Recep Tayyip Erdogan


 

Recep Tayyip Erdoğan

Türkiye Cumhuriyeti Başbakanı

(Adalet ve Kalkınma Partisi Web Sitesi, Orient Ansiklopedisi; Reuters - 15/03/03; BBC, Reuters, CNN - 14/03/03; BBC - 12/03/03; FT - 04/11/02)

photo

 

Recep Tayyip Erdoğan 14 Mart 2003’te, Siirt’te gerçekleşen yenileme seçimlerinden beş gün sonra, Başbakan oldu. Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) lideri olan Erdoğan, Başbakanlık görevini AKP’nin 2002 seçim zaferinden bu yana Hükümet’e başkanlık eden AKP milletvekili Abdullah Gül’den devraldı.

Erdoğan 26 Şubat 1954’te Rize’de doğdu. Ailesiyle 1967’de İstanbul’a yerleşti. Burada, Marmara Üniversitesi İdari Bilimler Akademisi’nin İşletme Bölümü’nden mezun oldu.

Erdoğan 1994’te dört yıllık bir dönem için, Necmettin Erbakan’ın Refah Partisi’nden İstanbul Belediye Başkanlığı’na seçildi. Belediye başkanı olarak Erdoğan, hizmetlerde gelişme sağladığı, kenti ağaçlandırdığı ve daha temiz kıldığı için halk tarafından sevildi. Erdoğan’ın üyesi olduğu Refah Partisi 1998’de kapatıldı. Erdoğan bu partinin küllerinden ortaya çıkan Fazilet Partisi’ne üye oldu. Aynı yıl içinde halk arasında dinsel nefreti teşvik etmek suçlaması ile on ay hapis cezası aldı ve bundan ötürü 1999’da dört ay hapis yattı.

Fazilet Partisi de 2001 yılında laikliğe karşı etkinliklerinden ötürü kapatılınca Erdoğan aynı yılın Ağustos ayında kurulan Adalet ve Kalkınma Partisi oluşumu içinde yer aldı. Bu parti 2002 yılının Kasım ayındaki seçimlerde ülke çapında zafere ulaştı.

Erdoğan oylama sırasında ülkesinin en tanınmış siyasetçisi olsa da, aldığı cezadan ötürü Anayasa gereğince kamu hizmeti yapması yasaklandığı için milletvekili seçilemedi. Seçimlerde oyların yüzde 35ini alan AKP rahat bir biçimde tek parti hükümeti kurabilecek çoğunlukla iktidara geldi. AKP’li Milletvekilleri kısa süre içinde Erdoğan’ın Başbakan olmasını engelleyen anayasal maddelerde değişiklik yaptı.

Türkiye içi ve dışından partisinin İslamcı kökenlerden geliyor olmasından duyulan endişeleri yanıtlayan Erdoğan ve diğer parti yetkilileri AKP’nin dinsel bir gündemi olmadığını ısrarla vurguladı. Hükümet programı da Batı yanlısı ögeler içerecek biçimde hazırlandı. Erdoğan Türkiye’nin AB üyeliğini baş öncelik olarak tanımlarken, Türkiye’yi daha demokratik ve çoğulcu bir yapıya kavuşturacak reformları gerçekleştirerek AB’ye üyelik kriterlerini yerine getirme taahhüdünde bulundu. Erdoğan ayrıca 2001 yılında Türkiye’yi vuran krizin ardından gündeme gelen IMF-destekli sıkı ekonomik programa uyacağını söyledi.

Erdoğan’ın milletvekili olmasından iki gün sonra Gül Başbakanlık görevinden istifa ederek, ülkenin asıl lideri olarak kabul edilen AKP liderinin Başbakan olmasını sağladı.

Türkiye Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, Erdoğan’ın kabinesini onaylayarak onu başbakanlığa atadı.

Erdoğan evli ve dört çocuk babasıdır.

Реджеп Тайип Ердоган

министър-председател на Република Турция

(Уебсайт на Партията на справедливостта и развитието, Енциклопедия на Ориента; Ройтерс - 15/03/03; БиБиСи, Ройтерс, СиЕнЕн - 14/03/03; БиБиСи - 12/03/03; ФТ - 04/11/02)

photo

 

Реджеп Тайип Ердоган стана премиер на Турция на 14 март 2003 г., пет дни след като спечели повторните избори в провинция Сиирт. Лидер на Партията на справедливостта и развитието (ПСР), Ердоган пое премиерския пост от своя заместник в партията Абдула Гюл, който бе начело на правителството след убедителната победа на ПСР на ноемврийските избори през 2002г.

Ердоган е роден в Ризе в северна Турция на 26 февруари 1954 г. Той се премества със семейството си в Истанбул през 1967 г. и там завършва специалност "Мениджмънт" в Бизнес колежа към Университета Мармара.

През 1994 г. Ердоган е избран за кмет на Истанбул с четиригодишен мандат, като кандидат на Партията на благоденствието на Неджметин Ербакан. Като кмет, Ердоган спечелва доверието на обществото заради подобряването на обществените услуги и затова, че прави града по-зелен и по-чист. През 1998 г. конституционният съд забранява Партията на благоденствието и Ердоган се присъединява към Партията на добродетелта, която наследява обявените си извън закона предшественици. По-късно същата година, той е принуден да напусне поста си, защото съдът го обвинява за подстрекаване на религиозна нетърпимост и го осъжда на десет месеца затвор, от които Ердоган излежава четири месеца през 1999 г.

През 2001 г. Партията на добродетелта също е забранена заради нарушаване на светските закони. През август 2001 г. Ердоган създава ПСР и я довежда до пълен триумф на изборите през ноември 2002 г.

Въпреки че Ердоган бе най-популярния политик в Турция по време на изборите, според конституцията той не можеше да заема държавен пост. Това му попречи да влезе в парламента, което е необходимо условие за да застане начело на правителството. Спечелвайки почти 35 процента от гласовете, ПСР можа да сформира свое собствено правителство и да спечели достатъчно мнозинство в парламента. Скоро след това, депутатите от ПСР внесоха поправки към конституцията, разчиствайки пътя на Ердоган към премиерския пост.

По повод безпокойството в и извън Турция, че идването на власт на партия с ислямистки корени може да представлява заплаха за светския характер на държавата, Ердоган и другите партийни лидери дадоха уверения, че ПСР няма таен религиозен план и представиха една про-западна консервативна програма. Ердоган определи като първостепенен приоритет приемането на страната в ЕС, обещавайки реформи, които ще направят Турция по-демократична и плуралистична държава и ще я приведат в съответствие с критериите за членство в ЕС. Той демонстрира също така готовност за стриктно изпълнение на програмата на МВФ за излизане от кризата, в която Турция попадна през 2001 г.

Два дни след като Ердоган спечели място в парламента, Гюл подаде оставка, за да освободи поста за лидера на ПСР, който отдавна бе считан за реалния лидер на страната.

Турският президент Ахмед Недждет Сезер одобри новия кабинет, предложен от Ердоган, и го назначи на поста министър-председател.

Ердоган е женен и има четири деца.

Recep Tayyip Erdogan

Prime Minister, Republic of Turkey

(Justice and Development Party Website, Encyclopaedia of the Orient; Reuters - 15/03/03; BBC, Reuters, CNN - 14/03/03; BBC - 12/03/03; FT - 04/11/02)

photo

 

Recep Tayyip Erdogan became prime minister of Turkey on 14 March 2003, five days after winning a by-election in the province of Siirt. The leader of the Justice and Development Party (AKP), Erdogan took over the prime minister's post from his party deputy, Abdullah Gul, who headed the government following the AKP's landslide victory in the November 2002 elections.

Erdogan was born in Rize in northern Turkey on 26 February 1954. He moved with his family to Istanbul in 1967, where he later graduated from Marmara University's College of Business with a degree in management.

Erdogan was elected to a four-year term as mayor of Istanbul in 1994, as a candidate from Necmettin Erbakan's Welfare party. As mayor, Erdogan was credited by the public for improving services, as well as for making the city greener and cleaner. The Constitutional Court banned the Welfare party in 1998 and Erdogan joined the Virtue party, which emerged from the ashes of its outlawed predecessor. Later that year, a court convicted him for inciting religious hatred and sentenced him to ten months in prison, of which he served four months in 1999.

In 2001, the Virtue party was also banned for violating secular laws, and Erdogan formed the AKP in August 2001 to lead it to its triumph in the November 2002 elections.

Although Erdogan was the most popular politician in Turkey at the time of the vote, he was constitutionally barred from running for public office, and thus could not win the parliamentary seat he needed in order to become prime minister. Having won almost 35 per cent of the vote, the AKP was able to form a government on its own as well as gain a comfortable parliamentary majority. Soon after the legislature was in place, AKP lawmakers amended the constitution, clearing Erdogan's path to the prime minister's seat.

Addressing concerns in and outside Turkey that the ascent into power of a party with Islamist roots could pose a threat to the secularist establishment, Erdogan and other party leaders insisted the AKP had no secret religious agenda, and espoused a pro-Western conservative programme. Erdogan identified Turkey's EU entry as a top priority, pledging reforms to make Turkey more democratic and pluralist and bring it in line with the Union's membership criteria. He also vowed commitment to a strict IMF-backed programme to deal with the economic crisis that hit Turkey in 2001.

Two days after Erdogan won his parliamentary seat, Gul resigned to make room for the AKP leader, who was already widely regarded as the country's actual leader.

Turkish President Ahmet Necdet Sezer approved the new cabinet proposed by Erdogan and appointed him prime minister.

Erdogan is married and has four children.

Southeast European Times