước mắt. Chắc bà xúc động lắm, gật gật:
-Cái năm ấy tre ra hoa, là đúng dịp bị bom rải thảm. Cả trận địa các chị ấy trên đồi đều bay sạch, nhưng măng lồng ngộc thì còn sót lại nhiều. Rồi ông về, tôi và ông khênh ông cụ ra hiên nhà, nhìn xuống vườn tre ra hoa, ông còn nhớ không?
-Nhớ chứ…
Tôi len lén bấm máy nhắn tin cho Thành.

về đầu trang

Bến Xuân

1

Tiến sĩ Nguyễn Duy Hiên về nước, anh đến tôi hàn huyên một hồi, hỏi lâu rồi cậu có về Thưa không? Tôi thú thực quá lâu rồi chưa có dịp nào về đó. Thế là bao nhiêu năm rồi? Nguyên thời gian anh làm luận án Tiến sĩ rồi giảng dạy ở nước ngoài đã gần chục năm, tôi nào có dịp tính đến chuyện trở lại cái nơi trọ học cấp Ba ngày ấy. Hiên nói:

- Mình ở nước ngoài lắm lúc tự thầm trách mình. Hà Nội về Thưa có gần trăm cây số, sao mãi không về. Thời nay, nghỉ cuối tuần có thể đi xa hơn thế để nghỉ ngơi.

Thưa là một làng ven sông Luộc đã gói cả tuổi trẻ của chúng tôi những năm đi học cấp Ba, bậc học sau này gọi là trung học phổ thông. Mười sáu tuổi, không còn bé nhưng chưa lớn, nhưng đã xa nhà quấn túm nhau ở một cái lớp học lạ kỳ đó. Trước đó chưa có lớp học nào như thế, sau này cũng chả có lớp nào như vậy. Chúng tôi là một lớp người lớn lên và vào trường đại học giữa những tháng năm đất nước thống nhất. Cái gì cũng thấy tươi mới.

Chúng tôi đã đến đầu làng Thưa, nhận ra cái giếng làng. Giờ đây nó chỉ là một cái giếng cạn rêu phong đen xỉn, lòng giếng là một lớp bùn nước đen xì, trên đó nở lác đác đầy hoa súng. Hiên đứng lặng hồi lâu rồi nói:

- Hồi ở bên kia, mình thường nhớ đến cái giếng này, nước trong. - Hiên nhìn quanh- Và cỏ xanh thoáng đãng...

Bây giờ, nơi này hàng quán giăng kín. Hàng quán đã mọc trên những bãi cỏ xanh ký ức của Hiên.

Chúng tôi đi trên con đường vào làng, hai bên là đồng lúa đang lên xanh. Con đường này đã tôn cao lên, rải đá, chứ hồi xưa đi học trời mưa đất thịt trơn nhẫy, chúng tôi ngã oành oạch. Còn đồng lúa này thì lúc đó thực sự chỉ là một đầm nước rất lớn.

Tôi và Hiên ngỡ ngàng trước nhà chủ cũ. Dấu tích cái thành giếng hồi xưa đến ngực chúng tôi, thì giờ đây chỉ là một vòng gạch cao đến kheo chân. Ông Tý chủ nhà già quá, mặt đen xạm, tóc bạc phất phơ lại có màu vàng quạch như khói, nhìn tận mặt chúng tôi hồi lâu, reo lên:

- A, cậu Thành, cậu Hiên. Bao nhiêu năm rồi lại về...

Chúng tôi bối rối mất mấy phút ban đầu. Bao nhiêu năm rồi lại về? Đó là một câu hỏi hay là một tiếng reo vui? Chuyện trò một lát, bà Nhàn bảo:

- Các cậu về đây, dứt khoát là phải ăn với hai bác một bữa cơm. Đừng chối. Bây giờ khá rồi chứ không vất vả như hồi ấy đâu. Nhà quê nó thế đây, cứ là phải ăn cơm đã.

Thật mau mắn, chỉ nửa giờ sau, mâm đã dọn ra, chủ khách nâng chén. Ông Tý bảo:

- Các cậu năm nay bao nhiêu, ba mấy?

Cả tôi và Hiên cười khoái quá:

- Hai mấy chứ ạ. Bác chắc vẫn nghĩ chúng cháu trẻ con như ngày xưa chứ gì?

Bà Nhàn nói:

- Phải gió nhà ông này, bao nhiêu năm... Các cậu ấy phải ngoài bốn mươi cả rồi.

- ừ nhể- Ông Tý gật gù- Thì nhìn chúng nó trẻ quá. Cơm gạo thủ đô nó khác nhà quê ta. Ngày các cậu ở đây, chúng mình còn ít tuổi hơn các cậu ấy bây giờ. Nhể?

Hiên bảo:

- Giờ nghĩ lại thấy lạ, sao lúc đó cháu thấy các bác tuổi bác đều có vẻ già dặn thế nhỉ?

- Chúng tớ phải lo cuộc sống- Ông Tý nói- Vất vả chứ đâu được như lũ chúng nó bây giờ. Lứa tuổi các cậu ở làng cũng trẻ hơn chúng tớ, chỉ không trẻ bằng các cậu thôi.

Bà Nhàn bảo:

- Ông Tý nhà tôi hay lang thang, đàn đúm bạn bè và uống rượu. Nay đi trông vó bè thuê, mai lại theo chúng bạn đi xây thuê, ngày kia lại đã thấy đi làm lò gạch... Tôi với ông ấy hay khằn khò nhau, ông ấy bảo: "Có đám ruộng bằng cái mẹt, tao ỉa một cái là hết"

Đúng là Thưa ven sông ít ruộng, ông ấy nói thế, mà tôi chưa thấy ông ỉa ở cái đám ruộng ấy bao giờ. Không có con Nhung thì đến chết, nhưng lúc ấy thì nó phải lo nhà nó chứ. Nói xong thế là ông ấy lại hếch mặt lên trời cười, loáng một cái đã thấy đi đâu mất rồi.

Ông Tý ngồi ăn, nghe bà vợ nói vậy, cười khơ khơ vui vẻ:

-Bà ấy kể tội tôi đấy. Tội gì thì tội, đếch bỏ được. Nhể?

Bà Nhàn lại nói rì rầm như nói với chính mình:

- Tôi tên Nhàn, sao số chả ra gì. Con Nhung nó hay bảo tôi mẹ cứ để con làm, bố con đi làm ngoài thế lại hay chứ sao, hợp tác thì... Thằng Nhân thì may sao lại không có tính đàn đúm như bố nó.

- Em Nhân bây giờ làm gì?

- Làm Phó chủ tịch. Khoá này là hai.

- ái chà...

Bà Nhàn nói:

- Còn Nhung nó vẫn vậy, hai con đã lớn chưa đứa nào lấy chồng lấy vợ. Hồi các cậu ở đó chỉ mới có con bé Đào, nhỉ? Còn thằng chồng nó hy sinh năm bảy nhăm, sau nó không lấy ai nữa.

Tôi ở nhà, những lúc không phải cắm vào học thì hay chơi với thằng Nhân. Ngoài ra hay tót sang nhà chị Nhung. Chị Nhung lấy chồng cùng làng Thưa, làm nhà cũng cùng làng nhưng khác xóm, ở ngoài đê. Lúc đầu Hiên ở nhà anh Chính chị Nhung, sau anh Chính đi bộ đội thì Hiên chuyển về ở cùng với tôi ở nhà ông bà Tý, còn thằng Nhân bị "điều" ra ở với chị. Mấy ngày đầu, Nhân cứ phụng phịu đòi về, ông bà Tý mắng ầm ĩ lên là mày không thương chị. Đâu được một tháng gì đó, thì đứa em chồng sang ở với chị Nhung, Nhân lại trở về nhà.

Tôi nói:

- Chị Nhung cũng chỉ hơn chúng cháu hai ba tuổi chứ mấy, anh Chính thì hơn bọn cháu gần chục tuổi. Năm ấy chị này mười tám mười chín, đã có con bé Đào một tuổi. Cháu nhớ mãi nhà chị Hiên đơn sơ. Hồi ấy bao nhiêu nhà khác làng mình đều đơn sơ. Vách trát, mái giấy dầu, ở đầu nhà có một cái thuyền nan úp vào chân vách, đó có lẽ là tài sản đáng giá nhất.

Hiên tiếp chuyện:

- Chị Nhung hay bồng bênh trên cái thuyền ấy vớt rong ở sông Khoai. Tháng chạp rét ngọt, thế mà chị đi chân không, có xà cạp quấn đến đùi, nhưng thường là kéo được thuyền rong lên bờ thì tay chân ướt sũng. Anh Chính lúc đó làm lò gạch, cứ trưa về lại kêu ca: "Đã bảo để đó anh đi lấy cho, em cứ hay tranh làm". Thế mà bà chị cười rất tươi: "Vâng, nhưng làm lúc nào. Anh giống bố thật. Nhưng thôi cũng được câu nói".

Bà Nhàn bất chợt cúi xuống, mắt chớp chớp, nói nghẹn ngào:

- Giờ chả còn sông Khoai nữa. Thằng Chính mà còn con Nhung sao khổ như giờ...

Không khí có vẻ trầm, ông Tý hô lên:

- Hầy, cuộc đời biến đổi, đến sông Khoai còn phăng teo, nhể? Nào uống, hôm nay tao vui quá. Mai tao kể khắp làng là chúng mày về thăm. Tý nữa tao dẫn sang nhà chúng nó chơi.

Nói rồi ông Tý tợp một hớp, cười ha há:

- A mà cậu Hiên có muốn gặp con Thắm không?

- ối... - Hiên kêu lên như bị bắn trúng.

- Thắm nào nhỉ? - Bà Nhàn ngẩng lên hỏi- Có phải Thắm đẹp đẹp nhà Đỏ xay xát?

- Đấy đấy- Ông Tý reo lên

- Chứ không phải Thắm nhà Hùng?

- Chứ gì? Hồi ấy các cậu này hay ra quán nước bà Đỏ lắm. Con Thắm cũng vào nhà mình luôn luôn. Có lần nó đến không thấy chúng mày ở nhà, hỏi tao có mái chèo ở nhà không. Tao chả biết tỏng. Nhìn thấy thuyền không ở nhà, hỏi mái chèo làm gì. Lúc sau khiêng thuyền về, tao tính bảo thằng Nhân mang mái chèo sang cho nhà nó, nhưng nghĩ lại thôi không nên trêu con trẻ. Ha ha...

Hiên nhìn tôi, nháy mắt, rồi quay sang nói với ông Tý:

- Nó sang gặp cậu Thành à?

Tôi chưa kịp phản ứng, thì ông Tý nói:

- Gặp mày đấy. Tao đoán không sai.

Bà Nhàn cười, nói rất hiền từ:

- Có lẽ đúng. Tôi thấy cậu Thành hiền, chỉ cắm cúi học, còn cậu Hiên láu cá nhanh nhẹn hơn, mà lại hay đi chơi với thằng Nhân hơn.

Tôi bảo ông bà Tý:

- Thế mà kết cục bây giờ anh Hiên lại là Tiến sĩ rồi, còn cháu thì chỉ là anh kỹ sư quèn thôi. Ngu nên mới học nhiều, chả còn thời gian đâu mà chơi. Anh này học ít được nhiều, được cả con gái yêu.

Hiên mặt đỏ bừng bảo:

- Yêu theo nghĩa bây giờ cũng chẳng phải. Đại khái quý mến nhau. Nó hay hỏi bài vở mình. Mình cũng thích gặp nó. Có hẹn nhau gặp nhau vài lần ở bãi ngô, cầm tay nhau thôi đã run rồi. Rồi cứ nhìn thấy nhau là thầm liếc nhau thế thôi. Hồi ấy sợ người lớn biết chứ.

Bà Nhàn bảo:

- Quái lạ, sao tôi vẫn chưa nghĩ ra, có phải là cái Thắm nhà Đỏ không? Nhà Đỏ mãi sau này mới làm xay xát.

Ông Tý gật gù:

- Bà nói đúng rồi. Sau này nhà nó mới sang bên Cồn Thoi. Nhưng hồi ấy nhà nó ở gần nhà con Nhung nhà mình, ở ngay bến Xoan ấy. Nhưng thực ra cũng chưa phải là nhà, chỉ là cái quán nước, trước cửa có những cây xoan, bến gọi là bến Xoan luôn đấy mà.

Cái bến Xoan chỉ của riêng làng Thưa qua lại sông Khoai đã sống trong tâm trí chúng tôi bấy nhiêu năm. Từ đây người ta đi thuyền nan sang Cồn Thoi. Thuyền nhà ai nấy dùng. Ngày mùa thu hoạch ngô hay gieo trồng thì chiều đến buộc thuyền vào cọc hay gốc xoan bờ sông. Với Hiên, chắc là nó còn hiển hiển lung linh trong tâm trí anh hơn tôi, vì chính chỗ này, anh chàng gặp cô nàng, hẹn hò tình tứ với nhau. Tôi đã trông thấy hai người trên ruộng ngô Cồn Thoi. Anh ta nắm tay cô ta, chả hiểu họ nói nhau cái gì mà cô ta cúi mặt xuống, chân di di trên luống ngô. Khi tốt nghiệp cấp Ba, Hiên có nói với tôi, Thắm chia tay Hiên đã khóc:

- Bảo đó là mối tình đầu cũng được, mà bảo không cũng được. Yêu nhau à? Chưa đứa nào nói anh yêu em, em yêu anh. Chưa từng hôn nhau, nhưng đã ôm mặt nhau nhìn mãi vào mắt nhau rồi. Ngày ấy lạ thế. Trẻ con thế. Nhưng mà sau này mình cứ bị ám ảnh mãi, nhớ mãi. Mà lại không vượt qua được. Mình đi đại học thì nghe tin Thắm trượt đại học ở nhà làm ruộng rồi lấy chồng. Thắm đã có lần nói, dù có thi đỗ thì nó cũng không thể đi học được vì mẹ ốm liên tục, nhà lại nghèo khó thế. Khi đó nếu mình về tìm Thắm thì mình có gì nào, một cô vợ đẹp ngoài ra tương lai mù mịt lắm liệu có sống được với nhau không mà cái chính là mình còn bao nhiêu kế hoạch...

2.

Ông Tý bảo dẫn chúng tôi đến thăm chị Nhung và Nhân. Ông Tý lui cui đi trước. Cái dáng lưng gù gù, đôi chân đi như nhảy nhảy vẫn không thể sai so với thời trẻ. Hồi bố tôi dẫn tôi đến đây, nhìn thấy ông Tý đã bảo người dáng đi thế không thể sướng được, vất vả lắm nhưng chắc là tấm lòng tốt, mau mắn với người ngoài. Đúng như vậy. Bố tôi cũng như những vị phụ huynh khác, khi đưa con đến đây, chỉ tự hỏi han dân xóm mà gửi con chứ nào có quen biết gì trước đó đâu.

Ông Tý bảo:

-Đến nhà con Nhung trước.

Tôi và Hiên đều bị ông lôi đi, hai thằng đều nhìn ngó xung quanh, mới chỉ kịp nhận ra con đường đi qua đê, xuống dốc, ngày ấy đất nâu đen gan gà, giờ đây đổ bê tông bạc phếch, thế là đã ở trước một ngôi nhà xây nhỏ nhỏ, vườn bao xung quanh, cửa giả trống toang. Ông Tý đi vào nhà, gọi ơi ới Đào ơi, Cường ơi nhưng chả có đứa nào. Ông bảo chắc lại tót đi chơi rồi. Tôi và Hiên thật ngỡ ngàng.

Hiên nói:

- Hồi ấy từ đây trông ra trước mặt ngằn ngặt xanh là bãi sông trồng ngô, rồi nhìn thấy mặt sông Khoai bàng bạc nước.

Ông Tý bảo:

- Thực ra đoạn sông gọi là sông Khoai chỉ là một nhánh phụ của con sông chính bao quanh Cồn Thoi hồi ấy nổi giữa lòng sông. Nhưng lâu dần trồng cấy, bồi lấp dần mà mất hẳn sông Khoai đi rồi. Mất đã gần chục năm rồi. Giờ chỉ còn một cái mương, một cái cầu mãi ngoài kia.

Ông Tý chỉ tay về phía trước lô xô mái nhà.

Tôi bất giác tiêng tiếc. Bao lâu nay, mình muốn về nhìn lại cảnh xưa hoá ra không thể nào gặp lại. Sông như một người thân đã từ giã cõi đời rồi. Cảm giác như thể chúng tôi đang trở về cắm một nén nhang cho dòng sông Khoai. Hồi đó, mùa thu hoạch đay xong, ở đây có thể nhìn thấy dòng sông chính bên kia cồn Thoi lấp loáng ánh bạc có những ống khói của tàu bè cắm cờ di động xuôi ngược. Còn bây giờ thì thấy gì? Nhà và nhà. Thấy cả một phố làng ngự trị trên dòng sông Khoai ký ức của chúng tôi.

Hiên vào nhà, ra sau nhìn quanh rồi bảo:

- Thay đổi nhiều quá. Ngày xưa từ đường lên nhà rất cao, từ nhà xuống cầu ao cũng rất cao. Cháu mỗi khi đi rửa bát mà ngày mưa lần được xuống cầu ao là sợ khiếp lắm. Bây giờ đường cao hơn nên nhà cũng thấp xuống.

Ông Tý cười:

- Ngày xưa ngoài đê, nhà nào cũng làm nhà nền cao tướng, muốn vậy thì phải đào ao lấy đất, nên ao cũng rất sâu. Sau này cứ tôn đường, nên giờ như thế.

-Sức người khiếp quá- Tôi nói.

- Mẹ kiếp, thế này cũng chết đấy- Ông Tý vung tay nói tướng- Tao đã bảo thằng Nhân chính quyền xã chúng mày lo cho dân thế nào, xây nhà mua xe máy, mua ô tô tao không biết. Làng này nhiều nhà sắm ô tô nhá. Nhưng mà giờ có cái đếch bằng ngày xưa. Xưa thì lũ lụt lên không vào đến nền nhà, các cậu còn nhớ chứ, nhể? Giờ động lũ là cả làng ì ọp nước, lội tứ tung, lưng nhà nước.

Hiên có vẻ đăm chiêu, anh nhìn ra xa trước mặt, không nói gì cả. Tôi tiếp chuyện ông Tý:

-Đến mùa nước, hồi ấy không còn nhận ra con sông Khoai nữa, cũng không còn thấy bãi sông. Đâu cũng là nước mênh mông. Cồn Thoi cũng chỉ còn bé tí như cái sân vận động nổi trên mặt nước. Những lúc ấy, đi từ nhà chị Nhung đây lên đường đê vào làng chỉ có cách đi thuyền.

Ông Tý gật:

-Đấy, tao nói có sai đâu. Tưng ấy nước mà bây giờ tức nước thì vỡ bờ chứ. Đê cứ mấy năm lại vỡ một lần mà năm nào xã cũng hò hét đắp nhá. Trước đây nó là cái bối, bây giờ bắt nó làm cái đê chính thì sao chịu nổi.

Ông Tý lại dẫn chúng tôi đi tiếp. Đi thế này là đi tiếp ra ngoài đê ngày xưa, đi về phía Cồn Thoi cũ. Nhà Nhân ở khu vực giữa Cồn Thoi, cao ráo. Ông Tý bảo:

- Nhà này thì dù có nước nổi cũng chả bò đến được. -Ông nháy mắt- Cán bộ bây giờ thế mà, cứ sướng thì chúng nó hưởng trước, nhể?

Nhân cao lớn, để ria mép, trông như một cầu thủ bóng rổ. Mấy lần trước tôi về thăm ông bà Tý đều không gặp Nhân, tôi không thể ngờ một thằng bé gày gò, trắng trẻo lại biến thành một ông cán bộ có dáng phong trần thế này. Nhân reo to:

-Anh Hiên, anh Thành. Cha cha, vẫn còn nhớ đến nhà quê chúng em a? Chị Nhung ơi, ra đây.

Chạy ra một người đàn bà to béo mà ngày xưa chúng tôi gọi trìu mến là chị Nhung. Chỉ còn đôi mắt, miệng cười là vẫn như trong ký ức của tôi, còn người đàn bà xồ sề này là một người khác, không thể là chị Nhung thanh mảnh ngày xưa. Chúng tôi hỏi chuyện chị, cố không nhắc đến chồng chị, nhưng chị thì kể chuyện như không:

- Hồi Hiên ở nhà chị, chị cứ nhớ cái lần ấy cậu Hiên hỏi anh Chính làm sao lại ra ngoài đê mà ở khổ khổ là... Chắc quê nhà các cậu chả có lụt lội hả? Anh Chính mới bảo ngoài này khổ nhưng dễ sống, ở trong kia thì chỉ có mà ăn cám, đất chật người đông. Hiên cứ ngẩn tò te ra. Anh ấy liền bảo rồi đến lúc còn kéo nhau ra Cồn Thoi mà tranh nhau ở ấy chứ. Thế mà thật. Anh Chính thiêng thế nhỉ. Người ta bảo người thông minh hay gặp rủi ro chết sớm.

Hồi xưa, tôi có ấn tượng là chị Nhung lúc nào cũng vui tươi, nhưng không biết chị nói nhiều như bây giờ. Chị vẫn nói:

- Giờ thì cháu Cường nhà chị cũng hơn tuổi các cậu ngày ấy rồi. Chị giục con Đào lấy chồng mà nó đã buồn nghe đâu. Nó bảo chả lấy chồng làng Thưa như mẹ, đất chật, người đông, quanh năm lụt lội. Buồn con cái quá đi mất. Chị thì bây giờ bán hàng ở chợ loanh quanh thôi. Được cái giờ buôn bán cũng dễ. Cả làng trồng quất, trồng hoa, nhưng nhà chị không làm được, phải có người ở nhà, có nhân công và cái chính là chí thú cơ. Nhà chị không có anh ấy, như cái nhà không có nóc...

Ông Tý đứng lên bảo:

- Các cháu ở đây chơi với em, lúc nào về bên bác nhá. Chiều nay phải đi động thổ một cái nhà, chúng nó mời đến giờ rồi.- Ông Tý hoa tay làm một động tác cầm bay xây trát - Tao già rồi, nhưng lũ trẻ theo tao còn là mệt.

Ông Tý đi rồi, chị Nhung bảo:

- Chị vẫn bảo ông làm cho vui thôi, nhưng ông càng già càng chăm, lắm hôm làm đến tối mít.

Nhân bảo:

- Kệ ông cụ. Tính thế. Thích thì làm, chả thích lại nằm nhà chơi cả tháng. Người già cứ khuyên can thẳng thắn quá cũng không được. Em mà nói thế với ông cụ thế nào cũng ăn quát.

Nhân quay sang chị:

- Chiều nay chị có việc gì cơ mà?

- ừ việc. Con Bình nó rủ đi ăn chung một chuyến "hàng công".

Hiên hỏi:

- Hàng công...?

Chị Nhung cười toá lên:

- à, đó là hàng quần áo đồ cũ hình như hàng viện trợ bằng công-tơ-nơ. Thuyền lên Bến Xuân, từ đây đánh đi các nơi nữa chứ.

Tôi thắc mắc:

- Bến Xuân nào?

- A Bến Xuân mới giờ ở bên sông cơ, chứ không phải bến Xoan trước cửa nhà em Thắm của các cậu ngày xưa đâu. Bến Xoan ấy chìm xuống đất rồi. Lúc đầu làm bến cũng gọi là bến Xoan, nhưng sau ông Chủ tịch xã bảo có xoan đâu mà xoan, nên gọi là Xuân. Suốt ngày tít mù thuyền bè, xuân cái của khỉ, cứ như cái bến Xoan vắng ngày xưa lại hay.

Nhân bảo:

-Thôi chị đi đi kẻo muộn đấy.

Chị Nhung quay quả đi, cái dáng đi bì bạch vịt bầu kia thì tôi không thể tài nào đoán ra được, chị chào mời chúng tôi tối nay đến chị ăn cơm. Nhân cười ha hả:

- Đúng là một mụ đàn bà nhà quê một cục. Đấy, nhà cao cửa rộng, không trồng cấy nữa cứ bảo thoát không phải nhà quê, mà hoàn toàn vẫn nhà quê. Làm cái gì cũng dềnh dàng, nếu em không giục thì chị ấy cũng chả nhớ, mai lại cãi nhau với bà Bình chí choé. Đi là đi, lại còn mời mọc các anh ra vẻ lắm. Cứ đãi bôi mà chả phải xấu bụng. Ôi giời...

Chúng tôi hỏi chuyện Nhân. Nhân kể:

- Em cũng đi bộ đội. Rồi về xã làm công tác đoàn. Rồi đi học đại học kinh tế. Rồi lại về xã. Sáu năm nay làm Phó chủ tịch...

Nhân kém chúng tôi vài tuổi. Hồi ở đây, Nhân là một cậu bé thiếu niên, rất quý Hiên, vì Hiên chịu đi chơi hơn tôi. Tôi không biết thả diều, không biết đánh bi, đánh khăng vì nhà tôi không làm ruộng và bị bố mẹ ốp học suốt ngày. Hiên với Nhân thì hay lang thang thả đó, tát cá, lại hay ra đê thả diều... Hiên kể:

- Thằng Nhân làm liên lạc. Mỗi khi muốn gặp Thắm, tao lại bảo Nhân chạy ra bến Xoan, có khi Thắm ra đê, có khi không ra được thì gửi cho tao cái kẹo cái bánh. Hai anh em chia nhau ăn, Nhân có vẻ khoái chí lắm.

3.

Chúng tôi lên sân thượng nhà Nhân. Lại bày đặt nào lạc rang, nào nem chua với rượu. Tiếp khách quý bây giờ uống chén nước trà dường như cũng thấy đạm bạc quá hay sao ấy. Có phải mời được bữa cơm mới thấy an lòng?

Trước mặt chúng tôi hiện lên xóm Cồn Thoi giờ đây như là một bán đảo có dòng sông Luộc đỏ quạch từ xa uốn cong ôm lấy. Trời chiều nắng quái. Mặt sông xa hắt lên thứ ánh sáng vàng xuộm. Xóm làng ít màu xanh, chỉ thấy nổi bật những cột ăng ten ngất ngểu, khô khẳng.

Hiên nói:

- Không ổn rồi.

- Cái gì thế- Tôi hỏi.

Hiên kéo Nhân ra, chỉ tay về phía con đê:

- Cậu Nhân trông kìa? Con đê chỉ như một cái bờ sông thông thường, đi liền mép nước, thế thì nguy. Các cụ mình ngày xưa đắp đê, cách xa lòng sông, làm thành những bãi sông rộng mênh mông. Có thế mùa nước mới an toàn cho thân đê, dòng chảy mới thoát được nhanh chóng. - Hiên bỗng đứng lên, tay vẫn cầm chén rượu giọng hùng biện- Rồi phải xem xét lại cái việc cho dân có nên sinh sống ngoài đê nữa không? Có thể canh tác nhưng ở mức độ nào, chứ không thể lấn sông được.

Nhân nói:

- Vấn đề anh nói đúng đang là cái ách tắc nhất của thôn Thưa, của cả xã. Cách đây hơn mươi năm, đã có ông Điện đại tá về hưu góp ý, em cũng thấy phải, nhưng không ai nghe, cứ bảo ông Điện điên. Khi đó đang bàn có nên bắc cầu sang cồn Thoi hay lấp quách sông Khoai đi. Cuối cùng Nghị quyết của xã là lấp sông. Dự án thấy nhiều cái lợi khi lấp sông quá mà. Nào là dư quỹ đất, nào là không phải cầu đò gì, chỉ phải gia cố đê bối thành đê chính. Nhưng rồi xây dựng tràn lan, thoát nước tuỳ tiện, ao chuôm lấp hết cả, không cứ mùa nước nổi, mà thường ngày thoát nước thải cũng là vấn đề tắc tỵ. Đến khi em lên làm Phó chủ tịch, lại đưa ra xem xét lại vấn đề này, các ông ấy đều gạt đi cả. Cả đảng uỷ, cả ban lãnh đạo toàn các bố già, chỉ có em thuộc hạng con cháu, nói cũng chỉ có mức độ thôi. Gần đây, mới thấy nhiều chuyện vỡ ra.

Hiên nhìn ra phía sông, bảo:

- Hình như có tàu nạo vét sông kia à?

Nhân gật:

- Đúng đấy. Ngày xưa thì cả sông Khoai cũng có tàu nạo vét thường xuyên. Rồi bẵng đi chả có tàu nào lai vãng đến. Rồi năm thì mười hoạ mới thấy về nạo sông lớn. Đầu năm, xã kêu huyện, huyện kêu tỉnh mới được một dàn nạo vét về, nhưng xã cũng phải đóng góp ghê lắm. Chúng em đã bàn, phải nghĩ cách khác thôi.

Xung quanh Cồn Thoi, thấp thoáng những mảnh ruộng màu màu nâu đất. Dường như rất ít màu xanh. Nhân bảo:

- Thu nhập chính ở đây bây giờ là ươm hoa cây cảnh. Giờ đang cữ ươm nên các anh không thấy cây cối. Còn hoa quả thì đã dần thôi mấy năm nay.

- Chuyển dịch cơ cấu kinh tế đấy hả?- Tôi hỏi.

- Tự phát thôi. Từ ngày tôn đê bao, mùa nước không ngập nữa thì đất cũng kém dần, trồng cây không được quả như xưa nữa. Dân bắt đầu xoay làm các việc. Nhà ông bà Đỏ ngày xưa nghèo thế, mà từ ngày Thắm lấy chồng, được cái chồng nó cũng năng động, làm dịch vụ điện nước rồi mua máy xay xát, thế là khá lên. Nhiều người học làm theo nhưng "chết" cũng lắm, cuối cùng quay về ruộng, chuyển sang làm cây hoa cũng tạm.

Tôi nói:

- Tí nữa sang cô Thắm nhỉ?

- Để em gọi nó sang đây- Nhân bảo.

Hiên phân vân:

- Ai lại thế. Phải sang nhà đàng hoàng.

Nhân bật cười:

- Có nhà đâu. Nhà ấy giàu mà thế mới lạ. Mà thế mới giàu. Nhà và đất làm xưởng hết. Có cái nhà đang ở cũng cho thuê, cho công nhân xưởng may thuê rồi. Cả nhà đang tá túc ở bếp nhà ông Đỏ. Hình như đã mua một đám đất đang sắp làm nhà.- Nhân vỗ đùi- Thôi chết, thế mà em không nghĩ ra. -Bố em bảo đi động thổ xây nhà cho ông Hoa, ông Hoa là anh chồng Thắm. Hôm qua gặp ông ấy cứ cười, bảo có phải nhà tao đếch đâu, tao chỉ cho mượn tuổi thôi. Đó là ông ấy để đất ấy cho nhà Thanh Thắm. Thảo nào thấy ông Thanh chạy lăng xăng quanh đấy.

Hiên nói sang chuyện khác:

- Bây giờ xã có hướng gì chưa?

Nhân gật:

- Đã có, nhưng mới bàn hẹp, sắp tới đang định mang ra cho dân bàn. Chúng em định mở rộng con mương Khoai. Nói trắng ra là đào lại sông Khoai. Đào lại sông bây giờ thì không khó, máy móc làm tuốt. Nhưng khó là lại phải di dân. Song cũng đã tính cả.

Tôi thấy Hiên gật gù. Nhân tiếp:

- Chúng em tính đã vận động di dân thì di luôn thể, di nhiều chứ không chỉ di có vệt đào sông. Sẽ làm một khu du lịch ngay trên cồn Thoi. Quy hoạch lại thoát nứoc và cấp nước. Quanh đây mọc lên khu công nghiệp và nhiều xí nghiệp lắm rồi, thiếu chỗ ăn chơi, mình có cảnh quan đẹp tội gì không làm. Trước sau thì vùng này cũng bị đô thị hoá. Bây giờ phải làm từng bước, một là thuyết phục dân, nhưng dân thì dễ thôi, họ thấy lợi là ưng liền với xã, nhưng khó là thuyết phục quan. Dự án phải qua tỉnh, qua Bộ, lợi ích cho Thưa thì rõ rồi, nhưng lợi ích của các vị ấy thì phải làm rõ mới được.

Nhân cười ha ha, nhưng con mắt thì đượm buồn. Tôi bảo:

- Anh Hiên đây nghiên cứu về môi trường và thuỷ lực, tham gia nhiều dự án, sao cái dự án cho làng Thưa lại không tham gia?

Hiên gật:

- Từ lúc Nhân nói ra, mình cũng tính sẽ phải làm gì giúp các cậu.

Hiên và Nhân hỏi thăm nhau những địa chỉ mà dự án chạy qua. Họ đều biết những người có liên quan cả. Nhân vui lắm:

- Nào ngờ đúng là tôm gặp được rồng.

Vừa lúc đó thì có tiếng một người đàn bà:

- Thế em là tép có được gặp rồng không?

Thắm! Tôi nhìn thấy một người đàn bà dáng rất gọn ghẽ, vẫn là hình ảnh cô Thắm ngày xưa nhưng các nét đều đậm đà hơn, sắc sảo hơn. Thắm bảo:

- Các anh còn nhớ làng Thưa là quý lắm rồi, em phải đến chứ.

Tôi thấy Thắm nhìn Hiên, Hiên nhìn Thắm, ánh mắt như là có lửa. Hiên lúc thường hùng biện lắm, nhưng lúc đó chỉ cười cười, chả nói được gì cả. Tự nhiên tôi cứ lẩn thẩn tự hỏi giá như không có cô Thắm này thì Hiên có sốt sắng về lại Thưa hay không? Một chút vấn vương đượm màu ngây thơ ngày ấy giờ đây mới hiện lên vẻ lung linh rất lạ mà tôi không thể có được. Số phận mỗi con người cũng như cả cộng đồng làng, có một thời non tơ, có một thời cứ hối hả sống bất chấp tất cả, rồi đến thời nghĩ lại lại thấy đánh mất quá khứ như là ai lấy mất kỷ niệm của lòng mình. Sông Khoai một thời cách trở thuyền đò, tưởng lấp đi là lấp đi cái khổ, nào ngờ đó chính là một phần cuộc sống của người ta mà không biết. Hiên rượu đỏ bừng hay vì gì, rủ rỉ nói:

- Mới có mấy chục năm mà làng Thưa ăn hết một đoạn sông, giờ phải trả giá... Tôi tự coi mình có nợ với Thưa.

Nhân nói:

- Cả làng Thưa không nhận nợ của anh. Nợ với ai anh trả người đó.

Thắm lúng liếng mắt, đỏ lựng cả hai má:

- Có cái nợ chả trả được.

Nhân lại nói:

- A không nhận? Thì cả làng Thưa lại nhận thay vậy. Em và anh Hiên còn gặp nhau nhiều nữa đấy nhá.

Thắm nói thác không đưa tiễn chúng tôi. Khi chúng tôi ra đến gần con đường đê cũ, đúng chỗ bến Xoan, đang nhìn ngó thì gặp ông Tý đi về. Ông Tý chỉ chỏ bảo:

- Chỗ này bến đây, chỗ này có rặng xoan này, nhể... Còn nhà ông bà Đỏ thì bây giờ trong kia, vì người ta làm nhà ra ngoài này mà.

Ông Tý chỉ mãi vào phía trong một lối ngõ. Tôi và Hiên chỉ biết thế ạ, thế ạ. Rồi đây đào lại sông Khoai, chắc sẽ có nhiều cầu, bến sông xưa vắng vẻ chiều hoa xoan chắc chỉ còn lại lung linh huyền ảo trong ký ức của chúng tôi...


về đầu trang


GỬI THƯ CHO BẠN BÈ ĐỂ CHIA SẺ WEBSITE NÀY:

<;" size="4">

Tên bạn:

E-mail của bạn:
E-mail bạn bè:
Ghi chú: