Sheriyet dunyasi

Shériyet dunyasigha kélgén qedimingizdin ghunchilar tökülsun!

  •  

  • Wén'giriye Sha'iri Petofi ning shéri

  •  

 

 

 

  • Towéndiki sherlarning aptorini bilmeydikenmen, shunga bu yerge waxtinche yezip qoyip turdum, aptorini bilgende eskertish berimen.

 

 

****************

   Terme sherlar...

Güzellik izdiseng bahargha qarap,
Hararet izdiseng qelbing'ge baqqin.
Yoruqluq izdiseng rohing'ni paklap,
Chin söygü izdiseng pakliqni tapqin.

~~~~~~~~~~~~~~~~~

Wijdanliq bol yasha ölme,

Wijdansizge qarapmu külme.

Wijdanliq dostung'ni unutma esla,

Qan qusup ölsun wijdansiz pesle.

~~~~~~~~~~~~~~~~

Wujudumda achchiq echinish,

Heyran qaldim dunya ishigha.

Birsi kulup qildi tentene,

Ah! birsining dertlik yeshigha.

~~~~~~~~~~~~~~2006.11.21

Kishide bolmisa sap wijdan eger,

Qalmamdu u bolup meghizsiz shakal.

Qimmiti bolmighan undaq shakalni,

Qeghezdek uchurup ketmemdu shamal..

~~~~~~~~~~~~~2006.11.28

Bürkütning qudiriti tolghan jismide,

Kök asman betide uchudu meghrur.

Qudret tap,qanatlan pen bilen senmu,

Sanisang Özengni heqiqi Uyghur.

~~~~~~~~~~~~~2006.12.10

Qaqmay turghin qerindishim üstüng'ni,

Tozimisun yurttin kelgen tozanlar.

Uni sürey közlirimge,söyey men,

Men tenigen,yoldin azghan qozanglar.

               ----Eset sulayman

**********  2006.12.10

Men seni söygentim dildin we lekin,

Sen mening qelbimni bilmepsen rawa.

Semimi yalqunluq mening sap söygüm,

Besiptu qelbingni tash bolup goya.

******2006.12.20
 

1)

     Hayat men üchün hemmidin qimmet,
     Hayattinmu qimmettur muhebbet.
     Lekin kéchimen her ikkisidin,
     Érkinlik azadliq üchünla peqet.

                                                       ___  Pétofi

2)

Téng iduq ikkimiz Téngri aldida,
We lékin teng emes,Déwri aldida.
Körenglep kétmigin ametliringdin,
Axiri teng bolimiz Qébre aldida.

                                                       ___  Tiyipjan eliyof

3)

Tughuldung dunyada,yashiding uzaq,
beshingdin otkuzdung kop issiq soghaq.
Bildingmu hayatning menisi nime?
Qoyup baq ozeng'ge shundaq bir suraq.

4)

Dushmenni ayimay sawashni bil,
Dostungning konglini ayashni bil.
Eger dosliring qilmisa wapa,
Ularsiz musteqil yashashni bil.

5)         

Altundin hel bersengmu kesektur kesek,
Ger halwa bersengmu tezekler eshek.
Shu korimsiz addi pile qurutigha baq,
Yep addi yopurmaq beridu Yipek.

 6)        

Tepekkür ilkide yürüymén jim-jit,
Teghdirim üstidé xiyallar sürüp.
Arzulap kütkinim kélérmu bir kün,
Qaraymen hayatqa ümüdlük béqip.

7)

Adem u axiri bir ochum tupraq,
ketsimu ebetke kelmeydu biraq.
shu ochum tupraqtin uner qizil gul,
we yaki shum buya we yaki yantaq.

                                                        ___ Séypidin Éziz

8)

Dosluq u hayatning shahi sultani,
Uningsiz bolmas hayat menasi,
Küyleymen dostluqni küyleymen ebet,
U könglim béghining güli renasi.

9)

Men séni söyettim dildin we lekin,
Sen mening qelbimni körmepsen rawa.
Semimi yalqunluq mening pak söygüm,
bésiptu qelbingni tash bolup goya.

10)

Bul-bul éytur gülzarimdin ayrima,
Lachin éytur qanatimdin ayrima.
Men éyturmen béliq susiz ne qilsun,
Méni yarim quchaghingdin ayrima.

                                                  ___  Abduréhim Ötkür
11)

Kétimiz alemdin kelmeymiz biraq,
Kelmeslik sepiri ashundaq yiraq.
Qaldursang bir name ewlatlar üchün,
Qalidu olsengmu naming uzaqraq.

                                                   ___ Memet Tursun Zunun
 12)

Bir tamche yash sirghip chushti kozumdin,
Oylandim ozem heqqide qayta qaytilap.
Kimlerni dost tuttum,kettim kimlerni tashlap,
Kimler hem qalghanti Men uchun kozini yashlap.


 13)

** It öz qewmi bilen menggü chiqishalmaydu.
** It bashqilar üchün öz qewmini qawaydu.
** It bashqilar üchün özqewmini talaydu.

**Hayat qonalghu sen bir karwan,
** qonalghuda Insan qancilik turghan?!

** Saqliq izdiseng,kop yime,

** Saxawet izdiseng,kop dime.

 

14)    Bir tamche yash!

Bir tamche yash sirghip chushti kozumdin,
Oylandim ozem heqqide qayta qaytilap.
Kimlerni dost tuttum,kettim kimlerni tashlap,
Kimler hem qalghanti Men uchun kozini yashlap.

Bir tamche yash sirghip chushti kozumdin,
Arqamgha qaridim uzundin uzaq.
yoqaldi shu kunler yoqaldi hemme,
Umu ketti hem dostumni bashlap.
Shu eghir hesretni bir manga tashlap.

Bilelmidim bu dunyaning sirini,
Tapalmidim wapadarning birini.
Qeni ashu muhebbetlik yurekler,
qaysi teghdir aldi uning jenini.

Bir tamche yeshim sirghip chushti kozumdin,
bir tamche yeshim qan bolup aqti kozlirimdin.

Etirap bek guzel ademler xoshal,
Doslirim yenila kuler teliqip.
Ah! peqet men birla seghinish otida,
yuruymen bu jayda tenha yeriqip.
*************************************
(Bu bir naxsha tekisti bolup, aptorning kimlikini bilmeydikenmen.)

 

15)      Towa deyman,towa!
              (Abdiriyim otkur)

Towa deyman,towa...
heddidin eship,
bulduqlap teship,
qazanni qoyup eghizda,
qaynaydighan boptu showa!

"Sehet tiliseng az ye,
izzet tiliseng az de"-
deytti ata-bowimiz,
lekin,bizning bezimiz
putta emes,eghizda,
quruq mengip engizda,
sher alidighan bolduq,
towa deymen,towa...

Koz ikki,qulaq ikki,
qol ikki,ayagh ikki,
eghiz,burun bir peqet,
shuning ozi bir hikmet...

shundaq turuqluq emdi,
eghizgha yuklep yukni,
ong-tetur kiyip bokni,
gep-sozdin "suxen" toqup,
siwet-siwette satmaqning
nime lazimi towe!

Hey choka, hey sen choka,
(towa deymen,towa!...)
ash yeydighan eswapni
nime qiliwalduq emdi?
buni eytishqa doslar,
tilim barmaydu zadi.
atidin qalghan udummu,
yaki miras tulummu,
ya peylimizge layiq
bir leniti korummu?
nime bolsa bolsun,
towa deymen,towa!...

mundin ong nechche yil burun,
heliqi sarang quyun -
echiwetken oxshaydu
bezi kona gorlerni.
tamdin tarisha chushkendek,
erwa tirilip chiqqandek,
bazargha kirip qaptu
lenet tegkur"liq" we" lik",
"sen sehraliq,men sheherlik,
awu adash qeyerlik?"-
deydighan otmes mata,
(beziler zorlap sata)
towa deymen,towa!...
bu gepler texi azdek,
uchigha chiqqan mazdek,
surushturup ustixan,
"Men palani, sen palan,
mening eslim isilzad,
esilliqta tapqan at.
palanchi ozi kimken,
U mening tengimmiken?"
deydighan lawziliqlar
edep qaptu xelila,
towa deymen,towa!...
yene qarap nesebke,
mertiwe hem mensepke,
tormu talishidighan bolduq
sezgur xenimlardek,
olturushimizmu qaltis,
ghadayghaq begimlerdek.
qaysibirsini eytay,
towa deymen,towa!...

            1983-yil 10-Oktebir, Urumchi
***************************************
Abdurehim otkurning Shinjang yashlar-osmurler neshiryati teripidin 1985-yili 6-ay 1-neshiri,1998-yili 2-ay 5-qetim neshir qilghan "Omur mensilliri" namliq  she'ir,dastan,nesirler toplamidin elindi.

16)

 aq boz atim, aq boz atim.yaylingni uzat.
bugun keche yar qashigha yetkuzgin tezraq.
bugun keche yar qashigha yetkuzseng boz at,
 yuguningni elip tashlap qilimen azat.

aq boz atni baghda disem yuruptu sayda,
ayrilmasqa wedeleshken qaysimiz qayda.

                                            --Qomul xeliq naxshisi

17)

 Yazning xoliqi gulustan,

Qishning xoliqi zimistan.

Bu dunyagha ishenme.

Barar jaying goristan......

                   ____'Hayat shundaq' romandin uzunde.

18)

Mening men bolmighim uz meylim emes,

Ya oruq simizlik tupeylim emes,

Uez yurtda gherip uez yurtda musapir,

Bolmighim hergiz uz peylim emes!

                                       ----Abdurehim Oetkur

19)

Men ölsem,ölükümni taghda qoyunglar,

Tagh yoli yiraq kelse,baghda qoyunglar.

Yüzumni qible sayan achip qoyunglar,

Béshimgha bir deste gül sanjip qoyunglar.

                                                    -- Qomul Xelq qoshiqi.

20)

Dadam tikken köchet tüwide sayidap.
Miwisini yep shéhida sayrap.
Tikmidim Özüm bir talmu köqet apsus....
Dadam tikkan köqet qaldi qaghijirap...?

                                              ---- Tursunjan