การจัดการความรู้

(Knowledge  Management : KM)




          การจัดการความรู้  หมายถึง การขุดค้น การแสวงหาความรู้ ความสามารถ และทักษะอื่นๆ ที่มีอยู่ในองค์กรมาประยุกต์ใช้อย่างเป็นระบบและต่อเนื่องเพื่อเพิ่มคุณค่าและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อองค์กร


 
เหตุผลที่ต้องมีการจัดการความรู้

·      โครงสร้างการบริหารขององค์กรไม่คล่องตัวและมีการปรับเปลี่ยนตลอดเวลา

·      วัฒนธรรมองค์กรยังเป็นเชิงอนุรักษ์นิยมไม่มีการปรับตัวรับกับการเปลี่ยนแปลง

·      ขาดการวางแผนและไม่นำไปสู่การปฏิบัติจริง

·      ขาดทักษะในการจัดการเชิงระบบ

·      ขาดการสร้างวัฒนธรรมความไว้วางใจกัน

·      ขาดการยอมรับความผิดพลาดร่วมกัน

·      ขาดการสนับสนุนทรัพยากรและแหล่งเรียนรู้ที่เหมาะสม

·      ขาดการประเมินความเสี่ยงและไม่มีมาตรการป้องกันไว้ล่วงหน้า

·      ขาดการนำวิสัยทัศน์มาเป็นจุดร่วมกันเพื่อนำไปสู่เป้าหมายแห่งความสำเร็จ

·      ขาดสมรรถนะและความสามารถในการแข่งขัน

 

กระบวนการจัดการความรู้

                    1.    การเข้าถึงความรู้ที่มีอยู่ในองค์กร จะต้องใช้การขุดค้น แสวงหาความรู้ เพื่อให้เข้าถึงความรู้ เพราะความรู้     จะอยู่ในองค์กร2 ลักษณะ คือ

                           1.1 ความรู้ที่ชัดแจ้ง  (Explicit Knowledge )  ได้แก่ หนังสือ ตำรา วารสารต่างๆ 

                           1.2 ความรู้หรือทักษะที่ฝังแน่นอยู่ในตัวบุคคล  (Tacit Knowledge) ซึ่งฝังอยู่ในความคิดของคน หรือ อาจอยู่ในลักษณะที่แฝงอยู่ในองค์กรในรูปแบบต่างๆที่เราไม่สามารถมองเห็นได้ แต่เป็นความรู้ที่ติดอยู่ในตัวบุคคลและองค์กรนั้นๆ

                  2.      การสร้างความรู้ โดยทั่วไปจะเป็นการเรียนรู้จากทฤษฎีหรือสิ่งที่กำหนดให้เห็นเท่านั้น  แต่ปัจจุบันเน้นที่ความสามารถขององค์กรที่จะนำเอาความรู้ที่ฝังแน่นอยู่ในตัวบุคคลมาใช้  โดยการสร้างความสัมพันธ์เป็นการกระทำร่วมกันเพื่อสร้างความรู้  โดยอาศัยกระบวนการต่างๆ  โดยการจัดกิจกรรมเพื่อเสริมสร้างความรู้ทุกรูปแบบ ผ่านการวิเคราะห์  สังเคราะห์   เพื่อสร้างความรู้ใหม่ให้เกิดขึ้น และนำไปใช้ได้จริงในการปฏิบัติ  หรือการศึกษาค้นคว้าวิจัย การสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ไม่เฉพาะเป็นการเรียนรู้เพียงทฤษฎีเท่านั้น

                    3.     การสะสมความรู้ เป็นการจัดเก็บข้อมูลที่อยู่ในองค์กร ประเภทดังกล่าว โดยการจัดหมวดหมู่ความรู้ให้เหมาะแก่การใช้งานเพื่อจัดกิจกรรมให้เกิดการแลกเปลี่ยนความรู้ที่มีอยู่ในองค์กร ให้เกิดการบูรณาการหรือนวัตกรรม  และความคิดใหม่ๆ

                    4.     การถ่ายทอดความรู้ เป็นการนำความรู้ที่ได้จากการสะสมและแสวงหามาทั้งหมดไปถ่ายทอดให้กับบุคคลที่สามารถนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด อาจอยู่ในรูปของกระบวนการสื่อความหมายหรือการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม เพื่อให้เกิดสังคมแห่งการเรียนรู้และสามารถแลกเปลี่ยนหรือการถ่ายทอดความรู้ได้ตลอดเวลา

 

 เป้าหมายของการจัดการความรู้

                        1.   พัฒนางานให้มีคุณภาพและเกิดสัมฤทธิผลในการนำไปปฏิบัติ

                        2.  เพื่อพัฒนาคนในองค์กรทุกระดับ

                        3.  เพื่อพัฒนาฐานความรู้และช่วยให้องค์กรเกิดศักยภาพ

  

การพัฒนารูปแบบการจัดการความรู้ (Best Practices)

1.  แต่งตั้งคณะกรรมการดำเนินการกิจกรรมแบ่งเป็นฝ่ายปฏิบัติและฝ่ายบริหารที่เป็นฝ่ายสนับสนุนกิจกรรม

                    2.  จัดประชุมคณะกรรมทั้ง 2 คณะเพื่อชี้แจงนโยบาย ปูพื้นความรู้สู่องค์กรแห่งการเรียนรู้ และการบริหารองค์ความรู้ภายในองค์กรร่วมกัน วางแผนเชิงกลยุทธ์เพื่อนำรูปแบบแนวทางลงไปสู่การปฏิบัติ

                      3.  คณะกรรมการดำเนินงานเริ่มนำแผนงานสู่การปฏิบัติ โดยนำแผนปฏิบัติมาตั้งเป้าหมายการดำเนินงานแต่ละขั้นตอนและกำหนดกิจกรรมต่างๆ ร่วมกัน

                        4.  จัดตารางปฏิบัติลักษณะ Action Plan ทุกสัปดาห์ ทุกเดือน ต้องมีการรายงานผลความก้าวหน้า    

                        5.  รายงานการดำเนินงานการเรียนรู้ ผลที่เกิดจาการเรียนรู้

6.  คณะกรรมการแลกเปลี่ยนความรู้กับคณะทำงานและให้ความรู้เพิ่มเติม

7.  จัดทำคู่มือการปฏิบัติร่วมกัน

8. เปิดเวทีแลกเปลี่ยนความรู้ และส่งเสริมบรรยากาศให้เกิดการเรียนรู้  โดย

ผลสำเร็จของงานหรือการริเริ่มโครงการใหม่ๆ ผลการวิจัยหรือทุกสิ่งที่เกิดจากการปฏิบัติงานนำมาแลกเปลี่ยนซึ่งกันและกัน

9.  จัดเวทีพี่เลี้ยง  การสอนงาน  การเรียนรู้โดยรูปแบบแชร์ประสบการณ์จาก

ตัวบุคคลและประสบการณ์จากองค์กร ในลักษณะทีมงาน  ร่วมกันแก้ปัญหาร่วมกัน นำไปสู่การสร้างความคิดใหม่และนำความรู้ใหม่ไปเผยแพร่

                        10.  จัดเวทีให้หน่วยงานอื่นเข้ามาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เกิดองค์กรแห่งการเรียนรู้

 

วิธีส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้

               1. จัดบรรยากาศที่เอื้อต่อการเรียนรู้  เช่น  เวทีแลกเปลี่ยนความรู้   เวทีสนทนาคนอยากรู้   การส่งเสริมคนดีคนเก่ง การสนทนา  การยกย่องคนเก่ง  การเล่าความสำเร็จ ประสบการณ์การเรียนรู้   เพื่อนำไปสู่การจัดการความรู้และนำไปใช้  และแลกเปลี่ยน การจัดสถานที่ที่เข้าหาความรู้ได้ง่าย  เช่น  การจัดแหล่งเรียนรู้ Knowledge Center  ภายในองค์กร การจัดอาจแบ่งเป็นกลุ่มทดลองก่อน  และค่อยจูงใจให้กลุ่มอื่นเข้าแลกเปลี่ยนเพื่อให้เกิดการเรียนรู้ในองค์กรและนำไปสู่การบริหารองค์ความรู้

                2. นำเทคนิค  นวัตกรรม  และเทคโนโลยีต่างๆ มาใช้ในการสร้างกระบวนการสื่อสารและถ่ายทอดและให้เกิดการเรียนรู้

                    2.1 หลักการจัดการความรู้อย่างง่าย  คือ  การนำรูปแบบการดำเนินงานในชีวิตประจำวันมาใช้เป็นเครื่องมือโดยการนำเสนอกิจกรรมหรือโครงการ มาช่วยคิด และแก้ปัญหาร่วมกัน

                  2.2 ประชุมแลกเปลี่ยนในการแก้ปัญหาโดยผู้บริหารกระตุ้น ส่งเสริมให้เกิดแลกเปลี่ยนความคิดซึ่งกันและกัน โดยจูงใจให้ทุกคนเห็นความสำคัญในการเรียนรู้ ทุกครั้งมีการบันทึก รายงานผลการเรียนรู้  นอกเหนือจากการรายงานการประชุม  แต่เป็นการรายงานผลการเรียนรู้จากการประชุมปรึกษาหารือ  เพื่อให้ทุกคนเกิดความคิดร่วมแลกเปลี่ยนซึ่งกันและกัน  และนำเอาความรู้ที่ฝังลึกภายในตัวบุคคลออกมาใช้ในการปฏิบัติงานร่วมกัน

                    2.3 กำหนดวันปริศนาความรู้โดยส่งเสริมและเปิดโอกาสให้ทุกคนมาร่วมแก้ปัญหา หรือเล่าประสบการณ์ที่
ผ่านมาและนำอุปสรรคมาร่วมกันแก้ปัญหาร่วมกัน และจูงใจโดยให้รางวัลผู้ที่ให้ความคิดดีเด่น

                    2.4 จัดเวทีการประกวดความสามารถแบบบูรณาการ เช่น ผู้ที่มีความสามารถนำประสบการณ์ในการปฏิบัติงาน  มาคิดเป็นนวัตกรรมใหม่ๆ  และเล่าความสำเร็จให้ทุกคน กลุ่มคนในองค์กรได้เกิดการเรียนรู้

                    2.5 จัดหน่วยงานตัวอย่าง เพื่อให้เป็นต้นแบบแห่งการเรียนรู้

                     

                  *** เทคนิคดังกล่าวเป็นการเข้าถึงความรู้  ด้วยการค้นหาความรู้   เข้าถึงความรู้สร้างความรู้  และเรียนรู้  เพื่อนำไปสู่การส่งเสริมให้ทุกคนสะสมความรู้ และนำความรู้ไปใช้ กระจายไปให้บุคคลอื่นเกิดการเรียนรู้ ซึ่งกระบวนการทั้งหมดเป็นการเรียนรู้ในองค์กร และการจัดการความรู้ที่เป็นไปอย่างต่อเนื่องและต้องทำทุกขั้นตอนเป็นรูปวงจรที่ไม่หยุดนิ่ง ***

  

การจัดการความรู้ตามแนวคิดของ Nonaka &Takeuchi

นพ.วิจารณ์  พานิช  ได้เรียบเรียงแนวคิดในการบริหารจัดการความรู้ของ Nonaka &Takeuchi เพื่อเป็นแนวทางในการนำไปปฏิบัติ  7 ประการคือ

1.    การสร้างวิสัยทัศน์เกี่ยวกับองค์ความรู้ในองค์กร

2.    การสร้างทีมจัดการความรู้

3.    การสร้างบรรยากาศของการแลกเปลี่ยนความรู้อย่างเข้มข้นในกลุ่มพนักงานระดับล่าง

4.    จัดการความรู้ไปพร้อมกับการพัฒนาวิธีการใหม่  หรือพัฒนารูปแบบการทำงาน

5.    เน้นการจัดการความรู้แบบใช้พนักงานระดับกลางเป็นตัวขับเคลื่อน (Middle-up-down  management)

6.    เปลี่ยนองค์กรไปสู่รูปแบบที่หลากหลาย

7.    สร้างเครือข่ายความรู้กับโลกภายนอก      

 

การสร้างวิสัยทัศน์เกี่ยวกับองค์ความรู้ในองค์กร

                        การจัดการความรู้จะต้องสร้างวิสัยทัศน์  เพื่อเป็นเข็มทิศในการจัดการความรู้ขององค์กรที่ชัดเจน  เพื่อเป็นการสื่อสารให้ทุกคนในองค์กรได้มีส่วนร่วม ได้รู้และเกิดเป็นความเชื่อและเป็นค่านิยมร่วมกันเพื่อนำไปสู่เป้าหมายแห่งความสำเร็จขององค์กร

 


วิสัยทัศน์ในการจัดการความรู้ของบัณฑิตวิทยาลัย

*** สร้างแหล่งเรียนรู้การวิจัยบัณฑิตศึกษา...เพื่อพัฒนาคน...และสังคม ***



แหล่งข้อมูล...

                 การจัดการความรู้ สมาคมนักฝึกอบรมแห่งประเทศไทย  สถาบันพัฒนาข้าราชการพลเรือนสำนักงาน ก..

     การจัดการความรู้ ของ นพ.วิจารณ์ พานิช เอกสารประกอบการบรรยายที่ ก..27 กันยายน 2547

     NonakaI &Takeuchi H.The Knowledge creating company: How Japanese companies create the dynamics of innovation. Oxford University Press,1995.





บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

ได้จัดทำโครงการ

การจัดการความรู้ด้านการวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา


ตัวชี้วัดผลสัมฤทธิ์

                1.     ได้ระบบการจัดการความรู้ด้านการวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาซึ่งเป็นการถอดบทเรียนจากผู้รู้และผู้เชี่ยวชาญโดยจัดเก็บไว้ในระบบฐานข้อมูลความรู้เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ของบัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี

                2.     อาจารย์และนักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาสามารถใช้บริการระบบการจัดการความรู้ด้านการวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาเพื่อสร้างสังคมแห่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ได้ตลอดเวลา

                3.     นักศึกษาระดับบัณฑิตศึกษามีผลงานวิจัยที่มีคุณภาพและสำเร็จการศึกษามากขึ้น

                4.     เผยแพร่ความรู้ด้านการวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาในรูปแบบออนไลน์ (Knowledge Portal) บนเว็บไซต์บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี 

                5.     นำเสนอผลงานในที่ประชุมวิชาการและตีพิมพ์เผยแพร่วารสารในฐานข้อมูล TCI


ขั้นตอนการดำเนินการ

            1.         การบ่งชี้ความรู้

                        การประชุมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมอย่างสร้างสรรค์ เพื่อให้เกิดแหล่งความรู้ด้านการวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา

            2.        การสร้างและแสวงหาความรู้

                        2.1 ศึกษาดูงาน ม.ขอนแก่น, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

                        2.2 การศึกษาและรวบรวมข้อมูลความรู้ด้านการวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาจากเอกสาร ตำรา และงานวิจัย ทั้งในห้องสมุดของมหาวิทยาลัยต่างๆ รวมถึงแหล่งความรู้ในรูปแบบออนไลน์บนเครือข่ายอินเทอร์เน็ต

                        2.3 สัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้เชี่ยวชาญ (In-depth Interview) เพื่อให้ได้ข้อมูลความรู้ด้านการวิจัย

            3.         การจัดการความรู้ให้เป็นระบบ

                        3.1 ออกแบบและพัฒนาระบบฐานข้อมูล

                        3.2 ออกแบบและจัดทำเว็บความรู้ (Knowledge Portal)

                        3.3 ประชุมจัดทำคู่มือการใช้ระบบการจัดการความรู้ด้านการวิจัยระดับบัณฑิตศึกษา

            4.        การประมวลและการกลั่นกรองความรู้

                        4.1 ประชุมระดมสมองเพื่อวิเคราะห์ สังเคราะห์ ความรู้

                        4.2 ประชุมระดมสมองเพื่อประเมินความรู้

            5.         การเข้าถึงความรู้

                        การใช้ระบบการจัดการความรู้ด้านการวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาของอาจารย์/นักศึกษา

            6.        การแบ่งปัน แลกเปลี่ยนเรียนรู้

                        6.1 การเผยแพร่ระบบการจัดการความรู้ด้านการวิจัยระดับบัณฑิตศึกษาผ่านเครือข่ายอินเทอร์เน็ต

                        6.2 การนำเสนอผลงานในที่ประชุมวิชาการ

            7.         การเรียนรู้

                        7.1 ถอดบทเรียนจากผู้รู้หรือผู้เชี่ยวชาญ

                        7.2 สร้างสังคมแห่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผ่านระบบออนไลน์และวิธีพบปะพูดคุยโดยตรง




นอกจากนี้ บัณฑิตวิทยาลัย
ได้ทำวิจัยเพื่อสนับสนุนโครงการดังกล่าว





ขอความร่วมมือท่านอาจารย์ทุกท่าน

เข้าสู่สังคมแห่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากลิงค์ด้านล่าง


...[ https://www.facebook.com/udkm59/ ]...



** KM TEAM 2016 บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี **