24 Tiết khí là ngày dl, đừng nhầm!

 
24 Tiết khí là dương lịch, xin đừng nhầm!

                   

Tiết khí là 24 điểm đặc biệt trên quỹ đạo của Trái Đất xung quanh Mặt Trời, mỗi điểm cách nhau 15°. Tiết khí có xuất xứ từ Trung Quốc. Nó được sử dụng trong công tác lập lịch của các nền văn minh phương đông cổ đại như Trung Quốc, Việt Nam, Nhật Bản, Triều Tiên để đồng bộ hóa các mùa. Ở Việt Nam có một số học giả phân biệt tiết và khí. Họ cho rằng cứ một tiết lại đến một khí. Tuy nhiên để dễ hiểu, nhiều người vẫn gọi chung là tiết khí hoặc đơn giản chỉ là tiết.” Bảng dưới đây liệt kê hai mươi tư tiết khí trong lịch các nước phương đông:

 

 

Kinh độ Mặt Trời

Tiết

Ý nghĩa

Ngày dương lịch1

315°

Lập xuân

Bắt đầu mùa xuân

4 tháng 2

330°

Vũ thủy

Mưa ẩm

19 tháng 2

345°

Kinh trập

Sâu nở

5 tháng 3

Xuân phân

Giữa xuân

21 tháng 3

15°

Thanh minh

Trời trong sáng

5 tháng 4

30°

Cốc vũ

Mưa rào

20 tháng 4

45°

Lập hạ

Bắt đầu mùa hè

6 tháng 5

60°

Tiểu mãn

Lũ nhỏ, duối vàng

21 tháng 5

75°

Mang chủng

Chòm sao tua rua mọc

6 tháng 6

90°

Hạ chí

Giữa hè

21 tháng 6

105°

Tiểu thử

Nóng nhẹ

7 tháng 7

120°

Đại thử

Nóng oi

23 tháng 7

135°

Lập thu

Bắt đầu mùa thu

7 tháng 8

150°

Xử thử

Mưa ngâu

23 tháng 8

165°

Bạch lộ

Nắng nhạt

8 tháng 9

180°

Thu phân

Giữa thu

23 tháng 9

195°

Hàn lộ

Mát mẻ

8 tháng 10

210°

Sương giáng

Sương mù xuất hiện

23 tháng 10

225°

Lập đông

Bắt đầu mùa đông

7 tháng 11

240°

Tiểu tuyết

Tuyết xuất hiện

22 tháng 11

255°

Đại tuyết

Tuyết dầy

7 tháng 12

270°

Đông chí

Giữa đông

22 tháng 12

285°

Tiểu hàn

Rét nhẹ

6 tháng 1

300°

Đại hàn

Rét đậm

21 tháng 1

        Ta thấy rằng, trong 10 năm, ngày Thanh minh luôn rơi vào ngày 4/4 hoặc 5/4 dương lịch. Trong khi đó theo âm lịch thì trồi sụt lúc thì tháng 2, lúc thì tháng 3 không theo một qui luật nào cả. Đặc biệt, năm 2009, Thanh minh rơi vào ngày 4/4 dương lịch nhằm ngày 10/3 theo lịch âm Việt Nam nhưng lại là ngày 9/3 theo lịch âm Trung Quốc. Có nghĩa là cho dù có khác về ngày tháng nhưng ngày tiết vẫn như nhau. Về các ngày tiết khác ví dụ Xuân phân (21/3), Hạ chí (21/6), Thu phân (23/9)… các bạn có thể kiểm chứng trong các quyển lịch thế kỷ, lịch vạn niên đã được xuất bản hoặc từ phần mềm “Âm lịch”. Cũng xin nói thêm, các bạn có thể tìm hiểu rõ hơn về Âm lịch từ website của Tiến sĩ Hồ Ngọc Đức:

http://www.informatik.uni-leipzig.de/~duc/amlich/ 

            Từ những dữ kiện nêu trên có thể khẳng định rằng các tiết khí mặc dù xuất phát từ Trung Quốc nhưng được tính dựa trên mặt trời hay nói cách khác là dựa trên dương lịch chứ không phải âm lịch như nhiều người lầm tưởng. Nói rộng ra, dùng lịch Việt Nam hay lịch Trung Quốc, việc xác định ngày tiết đều không bị ảnh hưởng, hoàn toàn không có việc “Có sự chênh lệch về thời gian ở các tiết Trung Quốc và Việt Nam. 

            Xin đề cập đến một vấn đề khác được nêu trong bài. Trong 24 tiết khí, không có tiết Hàn thực, tiết Nguyên đán. Dường như tác giả đã nhầm lẫn giửa “tiết” và “tết”, người ta chỉ có “tết Hàn thực” và “tết Nguyên đán” mà thôi.

  thanhngang.gif Thanh ngang picture by Trantam_congtu007   

Bảng ngày giờ các Sóc (New Moons)
và Tiết khí (Solar Terms) 1800 - 2199

(Ngày giờ theo múi giờ Việt Nam (UTC+7:00))

 troxuong.gif picture by Trantam_congtu007

http://www.informatik.uni-leipzig

 

 

 

Comments